Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam nêu rõ, Bộ Chính trị xác định nâng cao nhận thức, đột phá về đổi mới tư duy, xác định quyết tâm chính trị mạnh mẽ, quyết liệt lãnh đạo, chỉ đạo, tạo xung lực mới, khí thế mới trong toàn xã hội về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Điều đó đặt ra yêu cầu xây dựng chương trình tuyên truyền, giáo dục hiệu quả để nâng cao nhận thức quyết tâm, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, thực hiện chuyển đổi số trong cả hệ thống chính trị, người dân và doanh nghiệp tạo niềm tin, khí thế mới trong xã hội.
Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh đề nghị toàn thể các cơ quan báo chí của Liên hiệp Hội Việt Nam cần nhanh chóng truyền tải tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW vào đời sống, nhận thức khoa học công nghệ không chỉ là nhiệm vụ riêng của Bộ Khoa học và Công nghệ mà là trách nhiệm của toàn xã hội, ứng dụng và khơi gợi năng lực số.
Theo Tiến sĩ Lê Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội truyền thông số Việt Nam, trong thời đại chuyển đổi số và cạnh tranh tri thức toàn cầu, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành thước đo năng lực phát triển của mỗi quốc gia.
Cạnh tranh giữa các nền kinh tế hiện nay không còn dựa chủ yếu vào tài nguyên hay lao động giá rẻ, mà dựa trên chất lượng công nghệ, tốc độ đổi mới và khả năng sáng tạo trong từng lĩnh vực đời sống.
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 57/NQ-TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một định hướng chiến lược quan trọng, đồng thời cũng là cam kết của Việt Nam đối với con đường phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới.
Nhấn mạnh về vai trò quan trọng của truyền thông trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, Tiến sĩ Lê Nghiêm cho rằng, truyền thông là cầu nối biến chính sách thành hành động, bởi lẽ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có đặc trưng là trừu tượng, phức tạp và thay đổi rất nhanh.
Nếu thiếu truyền thông, phần lớn nội dung nghị quyết sẽ khó đến được với người dân và doanh nghiệp theo cách dễ hiểu. Một chính sách, dù tốt đến đâu, nếu không được truyền đạt một cách rõ ràng, giản dị và nhất quán, thì hiệu quả thực thi sẽ thấp và dễ bị hiểu sai.
Bên cạnh đó, truyền thông giúp tạo ra nhận thức chung, từ đó hình thành niềm tin và sự đồng thuận xã hội. Trong thời đại mạng xã hội khiến thông tin lan truyền nhanh nhưng không phải lúc nào cũng chính xác.
Những hiểu nhầm về trí tuệ nhân tạo, blockchain, sinh học số hay các công nghệ mới hoàn toàn có thể tạo ra lo ngại không đáng có, hoặc thổi phồng kỳ vọng sai lệch. Truyền thông chính sách chủ động, minh bạch và khoa học giúp ngăn chặn tin giả, bảo vệ uy tín của cơ quan quản lý, đồng thời xây dựng niềm tin xã hội đối với đổi mới sáng tạo.
Đề cập về chiến lược phát triển báo chí theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, Tiến sĩ Nguyễn Thành Lợi, Tổng Biên tập Báo Kinh tế và Đô thị đưa ra một số vấn đề trong chuyển đổi số báo chí. Thực tế, công nghệ đang thay đổi cả thế giới, nó thay đổi từ nhận thức của mỗi con người đến cách chúng ta giao tiếp với nhau, từ cách chia sẻ và xử lý thông tin đến cách mà các tổ chức, doanh nghiệp tiếp cận công nghệ trong hoạt động nghiệp vụ.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ như hiện nay, việc phát triển một mô hình “Tòa soạn thông minh” đòi hỏi phải tích hợp các công nghệ kỹ thuật số vào tất cả các khía cạnh hoạt động, nắm bắt công nghệ mới và sẵn sàng ứng dụng vào các hoạt động chuyên môn cũng chính là chuyển đổi số toàn diện, từ đó tạo ra một môi trường và văn hóa kinh doanh mới, hình thành nền tảng kinh doanh số, mang lại giá trị mới cho từng tổ chức, doanh nghiệp nhất là đối với ngành truyền thông báo chí.
Cũng theo Tiến sĩ Nguyễn Thành Lợi, đối với các cơ quan báo chí tại Việt Nam, hiện đang phải đối mặt với 4 vấn đề trong quá trình phát triển. Một là, nguy cơ bị tấn công mạng với quy mô lớn, có thể gây ra những tổn hại lớn. Hai là, ảnh hưởng đến thông tin từ mạng xã hội, thậm chí bị tác động bởi tin tức giả mạo, thiếu kiểm chứng… trong khi việc xác minh các nguồn tin cũng như xác định các trào lưu trên không gian mạng rất khó khăn, thậm chí là bất khả thi nếu không có các công cụ thích hợp. Ba là, xu hướng cá nhân hóa trong tiếp nhận thông tin cũng ngày càng cao. Bốn là, sự thay đổi vai trò, vị thế của công chúng, đang từ thế bị động chuyển sang chủ động, vừa là người tiêu thụ các sản phẩm báo chí truyền thông, nhưng đồng thời cũng là người tham gia vào quá trình truyền tải thông tin.
Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của báo chí đa phương tiện, các loại hình truyền thông xã hội như trang thông tin điện tử, mạng xã hội (Facebook, Zalo, Twitter, youtube…) đã tạo ra sự cạnh tranh gay gắt cho hoạt động báo chí.
Xu hướng hình thành các cơ quan truyền thông đa phương tiện ngày càng trở nên phổ biến cũng đặt ra những thách thức cần sự chuyển đổi số tại các cơ quan chí, chuyển đổi từ tập trung cho báo in sang tập trung cho báo điện tử.
Đặc biệt, yêu cầu cập nhật thông tin nhanh nhạy, chính xác của bạn đọc. Vì vậy, đòi hỏi báo chí phải có sự đổi mới về công nghệ, tổ chức bộ máy để theo kịp xu thế đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao về yêu cầu nhiệm vụ chính trị.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến của các đại biểu cùng chung nhận định, chuyển đổi số báo chí không chỉ là yêu cầu tất yếu để thích ứng với môi trường truyền thông mới, mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, giữ vững vai trò định hướng và phục vụ lợi ích công.
Với sự quyết tâm của lãnh đạo, sự chủ động của đội ngũ và sự hỗ trợ từ các chính sách của Nhà nước, đặc biệt là tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, các cơ quan báo chí hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia.
