Đẩy mạnh phòng, chống gian lận trong hoạt động thương mại điện tử

Ngày 16/10, tại Hà Nội, Viện Ứng dụng Khoa học Công nghệ và Luật pháp (STLA) phối hợp Trung tâm Giám sát Chất lượng và Phòng chống Hàng giả (CQSAC)-trực thuộc Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ Thương hiệu Việt Nam (VATAP) tổ chức Tọa đàm “KOL/KOC: Thực trạng-Vi phạm-Trách nhiệm pháp lý trong hoạt động thương mại điện tử”.

Toàn cảnh buổi Tọa đàm.
Toàn cảnh buổi Tọa đàm.

Theo các chuyên gia, KOL/KOC không chỉ là nhân vật truyền thông, mà còn là tác nhân xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin người tiêu dùng. Khi niềm tin bị đánh mất, đó không còn là vấn đề kinh doanh, mà là khủng hoảng đạo đức và pháp lý. Trước làn sóng phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và xu hướng bán hàng livestream, vai trò của KOL/KOC đang ngày càng ảnh hưởng lớn đến hành vi tiêu dùng xã hội. Tuy nhiên, cùng với đó là hàng loạt vấn đề pháp lý, đạo đức nghề nghiệp và gian lận thương mại nảy sinh.

Tại tọa đàm, các chuyên gia đã trình bày các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát hành vi quảng cáo, phân tích dữ liệu livestream và xác thực nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, cảnh báo rủi ro khi KOL/KOC tham gia quảng bá các sàn tài sản số, tiền mã hóa thiếu minh bạch, dễ trở thành công cụ dẫn dụ đầu tư phi pháp.

Phát biểu tại Tọa đàm, Tiến sĩ Nguyễn Đức Tài, Giám đốc Viện Ứng dụng Khoa học Công nghệ và Luật pháp, kiêm Giám đốc Trung tâm Giám sát chất lượng và phòng chống hàng giả cho biết: Từ các vụ việc như KOC Hoàng Hường bị khởi tố, hay các sản phẩm kẹo rau, sữa giả từng gây bức xúc dư luận, nếu không kiểm soát những hành vi livestream sai sự thật, tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế… sẽ làm méo mó môi trường thương mại điện tử Việt Nam.

Trước thực trạng trên, Tiến sĩ Nguyễn Đức Tài cho rằng cần thiết phải xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử và chứng chỉ hành nghề cho KOL/KOC, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giám sát và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời cũng mở rộng nghiên cứu sang lĩnh vực tài sản số, tiền số và blockchain, để chủ động ngăn chặn rủi ro KOL/KOC bị lợi dụng trong quảng bá, dẫn dụ đầu tư trái phép.

Chia sẻ về thực trạng các chiêu trò để bán hàng, Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu, chuyên gia tội phạm học cho biết, khi KOL/KOC tiếp tay cho hàng giả, gian lận thuế, quảng cáo sai sự thật, có thể bị xử lý theo các tội danh như “Lừa dối khách hàng”, “Buôn bán hàng giả”, “Trốn thuế”, “Lợi dụng mạng máy tính để chiếm đoạt tài sản”.

Bên cạnh đó, ông Hiếu cũng đề xuất cần liên thông cơ sở dữ liệu giữa các bộ ngành, đồng thời ứng dụng AI và dữ liệu lớn (Big Data) để giám sát livestream, nhận diện vi phạm và tự động cảnh báo rủi ro cho cơ quan quản lý.

Nhằm giúp cộng đồng nhận diện hàng giả, hàng nhái thông qua việc theo vết sản phẩm, ông Phạm Minh Hiếu, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Công nghệ chống giả Việt Nam (ACTIV) chia sẻ về giải pháp công nghệ TrueData-giải pháp truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ chíp, hợp chuẩn GS1. Với việc tích hợp 3 công nghệ lõi: RFID, AI, Blockchain, giải pháp TrueData giúp các doanh nghiệp, nhà sản xuất, đơn vị cung ứng bảo vệ uy tín sản phẩm, chống lại các hành vi gian lận làm giả sản phẩm, giúp cho người tiêu dùng sử dụng được sản phẩm chính hãng của nhà sản xuất, tạo ra một thị trường minh bạch, giúp cơ quan chức năng can thiệp kịp thời khi hàng hóa có dấu hiệu làm giả và ngăn chặn được các hành vi gian lận thương mại.

Với giải pháp này, người tiêu dùng, cơ quan chức năng và doanh nghiệp chỉ cần chiếc điện thoại thông minh, tích hợp NFC có thể truy xuất được đường đi của sản phẩm tới từng công đoạn, giúp các doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ việc sản phẩm của mình có bị làm giả hay không, kiểm soát được tên thương hiệu của mình có bị đánh cắp hay không.

Đây là một công cụ quan trọng để tăng cường sức cạnh tranh cho sản phẩm, nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường; là công cụ để cơ quan quản lý kiểm tra, kiểm soát chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, từ đó tăng cường lòng tin của người tiêu dùng và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Có thể bạn quan tâm

Từ ngày 1/3/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 (Luật số 134/2025/QH15) chính thức có hiệu lực.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Cấm lạm dụng AI để giả mạo, thao túng, trục lợi

Từ ngày 1/3/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo(Luật số 134/2025/QH15) chính thức có hiệu lực. Lần đầu tiên, pháp luật Việt Nam đặt ra quy định nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn hành vi lạm dụng AI cho mục đích xấu. Đây là bước bổ sung quan trọng cho phòng tuyến pháp lý trong cuộc chiến phòng chống lừa đảo sử dụng công nghệ cao của nước ta.

Phần 1: Tatao live - Cơ hội từ AI hay rủi ro tiềm ẩn?.

[Video] Phần 1: Tatao live - Cơ hội từ AI hay rủi ro tiềm ẩn?

Thời gian gần đây, cái tên Tatao live liên tục xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội với những lời quảng bá về một mô hình livestream tự động bằng trí tuệ nhân tạo, có thể giúp người dùng tạo ra thu nhập ngay cả khi không trực tiếp bán hàng.

Đại diện VNPT Cyber Immunity và BIC ký kết hợp tác chiến lược phân phối sản phẩm bảo hiểm rủi ro giao dịch

Giảm thiểu thiệt hại trước lừa đảo trực tuyến

Các hình thức lừa đảo trực tuyến và rò rỉ dữ liệu cá nhân ngày càng gia tăng, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm khiến người dùng cá nhân đang phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn trong môi trường số. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp phòng ngừa và hỗ trợ người dùng giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.

Người dùng cần cảnh giác với các lời mời làm việc online nhận hoa hồng.

Tuyển cộng tác viên online để lừa đảo có thể bị xử lý hình sự

Các công việc như thả tim video trên TikTok, đánh giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, đặt đơn hàng ảo hoặc làm nhiệm vụ quảng cáo thường được giới thiệu là việc nhẹ, dễ kiếm tiền. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn này lại là kịch bản lừa đảo được dựng lên khá tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia.

Núp bóng dưới nhiều hình thức, tội phạm tổ chức, đánh bạc online vẫn tiếp tục diễn ra công khai trên các trang mạng. Ảnh: QĐ

Đánh bạc online nở rộ sau Tết và nguy cơ tiềm ẩn

Sau Tết, tâm lý tháng Giêng là tháng ăn chơi vẫn tồn tại ở một số người dân. Lợi dụng tâm lý giải trí, thư giãn trong những ngày đầu năm, không ít đối tượng đã tung ra các hoạt động cờ bạc, cá độ ăn tiền với những chiêu trò ngày càng tinh vi, ẩn chứa dưới lớp vỏ bọc trò chơi (game) trực tuyến.

Kỳ 2: Dấu hiệu cảnh báo và “chốt chặn” để phòng tránh tội phạm sử dụng công nghệ cao

Kỳ 2: Dấu hiệu cảnh báo và “chốt chặn” để phòng tránh tội phạm sử dụng công nghệ cao

Tội phạm sử dụng công nghệ cao đạt được mục đích không chỉ vì yếu tố công nghệ, mà vì chúng hiểu cách con người phản ứng trước sợ hãi, hy vọng, tình cảm và áp lực thời gian. Vì vậy, phòng ngừa hiệu quả cần bắt đầu từ việc hiểu tâm lý, nhận biết dấu hiệu là cách xây “chốt chặn” đơn giản nhưng bền vững.

5 nhóm đối tượng mục tiêu của tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Kỳ 1: Nhận diện 5 nhóm đối tượng mục tiêu của tội phạm sử dụng công nghệ cao

Qua theo dõi các chuyên án lớn do Bộ Công an và công an các địa phương triệt phá thời gian gần đây, có thể nhận thấy tội phạm trên không gian mạng không còn “đánh đại trà” theo kiểu rải bẫy rộng, mà chuyển sang nhắm trúng nhóm mục tiêu, “đo ni đóng giày” kịch bản theo tâm lý, thói quen và nhu cầu của từng đối tượng.

Điểm tin an ninh mạng tháng 2/2026.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 2/2026

Trong tháng 2/2026, diễn biến tội phạm sử dụng công nghệ cao ghi nhận những bước chuyển dịch đáng kể với sự gia tăng về quy mô, phương thức tinh vi và tính chất xuyên biên giới rõ rệt.

Chỉ một cú nhấp vào link lạ có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Chiêu trò lừa đảo “lì xì online” dịp Tết Nguyên đán

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.

Cảnh giác khi chia sẻ tin ngày Tết, để niềm vui không bị đánh tráo.

Chuyện “Cậu bé chăn cừu” trong thời chuyển đổi số

Truyện ngụ ngôn “Cậu bé chăn cừu” của Aesop vẫn thường được nhắc đến như lời cảnh tỉnh về hậu quả của việc nói dối. Cậu bé liên tục báo động giả, lúc sói xuất hiện, không ai còn tin tưởng hỗ trợ cậu nữa và đàn cừu bị ăn thịt.

Giám sát hành vi AI ác ý là một yêu cầu cấp thiết trong năm 2026.

Giám sát và thiết lập tiêu chuẩn tiếp cận AI an toàn

Hiện nay, tình trạng “nội dung giả mạo” ngày càng lan rộng và khó kiểm soát. Trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp thay đổi trên mọi lĩnh vực kinh tế, xã hội nhưng những thông tin không có thật được tạo ra thông qua  AI đang gây nên những hệ lụy xã hội nghiêm trọng.

Mã QR giả mạo - chiêu thức lừa đảo tinh vi.

[Video] Mã QR giả mạo - chiêu thức lừa đảo tinh vi

Quét mã QR là thao tác tiện lợi, nhanh chóng trong đời sống số. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi này lại bị tội phạm mạng lợi dụng, biến mã QR thành “cánh cửa ngầm” dẫn người dùng vào các bẫy lừa đảo tinh vi, khó nhận diện.

Giả mạo cơ quan thuế trên không gian số.

[Video] Giả mạo cơ quan thuế trên không gian số

Chị Nguyễn Thị Thu Thương, 43 tuổi, là Giám đốc doanh nghiệp xã hội Thương Thương Handmade - nơi tạo việc làm cho người khuyết tật bằng nghề làm tranh cuốn giấy. Mắc bệnh xương thủy tinh, vóc dáng nhỏ bé, nhưng chị luôn vượt lên nghịch cảnh, truyền cảm hứng cho những người cùng hoàn cảnh nỗ lực vươn lên trong cuộc sống.

Giao diện trang lừa đảo dichvucongbaohiem.com.

Cảnh giác với website giả mạo dịch vụ công

Các đối tượng lừa đảo công nghệ cao đang dựng nhiều website mạo danh cơ quan bảo hiểm xã hội, sao chép giao diện dịch vụ công nhằm đánh cắp dữ liệu cá nhân và chiếm đoạt tài sản. Trang dichvucongbaohiem.com là trường hợp điển hình người dân cần tránh.

Điểm tin an ninh mạng, tháng 1/2026.

[Video] Điểm tin an ninh mạng, tháng 1/2026

Tháng 1/2026, tội phạm sử dụng công nghệ cao tiếp tục biến tướng: từ “giải cứu” trá hình, lừa đảo-đánh bạc quy mô hàng nghìn tỷ đến các ổ nhóm người nước ngoài hoạt động tại khu đô thị. Những diễn biến này đặt ra yêu cầu siết chặt trong quản lý, tăng cường phòng vệ không gian mạng.

Cá độ bóng đá trực tuyến và hệ lụy pháp lý.

[Video] Cá độ bóng đá trực tuyến và hệ lụy pháp lý

Trong thời đại số, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, nhiều người đã bị cuốn vào vòng xoáy tội phạm sử dụng công nghệ cao. Thời gian gần đây, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều đường dây tổ chức cá độ bóng đá trên không gian mạng gây thiệt hại không nhỏ cho những người tham gia.

Chatbot AI chống lừa đảo – trợ lý an ninh mạng của bạn.

[Video] Chatbot AI chống lừa đảo – trợ lý an ninh mạng của bạn

Cuối tháng 12/2025, trên mạng xã hội xuất hiện clip một thanh niên người H’Mông vừa khóc vừa kêu gào lăn lộn ở một góc chợ vào buổi tối vì không tin là mình vừa bị lừa toàn bộ tiền vốn làm ăn. Mặc mọi người khuyên can, an ủi và khẳng định cậu đã bị lừa nhưng cậu vẫn không muốn tin điều ấy.