Theo các chuyên gia, KOL/KOC không chỉ là nhân vật truyền thông, mà còn là tác nhân xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin người tiêu dùng. Khi niềm tin bị đánh mất, đó không còn là vấn đề kinh doanh, mà là khủng hoảng đạo đức và pháp lý. Trước làn sóng phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và xu hướng bán hàng livestream, vai trò của KOL/KOC đang ngày càng ảnh hưởng lớn đến hành vi tiêu dùng xã hội. Tuy nhiên, cùng với đó là hàng loạt vấn đề pháp lý, đạo đức nghề nghiệp và gian lận thương mại nảy sinh.
Tại tọa đàm, các chuyên gia đã trình bày các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát hành vi quảng cáo, phân tích dữ liệu livestream và xác thực nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, cảnh báo rủi ro khi KOL/KOC tham gia quảng bá các sàn tài sản số, tiền mã hóa thiếu minh bạch, dễ trở thành công cụ dẫn dụ đầu tư phi pháp.
Phát biểu tại Tọa đàm, Tiến sĩ Nguyễn Đức Tài, Giám đốc Viện Ứng dụng Khoa học Công nghệ và Luật pháp, kiêm Giám đốc Trung tâm Giám sát chất lượng và phòng chống hàng giả cho biết: Từ các vụ việc như KOC Hoàng Hường bị khởi tố, hay các sản phẩm kẹo rau, sữa giả từng gây bức xúc dư luận, nếu không kiểm soát những hành vi livestream sai sự thật, tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế… sẽ làm méo mó môi trường thương mại điện tử Việt Nam.
Trước thực trạng trên, Tiến sĩ Nguyễn Đức Tài cho rằng cần thiết phải xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử và chứng chỉ hành nghề cho KOL/KOC, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giám sát và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời cũng mở rộng nghiên cứu sang lĩnh vực tài sản số, tiền số và blockchain, để chủ động ngăn chặn rủi ro KOL/KOC bị lợi dụng trong quảng bá, dẫn dụ đầu tư trái phép.
Chia sẻ về thực trạng các chiêu trò để bán hàng, Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu, chuyên gia tội phạm học cho biết, khi KOL/KOC tiếp tay cho hàng giả, gian lận thuế, quảng cáo sai sự thật, có thể bị xử lý theo các tội danh như “Lừa dối khách hàng”, “Buôn bán hàng giả”, “Trốn thuế”, “Lợi dụng mạng máy tính để chiếm đoạt tài sản”.
Bên cạnh đó, ông Hiếu cũng đề xuất cần liên thông cơ sở dữ liệu giữa các bộ ngành, đồng thời ứng dụng AI và dữ liệu lớn (Big Data) để giám sát livestream, nhận diện vi phạm và tự động cảnh báo rủi ro cho cơ quan quản lý.
Nhằm giúp cộng đồng nhận diện hàng giả, hàng nhái thông qua việc theo vết sản phẩm, ông Phạm Minh Hiếu, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Công nghệ chống giả Việt Nam (ACTIV) chia sẻ về giải pháp công nghệ TrueData-giải pháp truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ chíp, hợp chuẩn GS1. Với việc tích hợp 3 công nghệ lõi: RFID, AI, Blockchain, giải pháp TrueData giúp các doanh nghiệp, nhà sản xuất, đơn vị cung ứng bảo vệ uy tín sản phẩm, chống lại các hành vi gian lận làm giả sản phẩm, giúp cho người tiêu dùng sử dụng được sản phẩm chính hãng của nhà sản xuất, tạo ra một thị trường minh bạch, giúp cơ quan chức năng can thiệp kịp thời khi hàng hóa có dấu hiệu làm giả và ngăn chặn được các hành vi gian lận thương mại.
Với giải pháp này, người tiêu dùng, cơ quan chức năng và doanh nghiệp chỉ cần chiếc điện thoại thông minh, tích hợp NFC có thể truy xuất được đường đi của sản phẩm tới từng công đoạn, giúp các doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ việc sản phẩm của mình có bị làm giả hay không, kiểm soát được tên thương hiệu của mình có bị đánh cắp hay không.
Đây là một công cụ quan trọng để tăng cường sức cạnh tranh cho sản phẩm, nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường; là công cụ để cơ quan quản lý kiểm tra, kiểm soát chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, từ đó tăng cường lòng tin của người tiêu dùng và nâng cao chất lượng sản phẩm.
