Đẩy mạnh phòng, chống gian lận trong hoạt động thương mại điện tử

Ngày 16/10, tại Hà Nội, Viện Ứng dụng Khoa học Công nghệ và Luật pháp (STLA) phối hợp Trung tâm Giám sát Chất lượng và Phòng chống Hàng giả (CQSAC)-trực thuộc Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ Thương hiệu Việt Nam (VATAP) tổ chức Tọa đàm “KOL/KOC: Thực trạng-Vi phạm-Trách nhiệm pháp lý trong hoạt động thương mại điện tử”.

Toàn cảnh buổi Tọa đàm.
Toàn cảnh buổi Tọa đàm.

Theo các chuyên gia, KOL/KOC không chỉ là nhân vật truyền thông, mà còn là tác nhân xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin người tiêu dùng. Khi niềm tin bị đánh mất, đó không còn là vấn đề kinh doanh, mà là khủng hoảng đạo đức và pháp lý. Trước làn sóng phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và xu hướng bán hàng livestream, vai trò của KOL/KOC đang ngày càng ảnh hưởng lớn đến hành vi tiêu dùng xã hội. Tuy nhiên, cùng với đó là hàng loạt vấn đề pháp lý, đạo đức nghề nghiệp và gian lận thương mại nảy sinh.

Tại tọa đàm, các chuyên gia đã trình bày các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát hành vi quảng cáo, phân tích dữ liệu livestream và xác thực nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, cảnh báo rủi ro khi KOL/KOC tham gia quảng bá các sàn tài sản số, tiền mã hóa thiếu minh bạch, dễ trở thành công cụ dẫn dụ đầu tư phi pháp.

Phát biểu tại Tọa đàm, Tiến sĩ Nguyễn Đức Tài, Giám đốc Viện Ứng dụng Khoa học Công nghệ và Luật pháp, kiêm Giám đốc Trung tâm Giám sát chất lượng và phòng chống hàng giả cho biết: Từ các vụ việc như KOC Hoàng Hường bị khởi tố, hay các sản phẩm kẹo rau, sữa giả từng gây bức xúc dư luận, nếu không kiểm soát những hành vi livestream sai sự thật, tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế… sẽ làm méo mó môi trường thương mại điện tử Việt Nam.

Trước thực trạng trên, Tiến sĩ Nguyễn Đức Tài cho rằng cần thiết phải xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử và chứng chỉ hành nghề cho KOL/KOC, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giám sát và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời cũng mở rộng nghiên cứu sang lĩnh vực tài sản số, tiền số và blockchain, để chủ động ngăn chặn rủi ro KOL/KOC bị lợi dụng trong quảng bá, dẫn dụ đầu tư trái phép.

Chia sẻ về thực trạng các chiêu trò để bán hàng, Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu, chuyên gia tội phạm học cho biết, khi KOL/KOC tiếp tay cho hàng giả, gian lận thuế, quảng cáo sai sự thật, có thể bị xử lý theo các tội danh như “Lừa dối khách hàng”, “Buôn bán hàng giả”, “Trốn thuế”, “Lợi dụng mạng máy tính để chiếm đoạt tài sản”.

Bên cạnh đó, ông Hiếu cũng đề xuất cần liên thông cơ sở dữ liệu giữa các bộ ngành, đồng thời ứng dụng AI và dữ liệu lớn (Big Data) để giám sát livestream, nhận diện vi phạm và tự động cảnh báo rủi ro cho cơ quan quản lý.

Nhằm giúp cộng đồng nhận diện hàng giả, hàng nhái thông qua việc theo vết sản phẩm, ông Phạm Minh Hiếu, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Công nghệ chống giả Việt Nam (ACTIV) chia sẻ về giải pháp công nghệ TrueData-giải pháp truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ chíp, hợp chuẩn GS1. Với việc tích hợp 3 công nghệ lõi: RFID, AI, Blockchain, giải pháp TrueData giúp các doanh nghiệp, nhà sản xuất, đơn vị cung ứng bảo vệ uy tín sản phẩm, chống lại các hành vi gian lận làm giả sản phẩm, giúp cho người tiêu dùng sử dụng được sản phẩm chính hãng của nhà sản xuất, tạo ra một thị trường minh bạch, giúp cơ quan chức năng can thiệp kịp thời khi hàng hóa có dấu hiệu làm giả và ngăn chặn được các hành vi gian lận thương mại.

Với giải pháp này, người tiêu dùng, cơ quan chức năng và doanh nghiệp chỉ cần chiếc điện thoại thông minh, tích hợp NFC có thể truy xuất được đường đi của sản phẩm tới từng công đoạn, giúp các doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ việc sản phẩm của mình có bị làm giả hay không, kiểm soát được tên thương hiệu của mình có bị đánh cắp hay không.

Đây là một công cụ quan trọng để tăng cường sức cạnh tranh cho sản phẩm, nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường; là công cụ để cơ quan quản lý kiểm tra, kiểm soát chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, từ đó tăng cường lòng tin của người tiêu dùng và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Có thể bạn quan tâm

Khi trại hè trở thành “cái bẫy”.

[Video] Khi trại hè trở thành “cái bẫy”

Mùa hè là thời điểm nhiều phụ huynh tìm kiếm các khóa học kỹ năng, trại hè hay chương trình trải nghiệm thực tế để giúp con em có thêm môi trường rèn luyện và phát triển.

Các em nhỏ tại điểm trường Hát Khoang, xã Mường Mùn, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Lừa đảo công nghệ cao nhắm vào trẻ em dịp hè

Mùa hè đến là khoảng thời gian học sinh có nhiều thời gian tiếp xúc với điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động trên không gian mạng với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại trẻ em.

Tội phạm "ôm" tiền tỷ, nạn nhân "ôm" nợ xấu suốt đời

Tội phạm "ôm" tiền tỷ, nạn nhân "ôm" nợ xấu suốt đời

Không đánh cắp mật khẩu. Không chiếm đoạt mã OTP. Không cần trực tiếp hack tài khoản ngân hàng. Một hình thức lừa đảo mới đang bùng phát với mức độ nguy hiểm đặc biệt: Nạn nhân chính là người tự tay thực hiện toàn bộ quy trình vay vốn để... dâng tiền cho kẻ xấu.

Từ ngày 1/7/2026, tăng mức xử phạt với hành vi giả mạo trên mạng xã hội.

Tăng mức xử phạt với hành vi giả mạo trên mạng xã hội

Các hình thức lợi dụng mạng xã hội để giả mạo tài khoản, fanpage, hội nhóm nhằm phát tán thông tin giả, sai sự thật hoặc lừa đảo người dùng ngày càng phổ biến. Từ ngày 1/7/2026, quy định xử phạt đối với các hành vi này tiếp tục được siết chặt với mức phạt tăng cao hơn trước.

Cuộc gọi rác. (Ảnh minh họa)

Siết xử phạt tin nhắn rác, cuộc gọi rác

Tin nhắn chứa đường dẫn giả mạo, cuộc gọi rác hay phần mềm độc hại vẫn là những thủ đoạn phổ biến được các đối tượng sử dụng để tiếp cận người dùng trên môi trường mạng. Pháp luật hiện hành quy định nhiều chế tài xử lý đối với các hành vi này nhằm bảo đảm an toàn thông tin và quyền lợi của người sử dụng dịch vụ viễn thông.

Vì sao website giả mạo dịch vụ công vẫn còn “đất sống”?

Vì sao website giả mạo dịch vụ công vẫn còn “đất sống”?

Hàng trăm nghìn website giả mạo dịch vụ công đã được phát hiện trong nhiều năm gần đây. Nhưng số lượng website giả mạo này vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại và còn có xu hướng tăng lên cả về mức độ tinh vi và số lượng nạn nhân. Vậy vì sao website giả mạo dịch vụ công vẫn còn “đất sống”?

Ảnh minh hoạ.

Cảnh báo gia tăng tình trạng cá độ bóng đá trên mạng trước World Cup 2026

Giải vô địch bóng đá World Cup 2026 sắp diễn ra, thu hút sự quan tâm của nhiều người hâm mộ trên thế giới. Lợi dụng sức “nóng” của sự kiện này, các đối tượng tổ chức đánh bạc đã dùng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi lôi kéo người dân tham gia cá độ trái phép trên mạng, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh - trật tự địa phương.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân chỉ đăng nhập tại địa chỉ chính thức của Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Cẩn trọng với tin nhắn giả mạo cổng dịch vụ công

Thời gian gần đây, người dân liên tục nhận được tin nhắn thông báo “phạt nguội”, “xác minh thông tin cư trú” kèm đường link yêu cầu đăng nhập Cổng dịch vụ công. Đây là thủ đoạn lừa đảo  không còn mới nhưng vẫn tiếp tục được tội phạm sử dụng ở nhiều thời điểm khác nhau nhằm vào sự lơ là, mất cảnh giác của người dân dân...

Điểm tin an ninh mạng tháng 5/2026.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 5/2026

Từ ngày 15/4 đến 15/5/2026, hàng loạt vụ án công nghệ cao tiếp tục bị bóc gỡ trong cả nước. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, đây không còn là những vụ lừa đảo riêng lẻ mà là dấu hiệu cho thấy: tội phạm công nghệ cao đang thay đổi.

Tiến sĩ Phạm Ngọc Minh, Phó trưởng phòng Kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa cùng nhóm tác giả triển khai nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng AI đa phương thức trong phát hiện thông tin sai lệch và phân tích mạng xã hội. (Ảnh: TL)

Ứng dụng AI phát hiện tin giả trên không gian mạng

Trong bối cảnh tin giả lan truyền chóng mặt trên không gian mạng, việc ứng dụng AI đa phương thức trong phát hiện thông tin sai lệch và phân tích mạng xã hội đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm kiểm chứng và cảnh báo sớm rủi ro thông tin trên môi trường số.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người tiêu dùng không nên giao dịch chỉ dựa vào video quảng cáo, livestream.

Cảnh báo lừa đảo công nghệ cao khi mua hàng online

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia vừa phát đi cảnh báo về việc các đối tượng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nội dung giả mạo bằng trí tuệ nhân tạo (deepfake) để giả mạo người nổi tiếng, chuyên gia, cơ quan chức năng nhằm quảng cáo sai sự thật, lừa đảo người tiêu dùng trên môi trường mạng.

Các đội tham Cuộc thi “Hành trình truy vết tội phạm mạng” do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an tổ chức. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ Công an

Nhân lực cho mặt trận phòng chống tội phạm công nghệ cao

Trong bối cảnh tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng tinh vi, có yếu tố xuyên quốc gia và liên tục đổi mới phương thức, thủ đoạn, nguồn nhân lực chuyên sâu về an ninh mạng được xác định là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác đào tạo, bồi dưỡng và giữ chân lực lượng này đang đối mặt với nhiều khó khăn.

Khi “mất danh tính” đáng sợ hơn mất mã OTP

Khi “mất danh tính” đáng sợ hơn mất mã OTP

Nếu như trước đây, các đường dây lừa đảo chủ yếu tìm cách khiến nạn nhân đọc mã OTP để chiếm đoạt tiền trong tài khoản, thì hiện nay, nhiều nhóm tội phạm đã chuyển sang thu thập dữ liệu eKYC (định danh điện tử) gồm: ảnh căn cước công dân, khuôn mặt, video xác thực, giọng nói, số điện thoại, tài khoản ngân hàng...

Một tin rao cho thuê nhà ở trên mạng xã hội.

Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo mới nhắm vào người cho thuê nhà

Trong bối cảnh thị trường cho thuê nhà ở các thành phố lớn có nhiều biến động khi khách thuê trả mặt bằng, nhu cầu tìm người thuê mới tăng lên. Lợi dụng tình huống này, các đối tượng lừa đảo sử dụng thủ đoạn giả làm người thuê nhà, chủ động đặt cọc rồi yêu cầu chủ nhà bấm vào đường link lạ để chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Xây dựng "hệ miễn dịch số" trên trận địa tư tưởng

Xây dựng "hệ miễn dịch số" trên trận địa tư tưởng

Vượt qua những đường biên hữu hình, biên giới quốc gia hôm nay đã mở rộng trên không gian mạng, nơi thông tin lan tỏa với tốc độ chưa từng có, nơi mỗi chiếc điện thoại thông minh có thể trở thành một “cánh cửa thần kỳ” đưa con người bước vào “thế giới phẳng”.

Người dân chỉ nên thực hiện qua VNeID, ứng dụng chính thức của nhà mạng hoặc điểm giao dịch hợp pháp để được hỗ trợ chuẩn hóa thông tin thuê bao di động; tuyệt đối không cung cấp OTP, mật khẩu, ảnh khuôn mặt hay bấm vào đường link lạ. (Ảnh ĐOÀN THỦY)

Lừa đảo dưới chiêu xác thực thông tin thuê bao di động

Lợi dụng quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động, nhiều đối tượng đã giả danh cơ quan chức năng, nhà mạng để chiếm quyền kiểm soát SIM, từ đó đánh cắp mã OTP và rút tiền trong tài khoản ngân hàng. Thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức, gây thiệt hại lớn cho người dân.

Bài 5: Báo chí kiến tạo niềm tin và đồng thuận xã hội

Bài 5: Báo chí kiến tạo niềm tin và đồng thuận xã hội

Bước vào thời đại số, cuộc cạnh tranh về thông tin, niềm tin và khả năng dẫn dắt dư luận xã hội diễn ra ngày càng khốc liệt. Mỗi ngày, hàng triệu video, bài viết, livestream, bình luận xuất hiện trên các nền tảng số, tạo nên “ma trận” hỗn tạp, lan truyền với tốc độ chóng mặt.

Bài 4: Trách nhiệm gọi tên mỗi cá nhân

Bài 4: Trách nhiệm gọi tên mỗi cá nhân

Không gian mạng là mặt trận tư tưởng đầy cam go và phức tạp, nơi đó ranh giới giữa cái đúng và cái sai, giữa sự thật và tin giả thường xuyên bị xóa nhòa bởi các thuật toán và ý đồ của những người đứng sau.