Tuy nhiên, tiềm năng, lợi thế này mới chỉ được khai thác bước đầu, chưa mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Nằm trong hệ thống vùng kinh tế-xã hội ven biển, các địa phương của Cần Thơ như: Cù Lao Dung, Vĩnh Châu, Trần Đề là nơi có tiềm năng, lợi thế rất tốt để phát triển kinh tế biển. Thế nhưng, kinh tế ở các địa phương này thời gian qua chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Chỉ từ khi được quy hoạch là trung tâm kinh tế của tiểu vùng ven Biển Đông về phát triển kinh tế biển, nơi đây mới hình thành hệ thống đê sông, đê biển, các dự án thủy lợi, đê bao khép kín kết hợp với chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp. Nhờ vậy, những vùng đất nhiễm mặn, bỏ hoang trước đây được cải tạo thành trang trại nuôi tôm, cánh đồng canh tác lúa thơm đặc sản, lúa chất lượng cao.
Các địa phương còn sử dụng lợi thế cửa sông, rừng ngập mặn ven sông, ven biển với hơn 43.717 ha diện tích đất bãi bồi, hơn 7.000 ha diện tích rừng phòng hộ, là nơi tập trung nhiều giống loài thủy hải sản nước lợ, nước mặn có giá trị kinh tế cao, tạo điều kiện thuận lợi phát triển ngành nuôi trồng thủy sản theo hướng công nghiệp, đa dạng đối tượng nuôi, áp dụng công nghệ cao gắn với chế biến và xuất khẩu.
Tính đến nay, diện tích nuôi trồng thủy sản vùng ven biển Cần Thơ đạt hơn 97.000 ha, trong đó nuôi tôm nước lợ khoảng 51.000 ha, bãi nghêu giống 300 ha và nghêu thương phẩm gần 5.000 ha. Năm 2025, nông dân thả nuôi các loại thủy sản được 97.078 ha, vượt 0,6% kế hoạch, tăng 0,51% so với cùng kỳ. Tổng sản lượng thủy hải sản thu hoạch 782.958 tấn (trong đó đánh bắt 77.000 tấn) đạt 100% kế hoạch, tăng 2,81% so với cùng kỳ.
Với kết quả này, Cần Thơ tiếp tục khẳng định vị thế của địa phương mạnh về kinh tế biển, trong đó những doanh nghiệp lớn như Stapimex dẫn đầu với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 309 triệu USD tính đến đầu năm 2026. Nhờ vậy, kết quả khai thác và nuôi trồng thủy sản Cần Thơ năm 2025 đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 2,1 tỷ USD.
Ngoài việc nuôi trồng thủy sản, ngành thủy sản Cần Thơ còn tập trung đẩy mạnh khai thác đánh bắt xa bờ. Ðến nay, có 347 tàu thuyền đánh bắt hải sản xa bờ đã được hiện đại hóa (tàu có chiều dài từ 15m trở lên) và 797 tàu cá các loại đăng ký hoạt động trên biển, với tổng công suất hơn 220.000 CV. Các chủ tàu thuyền đều tuân thủ nghiêm ngặt quy định về chống khai thác bất hợp pháp (IUU) và tất cả tàu đánh bắt xa bờ đều hoàn thành việc lắp đặt và duy trì sử dụng thiết bị giám sát hành trình (VMS). Bên cạnh đó, ngành thủy sản Cần Thơ còn liên kết với các vùng ven biển lân cận để phát triển đội tàu khai thác đánh bắt và duy trì trung tâm thủy sản lớn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương trong việc khai thác và nuôi trồng thủy sản, những năm qua, thành phố còn chú trọng đầu tư xây dựng cảng biển, dịch vụ hậu cần nghề cá, điện gió, tài nguyên khoáng sản biển, du lịch sinh thái. Từng bước phát triển thương mại, vận tải, các khu sản xuất công nghiệp, năng lượng tái tạo ven biển, du lịch và đô thị biển...
Có thể thấy, lĩnh vực phát triển kinh tế biển của Cần Thơ thời gian qua đã đạt được một số kết quả bước đầu, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức lớn. Cụ thể, việc chuyển đổi nghề cho lực lượng tàu thuyền công suất nhỏ đánh bắt ven bờ thiếu nguồn vốn đầu tư. Công tác tổ chức dịch vụ hậu cần nghề cá còn nhiều bất cập, chất lượng, giá cả dịch vụ thiếu sức cạnh tranh. Doanh nghiệp chế biến thủy sản quy mô còn nhỏ, chưa thu hút được tàu cá của các tỉnh đến cập cảng.
Nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao, nhất là nuôi tôm thẻ chân trắng, tôm sú xuất khẩu phát triển mạnh nhưng sản lượng thấp, chưa tương xứng với tiềm năng, yêu cầu phát triển bền vững. Lĩnh vực công nghiệp phát triển chậm, nhất là ngành công nghiệp phụ trợ chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội. Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch chưa được quan tâm đầu tư đúng mức và thiếu đồng bộ...
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết: Cần Thơ xác định đầu tư phát triển kinh tế biển là ngành kinh tế mũi nhọn có vị trí đặc biệt quan trọng trong cơ cấu kinh tế của thành phố. Vì vậy, việc đẩy mạnh phát triển kinh tế biển phải được toàn diện, kể cả về quản lý, bảo vệ, khai thác, nuôi trồng và chế biến...
Tập trung đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến xuất khẩu thủy sản quy mô lớn với dây chuyền hiện đại, sản xuất những sản phẩm chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế. Quy hoạch đầu tư xây dựng các cảng cá ở vùng trọng điểm nghề cá. Cùng với đó, tạo điều kiện cho ngư dân vay vốn để cải hoán, đóng mới phương tiện đánh bắt xa bờ, xây dựng cơ sở hậu cần nghề cá vững chắc trên biển nhằm tiếp sức cho ngư dân.
Thời gian tới, ngoài việc đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển, trung tâm dịch vụ logistics hiện đại, Cần Thơ quy hoạch phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển để thu hút đầu tư các dự án công nghiệp xanh, sạch, thân thiện môi trường. Đồng thời, ban hành các chính sách đồng bộ về quản lý tài nguyên và môi trường biển để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Mặt khác, thành phố hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ, nhanh chóng chuyển đổi nghề cho lực lượng tàu thuyền công suất nhỏ đánh bắt ven bờ sang đánh bắt xa bờ bền vững và nói không với các hình thức đánh bắt hủy diệt, tuân thủ nghiêm ngặt quy định IUU.
Áp dụng công nghệ cao vào nuôi trồng thủy sản để nâng cao năng suất, chất lượng và bảo vệ môi trường. Có chính sách ưu đãi về tín dụng, đất đai để thu hút các dự án công nghiệp hỗ trợ, hình thành chuỗi giá trị sản phẩm biển hoàn chỉnh. Đầu tư mạnh mẽ vào các khu du lịch trọng điểm, tăng cường liên kết vùng với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long để tạo ra các tuyến du lịch đa dạng, nâng cao sức cạnh tranh cho du lịch thành phố.
Mới đây, Thành ủy Cần Thơ đã ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TU về phát triển kinh tế biển đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2045. Theo đó, đề ra mục tiêu xây dựng các dự án lấn biển quy mô lớn, hướng tới việc phát triển thành phố Cần Thơ trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của khu vực và cả nước. Định hướng và giải pháp trọng tâm là mở rộng không gian phát triển kinh tế biển và triển khai các dự án lấn biển quy mô lớn. Liên kết chặt chẽ với những địa phương ven biển, nhất là hình thành khu kinh tế Trần Đề và các cụm kinh tế biển đa ngành, nhằm tạo động lực lan tỏa. Khai thác tiềm năng, lợi thế từ hệ thống giao thông đường thủy nội địa và cảng biển để đẩy mạnh logistics, thương mại, dịch vụ hàng hải, du lịch và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao.
