Sau hơn 10 năm thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, nông nghiệp Ninh Bình đã phát triển toàn diện, chuyển dịch tích cực theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô, hiệu quả cao hơn. Tư duy sản xuất thay đổi theo nhu cầu thị trường, các mô hình liên kết được chú trọng nhằm xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm.
Toàn tỉnh hiện có gần 1.000 sản phẩm OCOP được công nhận đạt hạng 3 sao trở lên. Tuy nhiên, việc thúc đẩy, phát triển mở rộng thị trường tiêu thụ, liên kết sản xuất-chế biến-tiêu thụ bền vững vẫn còn nhiều khó khăn, cần được hỗ trợ và kết nối sâu rộng hơn.
Đến nay, tỉnh xây dựng, duy trì trên 400 mô hình cánh đồng mẫu lớn; 123 mô hình liên kết chuỗi giá trị với diện tích vùng nguyên liệu liên kết bền vững hàng chục nghìn ha. Trong đó, nhiều mô hình thực hiện theo hình thức liên kết chặt chẽ từ cung ứng vật tư đầu vào là giống, phân bón… đến tiêu thụ sản phẩm như: Mô hình gạo sạch Toản Xuân; khoai tây sấy Minh Dương; Ngao sạch Lenger…
Công tác kiểm soát an toàn thực phẩm được triển khai hiệu quả. Hiện toàn tỉnh có 5.100 cơ sở/doanh nghiệp/hợp tác xã thu gom, sơ chế, chế biến nông sản, thủy sản thực phẩm; 230 cơ sở/doanh nghiệp xây dựng và áp dụng các chương trình quản lý chất lượng tiên tiến như: HACCP; GMP; VietGAP; ISO….; 279 vùng nguyên liệu được cấp mã vùng trồng; 2 vùng ngao của tỉnh đủ điều kiện thu hoạch cung cấp cho chế biến xuất khẩu.
Vùng nuôi ngao 500 ha tại Nghĩa Hưng đã được chứng nhận áp dụng nuôi ngao bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế ASC. Nhiều nhà máy chế biến có sự đầu tư khoa học, công nghệ đồng bộ, hiện đại. Nhờ đó, chất lượng và giá trị sản phẩm nông nghiệp của tỉnh không ngừng nâng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường.
Nhiều sản phẩm được nâng cấp, cải thiện chất lượng, mẫu mã, khẳng định vị trí trên thị trường, đáp ứng được yêu cầu của những thị trường khó tính như Nhật Bản và các nước EU với các mặt hàng chủ yếu như: Ngao sạch Lenger, thịt lợn Meat DeLi, xúc xích MaVin, dứa Đồng Giao, nước mắm Ninh Cơ, nông sản sấy Minh Dương, muối sạch Nam Định, cơm cháy Ninh Bình...
Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp/cơ sở chế biến thực phẩm trong ngành nông nghiệp của tỉnh hiện nay là các cơ sở/doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp nhỏ. Ông Nguyễn Hải Đăng, Chi Cục trưởng Phát triển nông thôn (thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Trong quá trình hoạt động, những đơn vị này đang gặp khó khăn về tài chính, nguồn nhân lực và năng lực quản trị, dẫn đến việc áp dụng các quy định về quản lý nhà nước cũng như công nghệ chế biến-bảo quản sau thu hoạch chưa cao. Việc ứng dụng chuyển đổi số vào các khâu tiêu thụ sản phẩm của các chủ cơ sở sản xuất còn hạn chế. Nhiều cơ sở còn thiếu kiến thức về thị trường, thương mại cho nên việc tổ chức sản xuất gắn với thị trường có khó khăn. Đa số cơ sở chủ yếu sản xuất thứ mình có, chưa quan tâm nghiên cứu, thị hiếu nhu cầu thị trường ngay từ khi bắt đầu sản xuất; việc đàm phán, ký kết hợp đồng liên kết giữa người sản xuất và chuỗi bao tiêu sản phẩm chưa chặt chẽ,…
Ông Trương Quốc Bảo, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình cho hay: Thời gian qua, tỉnh đã tập trung đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm, đồng thời, tích cực tuyên truyền, quảng bá các sản phẩm với nhiều hình thức, nội dung đa dạng, phong phú, góp phần đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp của tỉnh. Các đơn vị chức năng chú trọng tổ chức hoạt động tìm kiếm, phát triển thị trường, xây dựng kênh phân phối, tiêu thụ sản phẩm đến thị trường trong và ngoài nước. Nhiều mô hình hay đã góp phần kết nối, lan tỏa, hình thành hệ thống chuỗi tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp an toàn trên địa bàn toàn tỉnh.
Ngành Nông nghiệp địa phương đang nỗ lực đẩy mạnh hỗ trợ các cơ sở thực hiện xây dựng, công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, xây dựng nhãn hiệu, mẫu mã bao bì sản phẩm, sử dụng tem QR code chống hàng nhái, hàng giả. Tỉnh tích cực triển khai chương trình hợp tác, liên kết doanh nghiệp, hợp tác xã của tỉnh với các doanh nghiệp lớn, nhằm tạo điều kiện để các doanh nghiệp có tiềm lực tham gia, dẫn dắt chuỗi cung ứng; đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp. Ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ cao trong thu thập, quản lý thông tin, phân tích và cảnh báo dịch bệnh, thiên tai; quản lý vùng nguyên liệu.
