Đầu tư cho văn hóa để phát triển vững bền

Thủ đô Hà Nội là mảnh đất kết tinh văn hóa ngàn năm. Ngày nay, nhiều lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật của Hà Nội đang dẫn đầu cả nước. Nhưng vẫn còn đó những bất cập trong hoạt động bảo tồn, trong văn hóa ứng xử..., cần có sự đầu tư xứng đáng, những biện pháp mạnh dạn để bảo đảm cho sự phát triển vững bền.

Lễ hội gò Đống Đa.   Ảnh: CHÍ TOÀN
Lễ hội gò Đống Đa.   Ảnh: CHÍ TOÀN

Trăn trở giữ gìn bản sắc

Trong lĩnh vực văn hóa, Thủ đô Hà Nội có nhiều mặt đứng đầu. Hà Nội có nhiều di tích nhất cả nước. Điều đáng nói, các di tích trên địa bàn đều có giá trị. Cả nước hiện có 62 di tích quốc gia hạng đặc biệt thì Hà Nội có12 di tích. Những di tích như: Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám... đã trở thành niềm tự hào của cả nước. Với sáu nhà hát, 13 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp trải đều trên các lĩnh vực như: múa rối, chèo, tuồng, cải lương..., ở các kỳ liên hoan toàn quốc, Hà Nội cũng thường chiếm vị trí dẫn đầu. Trong văn hóa ứng xử, mặc dù khó "cân, đong, đo, đếm" như những lĩnh vực khác, nhưng văn hóa ứng xử của Hà Nội vẫn luôn được coi là kết tinh của văn hóa dân tộc, tiêu biểu cho cả đất nước. Không có địa phương nào có mức đầu tư cho văn hóa, nghệ thuật, du lịch và thể thao lớn như Hà Nội. Dự toán tổng đầu tư cho năm 2015 lên tới 1.469 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư cho các dự án lên tới hơn 300 tỷ đồng. Điều đó cũng cho thấy văn hóa luôn được thành phố quan tâm đầu tư.

Tuy nhiên, trách nhiệm gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa của Thủ đô là nhiệm vụ nặng nề, nhất là những người trực tiếp làm việc trong lĩnh vực này. Đứng đầu cả nước về số lượng di tích, nhưng số di tích đang bị xuống cấp của Hà Nội thậm chí còn lớn hơn số di tích được xếp hạng của nhiều tỉnh, thành phố khác trong cả nước. 600 di tích đang dột nát, nhiều di tích có nguy cơ sụp đổ. Những năm gần đây, trung bình mỗi năm thành phố đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng cho công tác tu bổ di tích. Mới nghe qua, tưởng con số đó là nhiều, nhưng thực tế, mỗi năm chỉ vài chục di tích được đầu tư tôn tạo. Giải quyết triệt để vấn đề di tích xuống cấp là bài toán không dễ giải trong khi nguồn lực của thành phố có hạn; nhất là khi di tích này tu bổ xong thì lại đến thời hạn di tích khác xuống cấp. Lĩnh vực văn hóa ứng xử cũng có nhiều vấn đề đáng lưu tâm. Trong trường học là hiện tượng vô cảm khi bạn bè cùng trang lứa tham gia "đánh hội đồng" lẫn nhau. Trong bệnh viện là nạn “phong bì” nhức nhối. Trên phố, những quán "bún mắng, cháo chửi" làm hoen ố hình ảnh người Thủ đô văn minh, thanh lịch. Do lĩnh vực văn hóa của Hà Nội cần rất nhiều kinh phí đầu tư, cho nên theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Nguyễn Quốc Chiêm, có đoàn nghệ thuật trên địa bàn vẫn phải dùng những chiếc mi-crô từ 20 đến 30 năm, dùng những chiếc xe ô-tô cũ đến mức mà mỗi lần đi biểu diễn, cả đoàn thường phải dừng rất xa nơi biểu diễn...

Mạnh dạn để gỡ những rào cản

Trong buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội vừa qua, đồng chí Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy khẳng định, vai trò là trung tâm văn hóa lớn của Hà Nội đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận trong Luật Thủ đô, ngay sau vai trò là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia. Xây dựng các giá trị văn hóa là việc làm không chỉ cho hôm nay mà còn cho tương lai. Đồng chí Phạm Quang Nghị đánh giá thời gian qua, ngành văn hóa đã có những biện pháp để tháo gỡ khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ, chẳng hạn như xã hội hóa trong lĩnh vực văn hóa. Một điển hình là việc tu bổ, tôn tạo Công viên văn hóa Đống Đa. Nếu chờ ngân sách nhà nước thì không biết đến bao giờ mới có thể giải quyết. Nhưng với sự vào cuộc của các cấp lãnh đạo, toàn bộ kinh phí tôn tạo công viên, bao gồm đền thờ Vua Quang Trung, tượng đài Quang Trung, các hạng mục phụ trợ đều đã được các nhà hảo tâm đóng góp. Công trình đã khánh thành và đưa vào sử dụng đầu Xuân Ất Mùi. Điều này cần được phát huy trong tu bổ, tôn tạo các di tích khác trên địa bàn. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà hảo tâm tham gia các hoạt động văn hóa, nhưng cũng phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của Nhà nước. Gần đây, thành phố cũng thành công trong việc huy động các nguồn lực xã hội để tổ chức bắn pháo hoa tại bãi giữa sông Hồng. Ban đầu cũng có những ý kiến không đồng thuận, nhưng sau khi phân tích, thành phố thấy hoàn toàn có thể thực hiện được và mạnh dạn tiến hành. Kết quả là màn bắn pháo hoa tại bãi giữa được tổ chức thành công trong đêm giao thừa Tết Nguyên đán Ất Mùi, được nhân dân ủng hộ. Đối với việc xây dựng văn hóa ứng xử, Đề án về Bộ Quy tắc ứng xử được làm chặt chẽ, bài bản và nên sớm tiến hành thí điểm rồi nhân rộng.

Đồng chí Phạm Quang Nghị nhấn mạnh, đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho con người, đầu tư cho sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, đầu tư cho văn hóa không đem lại những lợi nhuận, nguồn thu có thể nhìn thấy ngay được, cho nên dễ bị lơ là. Vì vậy, trước hết, cán bộ cần phải nhận thức rõ điều này. Từ nhận thức đó, cần có sự đầu tư tương xứng, các cấp, các ngành cần có sự phối hợp chặt chẽ trong hoạt động để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của Thủ đô.

Có thể bạn quan tâm

Một tiết học của học sinh Trường trung học cơ sở Gia Thụy (phường Bồ Đề, Hà Nội).

Xây dựng lộ trình miễn phí sách giáo khoa

Thực hiện quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026 của Chính phủ, Thành phố Hà Nội đang tích cực xây dựng kế hoạch triển khai. Chính sách này sẽ giúp giảm chi phí cho các gia đình, tạo điều kiện để học sinh có điều kiện học tập tốt.

Thúc đẩy kinh tế thể thao

Những sự kiện thể thao thu hút lượng lớn vận động viên, huấn luyện viên và khán giả đang diễn ra với tần suất ngày một dày đặc hơn tại Hà Nội.

Một buổi đọc sách của các em nhỏ xã Liên Minh tại Thư viện Hạnh phúc.

Thư viện Hạnh phúc lan tỏa văn hóa đọc

Từ một không gian đọc sách miễn phí được thành lập tháng 7/2022 với 11 thành viên ban đầu, Thư viện Hạnh phúc tại xã Liên Minh (Hà Nội) do chị Trần Thị Ngọc Thúy và các thành viên sáng lập đã dần trở thành điểm sinh hoạt văn hóa.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm (Ảnh Ngọc Anh)

Xử lý nghiêm vi phạm an toàn cháy, nổ

Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn Thành phố Hà Nội đạt nhiều kết quả tích cực khi đã giảm được hơn 35% số vụ cháy.

Khu nhà ở xã hội Ecohome 1, phường Đông Ngạc, Hà Nội (Ảnh ĐỖ TÂM)

Tiên phong kiến tạo quỹ nhà ở cho thuê

Phát triển quỹ nhà ở cho thuê là hướng đi căn cơ, dài hạn nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt chỗ ở hiện nay, đồng thời tạo sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển nhà ở của Thành phố Hà Nội.

Khách tham quan xem hoạt cảnh về đồng chí Trần Bình, một tấm gương ngời sáng về đạo đức cách mạng của người chiến sĩ Công an nhân dân trong khai mạc trưng bày tổ chức vào ngày 12/8.

“Tâm son, chí thép” của người chiến sĩ Công an nhân dân

Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công cũng chính là ngày lực lượng Công an nhân dân ra đời. 81 năm xây dựng, trưởng thành, các chiến sĩ công an đã có nhiều đóng góp và hy sinh vì sự nghiệp giải phóng, xây dựng, phát triển đất nước và bình yên cuộc sống.

Phiên livestream quảng bá du lịch, các sản phẩm OCOP của xã Đoài Phương thu hút hơn 600 người xem trực tiếp.

Chuyển đổi số gắn với thực tiễn cơ sở

Thay vì phải đến cửa hàng, cầm tiền mặt để mua sắm như trước, nhiều người dân phường Xuân Phương (Hà Nội) giờ đây chỉ cần mở điện thoại, theo dõi một phiên livestream, lựa chọn sản phẩm, quét mã QR để thanh toán và nhận hàng ngay tại nhà.

Điểm trung chuyển đón, trả khách trên phố Bà Triệu (Ảnh TRÍ DŨNG)

Giải bài toán giao thông tĩnh cho Vùng phát thải thấp

Ban Đô thị Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã khảo sát về hệ thống các điểm trông giữ xe và việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh trên địa bàn thành phố. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm thực hiện Vùng phát thải thấp.

Lực lượng chức năng tham gia hộ đê hữu sông Cầu, địa bàn xã Đa Phúc, năm 2025 (Ảnh MINH ANH)

Tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dự báo tình hình thời tiết trên địa bàn Thành phố Hà Nội thời gian tới tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố cực đoan, khó lường. Thành phố đang chủ động, tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai.

Một tiết học của các em học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ (phường Giảng Võ).

Sẵn sàng bước vào năm học mới

Năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao đối với ngành giáo dục và đào tạo Thủ đô. Đây là năm học đầu tiên Hà Nội thực hiện sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ mới về chương trình giáo dục, chuyển đổi số...

Chú trọng đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thời gian qua, công tác đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo được các cấp, ngành Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm và thực hiện hiệu quả. Nhờ đó, thành phố đã giải quyết được nhiều việc mới, việc khó, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, góp phần quan trọng phát triển Thủ đô.

Phụ nữ xã Chuyên Mỹ thu gom phế liệu gây quỹ giúp đỡ người khó khăn.

Nhịp cầu gắn kết yêu thương

Biến phế liệu thành nguồn quỹ giúp đỡ người khó khăn, những mô hình “Biến rác thành tiền” ở nhiều địa phương của Hà Nội đồng thời còn tạo nên một giá trị bền vững hơn là hình thành thói quen sống xanh, khơi dậy tinh thần sẻ chia và vun đắp trách nhiệm cộng đồng từ những việc làm giản dị mỗi ngày.

Một buổi liên hoan tại lớp của các em học sinh trường Trung học cơ sở Thạch Bàn (phường Long Biên, Hà Nội).

Kiểm soát an toàn thực phẩm học đường bằng công nghệ

Từ năm học 2026-2027, thành phố Hà Nội triển khai Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức bữa ăn bán trú. Thông qua hệ thống này, thành phố mong muốn chăm lo tốt hơn cho sự phát triển thể chất của học sinh Thủ đô.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Tam Hưng kiểm tra, đôn đốc công tác làm sạch dữ liệu đất đai trên địa bàn (Ảnh NGỌC ÁNH)

Nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu đất đai

Xã Tam Hưng (Hà Nội) đang tập trung lực lượng làm việc ba ca, chia nhiều mũi đến các hộ gia đình, quyết tâm hoàn thành chiến dịch “45 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai”. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xã nâng cao hơn nữa công tác quản lý đất đai trên địa bàn.

Festival đã đem đến những màn trình diễn ấn tượng và giới thiệu nhiều nét tinh hoa của nền võ học Thăng Long-Hà Nội, võ học Việt Nam.

Phát huy tinh thần thượng võ Thăng Long-Hà Nội

Những màn trình diễn võ thuật trong Festival Võ thuật quốc tế 2026 tổ chức cuối tuần qua tại di tích Hoàng thành Thăng Long đã tôn vinh tinh thần thượng võ của Thăng Long-Hà Nội. Thành phố Hà Nội mong muốn tạo ra một sự kiện võ thuật quốc tế quy mô lớn, góp phần thiết thực phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuyến cống thoát nước thuộc Dự án xây dựng tuyến mương Việt Hưng-Cầu Bây tại phường Long Biên, Hà Nội. (Ảnh BẢO LONG)

Đầu tư hệ thống thoát nước theo quy hoạch

Với quyết tâm đẩy nhanh tiến độ cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, công tác thoát nước của Hà Nội sẽ được đầu tư theo hướng thông minh, đồng bộ và gắn với thực thi quy hoạch.

Hiệu quả bước đầu trong triển khai vùng phát thải thấp

Sau hơn một tháng triển khai, đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1, Thành phố Hà Nội được đông đảo người dân đồng thuận, ủng hộ. Ý thức bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng phương tiện xanh để giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí từng bước được nâng cao.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra thực địa Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh, Hà Nội (Ảnh: VIẾT THÀNH)

Gia hạn thời gian hoàn thiện điều kiện khởi công Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và 5 dự án lớn khác

Ngày 10/8, tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa 17 đã thông qua Nghị quyết về việc gia hạn thời hạn hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình đối với 6 dự án đầu tư triển khai theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng (giữa) kiểm tra tiến độ dự án Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội (Ảnh HỒNG THÁI)

Tăng tốc hai dự án khu công nghệ trọng điểm

Thành phố Hà Nội đang thực hiện nhiều giải pháp đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong đó, thành phố tập trung đẩy nhanh giải phóng mặt bằng để đưa hai khu công nghệ cao quan trọng sớm đi vào hoạt động.

Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại Điểm Y tế Thạch Bàn, Trạm Y tế phường Long Biên, Hà Nội.

Hóa giải áp lực bằng cơ chế đặc thù cho “kinh tế bạc”

Với điểm tựa pháp lý là Luật Thủ đô, Hà Nội là địa phương đi đầu cả nước trong việc luật hóa và thí điểm cơ chế phát triển “kinh tế bạc”, giải pháp mang tính thích ứng, đồng thời chuyển hóa áp lực già hóa dân số thành động lực cho tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm trật tự xây dựng.

Hiểu đúng về miễn giấy phép xây dựng

Thành phố Hà Nội đang thí điểm miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ, tiến tới chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu, tạo đột phá trong cải cách thủ tục hành chính.