Đầu tư cho văn hóa để phát triển vững bền

Thủ đô Hà Nội là mảnh đất kết tinh văn hóa ngàn năm. Ngày nay, nhiều lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật của Hà Nội đang dẫn đầu cả nước. Nhưng vẫn còn đó những bất cập trong hoạt động bảo tồn, trong văn hóa ứng xử..., cần có sự đầu tư xứng đáng, những biện pháp mạnh dạn để bảo đảm cho sự phát triển vững bền.

Lễ hội gò Đống Đa.   Ảnh: CHÍ TOÀN
Lễ hội gò Đống Đa.   Ảnh: CHÍ TOÀN

Trăn trở giữ gìn bản sắc

Trong lĩnh vực văn hóa, Thủ đô Hà Nội có nhiều mặt đứng đầu. Hà Nội có nhiều di tích nhất cả nước. Điều đáng nói, các di tích trên địa bàn đều có giá trị. Cả nước hiện có 62 di tích quốc gia hạng đặc biệt thì Hà Nội có12 di tích. Những di tích như: Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám... đã trở thành niềm tự hào của cả nước. Với sáu nhà hát, 13 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp trải đều trên các lĩnh vực như: múa rối, chèo, tuồng, cải lương..., ở các kỳ liên hoan toàn quốc, Hà Nội cũng thường chiếm vị trí dẫn đầu. Trong văn hóa ứng xử, mặc dù khó "cân, đong, đo, đếm" như những lĩnh vực khác, nhưng văn hóa ứng xử của Hà Nội vẫn luôn được coi là kết tinh của văn hóa dân tộc, tiêu biểu cho cả đất nước. Không có địa phương nào có mức đầu tư cho văn hóa, nghệ thuật, du lịch và thể thao lớn như Hà Nội. Dự toán tổng đầu tư cho năm 2015 lên tới 1.469 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư cho các dự án lên tới hơn 300 tỷ đồng. Điều đó cũng cho thấy văn hóa luôn được thành phố quan tâm đầu tư.

Tuy nhiên, trách nhiệm gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa của Thủ đô là nhiệm vụ nặng nề, nhất là những người trực tiếp làm việc trong lĩnh vực này. Đứng đầu cả nước về số lượng di tích, nhưng số di tích đang bị xuống cấp của Hà Nội thậm chí còn lớn hơn số di tích được xếp hạng của nhiều tỉnh, thành phố khác trong cả nước. 600 di tích đang dột nát, nhiều di tích có nguy cơ sụp đổ. Những năm gần đây, trung bình mỗi năm thành phố đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng cho công tác tu bổ di tích. Mới nghe qua, tưởng con số đó là nhiều, nhưng thực tế, mỗi năm chỉ vài chục di tích được đầu tư tôn tạo. Giải quyết triệt để vấn đề di tích xuống cấp là bài toán không dễ giải trong khi nguồn lực của thành phố có hạn; nhất là khi di tích này tu bổ xong thì lại đến thời hạn di tích khác xuống cấp. Lĩnh vực văn hóa ứng xử cũng có nhiều vấn đề đáng lưu tâm. Trong trường học là hiện tượng vô cảm khi bạn bè cùng trang lứa tham gia "đánh hội đồng" lẫn nhau. Trong bệnh viện là nạn “phong bì” nhức nhối. Trên phố, những quán "bún mắng, cháo chửi" làm hoen ố hình ảnh người Thủ đô văn minh, thanh lịch. Do lĩnh vực văn hóa của Hà Nội cần rất nhiều kinh phí đầu tư, cho nên theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Nguyễn Quốc Chiêm, có đoàn nghệ thuật trên địa bàn vẫn phải dùng những chiếc mi-crô từ 20 đến 30 năm, dùng những chiếc xe ô-tô cũ đến mức mà mỗi lần đi biểu diễn, cả đoàn thường phải dừng rất xa nơi biểu diễn...

Mạnh dạn để gỡ những rào cản

Trong buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội vừa qua, đồng chí Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy khẳng định, vai trò là trung tâm văn hóa lớn của Hà Nội đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận trong Luật Thủ đô, ngay sau vai trò là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia. Xây dựng các giá trị văn hóa là việc làm không chỉ cho hôm nay mà còn cho tương lai. Đồng chí Phạm Quang Nghị đánh giá thời gian qua, ngành văn hóa đã có những biện pháp để tháo gỡ khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ, chẳng hạn như xã hội hóa trong lĩnh vực văn hóa. Một điển hình là việc tu bổ, tôn tạo Công viên văn hóa Đống Đa. Nếu chờ ngân sách nhà nước thì không biết đến bao giờ mới có thể giải quyết. Nhưng với sự vào cuộc của các cấp lãnh đạo, toàn bộ kinh phí tôn tạo công viên, bao gồm đền thờ Vua Quang Trung, tượng đài Quang Trung, các hạng mục phụ trợ đều đã được các nhà hảo tâm đóng góp. Công trình đã khánh thành và đưa vào sử dụng đầu Xuân Ất Mùi. Điều này cần được phát huy trong tu bổ, tôn tạo các di tích khác trên địa bàn. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà hảo tâm tham gia các hoạt động văn hóa, nhưng cũng phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của Nhà nước. Gần đây, thành phố cũng thành công trong việc huy động các nguồn lực xã hội để tổ chức bắn pháo hoa tại bãi giữa sông Hồng. Ban đầu cũng có những ý kiến không đồng thuận, nhưng sau khi phân tích, thành phố thấy hoàn toàn có thể thực hiện được và mạnh dạn tiến hành. Kết quả là màn bắn pháo hoa tại bãi giữa được tổ chức thành công trong đêm giao thừa Tết Nguyên đán Ất Mùi, được nhân dân ủng hộ. Đối với việc xây dựng văn hóa ứng xử, Đề án về Bộ Quy tắc ứng xử được làm chặt chẽ, bài bản và nên sớm tiến hành thí điểm rồi nhân rộng.

Đồng chí Phạm Quang Nghị nhấn mạnh, đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho con người, đầu tư cho sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, đầu tư cho văn hóa không đem lại những lợi nhuận, nguồn thu có thể nhìn thấy ngay được, cho nên dễ bị lơ là. Vì vậy, trước hết, cán bộ cần phải nhận thức rõ điều này. Từ nhận thức đó, cần có sự đầu tư tương xứng, các cấp, các ngành cần có sự phối hợp chặt chẽ trong hoạt động để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của Thủ đô.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.