CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU UNESCO LẠNG SƠN:

Dấu son mới trên bản đồ du lịch địa chất

Bằng công nhận đặc biệt “Công viên địa chất toàn cầu UNESCO” thứ tư của Việt Nam vừa được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc trao cho Công viên địa chất Lạng Sơn - thành viên mới nhất trong danh sách 229 di sản mang tầm vóc quốc tế tại 50 quốc gia.

Một góc của huyện Chi Lăng (Ảnh Thuận Bùi).
Một góc của huyện Chi Lăng (Ảnh Thuận Bùi).

Sở hữu cảnh quan tuyệt đẹp cùng những giá trị địa chất - địa mạo độc đáo, đây là công viên địa chất thứ tư của dải đất hình chữ S, sau Cao nguyên đá Đồng Văn (năm 2010), Non nước Cao Bằng (năm 2018) và Đắk Nông (năm 2020), được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu.

Di sản vô giá nơi địa đầu phía bắc

Được thành lập từ năm 2021, Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn có tổng diện tích hơn 4.800km², trải dài trên 8 huyện, thành phố là: Bắc Sơn, Chi Lăng, Hữu Lũng, Văn Quan, Lộc Bình và thành phố Lạng Sơn (cùng một phần địa giới hành chính của hai huyện Bình Gia và Cao Lộc). Đến với Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn, du khách được thỏa sức ngắm nhìn những dãy núi đá thấp trùng điệp bao quanh những thung lũng, bản làng ở xã Yên Thịnh (huyện Hữu Lũng) hay trải nghiệm hang động Thẩm Khuyên (huyện Bình Gia) - nơi có dấu tích cư trú của người tiền sử. Nơi đây còn có dòng sông ngầm tại điểm du lịch sinh thái suối Mỏ Mắm hay trũng Na Dương (huyện Lộc Bình) với nhiều hóa thạch động, thực vật khổng lồ có niên đại 40-50 triệu năm từng được phát hiện.

Công viên này sở hữu hệ sinh thái đặc biệt mà điển hình là ở Khu dự trữ thiên nhiên Hữu Liên - lá phổi xanh của vùng Đông Bắc với những dãy núi đá vôi, các hang động, suối ngầm và các hồ ngập nước theo mùa. Với diện tích rừng tự nhiên gần 9 nghìn ha, có hai khu rừng nguyên sinh với 776 loài thực vật, 409 loài động vật tự nhiên, trong đó có khoảng 30 loài thực vật và 61 loài động vật quý hiếm được xếp vào sách đỏ…

Không chỉ có vậy, Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn còn ôm chứa trong mình một hệ thống di sản văn hóa phi vật thể quý giá, với những nét đẹp trong đời sống sinh hoạt, ẩm thực, trang phục, dân ca dân vũ được trao truyền qua nhiều thế hệ đồng bào dân tộc thiểu số. Tới đây, du khách được thưởng thức những giá trị độc đáo của di sản “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam”- đã được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, được thưởng thức điệu hát sli, vũ điệu sư tử mèo - những di sản văn hóa ở tầm quốc gia.

Cùng đó, còn có những di sản văn hóa vật thể đặc sắc bao gồm các di tích văn hóa tâm linh trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, nổi bật là đền Bắc Lệ (huyện Hữu Lũng) thờ Mẫu Thượng ngàn hay đền Mẫu Đồng Đăng thờ Mẫu Thượng thiên. Rồi di tích Khuổi Nọi - nơi thành lập đội Cứu quốc quân đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, Bảo tàng Khởi nghĩa Bắc Sơn…, từ nền văn hóa Bắc Sơn cho đến vùng quê hương cách mạng quật khởi yên bình ẩn hiện trong thung lũng lúa vàng tạo nên một hành trình tham quan kỳ thú.

Nói như TS Kristin Rangnes - Chuyên gia mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO: “Ấn tượng lớn nhất của tôi về nơi đây là kho tàng di sản văn hóa giàu có được gắn kết mật thiết với di sản thiên nhiên và các giá trị về di sản địa chất”.

lang-ngoi-am-duong-h-bac-son-tren-tuyen-du-lich-so-3.jpg
Làng ngói âm dương huyện Bắc Sơn trên tuyến du lịch số 3

Du lịch địa chất - hướng phát triển bền vững

“Xét về tiềm năng phát triển loại hình du lịch địa chất, Việt Nam không có đối thủ ở khu vực Đông Nam Á. Còn so với châu Á, chúng ta cũng nằm trong nhóm dẫn đầu”. Đây là nhận định của GS, TS Tạ Hòa Phương - chuyên gia đầu ngành về cổ sinh vật học và di sản địa chất khi đề cập tới loại hình sản phẩm bền vững còn khá mới mẻ với thị trường du lịch trong nước này.

Theo tiêu chí của UNESCO và Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu, du lịch địa chất được xem là một trong những yêu cầu bắt buộc để phát triển Công viên địa chất toàn cầu. Đó cũng là hướng đi mà các cấp lãnh đạo của tỉnh sớm xác định, trong nội dung Công văn số 1332/UBND-KGVX hay dự thảo Nghị quyết của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn giai đoạn 2025- 2030, tầm nhìn 2050; dự thảo Quy chế quản lý, bảo vệ và phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Hoàn thiện dự thảo Kế hoạch phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn 2050.

Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn đã hoàn thiện bốn hành trình du lịch nhằm khám phá 38 điểm đến với chủ đề chung “Dòng chảy sự sống nơi miền đất thiêng”. Những lộ trình lựa chọn chủ đề hấp dẫn như “Khám phá thế giới Thượng ngàn”, “Hành trình về miền thiên giới”, “Cuộc sống dân dã nơi trần thế” và “Khám phá thủy cung” sẽ đưa du khách đi qua các trục đường Quốc lộ 1A, 1B, 4B và 279, mỗi tuyến có từ 7 đến 11 điểm tham quan đa dạng như đền Mẫu Thoải, Chùa Tiên, Di chỉ khảo cổ Mai Pha, Thác Bản Khiếng, Thế giới Cúc đá, Sự sống cổ dưới đại dương, Thế giới đầm hồ Na Dương, Ký ức biển, Hang Keng Tao, Cửa khẩu quốc tế Hữu nghị, Ải Chi Lăng…

Mới đây, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn đã hợp tác với một số công ty lữ hành phát triển sáng kiến xây dựng Bản đồ/Tuyến Du lịch địa chất Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn với tên gọi “Cuộc viễn du kỳ vĩ”. Mỗi đơn vị sẽ xây dựng và phát triển một số sản phẩm/điểm đến du lịch hấp dẫn như là một mảnh ghép để cùng tạo thành bức tranh tổng thể của du lịch địa chất.

Danh hiệu mang tầm vóc thế giới sẽ trở thành bệ phóng hữu hiệu giúp Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn trở thành một dấu son mới mẻ, hấp dẫn trên bản đồ du lịch địa chất toàn cầu. Mong thế và cũng hy vọng thế!

Có thể bạn quan tâm

Di sản văn hóa Việt Nam vô cùng giàu có và được giữ gìn, bảo vệ bởi cộng đồng 54 dân tộc anh em. (Ảnh Khiếu Minh)

Đánh thức tài sản vô hình

Trong hành trình đi tìm những động lực mới cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, có một nguồn lực rất lớn, rất sâu, rất Việt Nam đang đợi được khai mở tương xứng: Tài sản trí tuệ được hình thành từ di sản văn hóa.

Buổi lễ ra mắt cuốn sách “ Chuyện với Thanh, lời kể mới về ánh sáng”.

Những bất ngờ thú vị

★ Một sự kiện sách không ồn ào nhưng đáng chú ý ở nhiều bình diện là việc Nhà xuất bản Hội Nhà văn tổ chức ra mắt cuốn “Chuyện với Thanh, lời kể mới về ánh sáng”

Nếu đã đi Hội An nhiều, không gì thích bằng ngày lễ… vẫn đi Hội An.

Nghỉ lễ (là) nghĩ đến Hội An

Đang nói chuyện đi du lịch, một người bảo, sao lấy nhau một thời gian rồi là nó cứ nhạt dần nhỉ, vợ chồng tuy đi đâu vẫn có nhau nhưng ngồi xe cả đoạn đường không nói một lời, xưa thì ríu rít…

Quốc Trường và cô giáo Thủy Tiên tại Festival Piano Talent toàn quốc 2026.

Tài năng nhí Lâm Đồng đam mê piano cổ điển

Chỉ sau hai năm theo đuổi piano, dù không có bệ phóng từ truyền thống gia đình, Khương Trương Quốc Trường - cậu bé 10 tuổi quê Lâm Đồng đã chứng minh tài năng xuất sắc và niềm đam mê bên phím đàn.

Trải nghiệm khác biệt

Trải nghiệm khác biệt

38 tác phẩm hội họa và 5 tác phẩm điêu khắc của 36 tác giả hiện sống tại thành phố Đà Nẵng được chọn giới thiệu trong triển lãm Sắc màu đất Quảng, trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng, từ ngày 15/4 đến 5/5.

Nguyễn Đức Hiếu trong vở ballet Don Quixote, Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam, năm 2025. (Ảnh NVCC)

Tôi muốn làm giàu cho văn hóa Việt bằng ballet

Nguyễn Đức Hiếu đang được xem là gương mặt nam diễn viên ballet mới đầy tài năng của Việt Nam. Anh vừa xuất sắc giành giải Nhất – vòng chung khảo của Liên hoan Nghệ thuật châu Á-Thái Bình Dương 2026 (The Asia Pacific International Arts Festival), diễn ra vào tháng 3, tại Thành Đô, Trung Quốc.

Hai bộ trang phục mới của đồng bào người Chứt nổi bật tại Không gian trưng bày. (Ảnh An Trung)

Phía sau một trưng bày giản dị

Không nhiều hiện vật, thông tin chủ yếu được trình bày ở dạng phác đồ các mốc thời gian kèm một số hình ảnh tư liệu chọn lọc, diện tích sàn có lẽ cũng chỉ hơn 30m2, vậy mà trưng bày ấy lại có thể mở ra trước mắt người xem nhiều chiều suy cảm…

Đầm An Khê nằm trong quần thể Di tích văn hóa Sa Huỳnh có nhiều tiềm năng phát triển du lịch.

Quy hoạch “ngược dòng” hay sự đánh đổi không tương xứng

Dù đã có rất nhiều thay đổi trong nhận thức, cùng với những mô hình bảo tồn và khai thác thành công giá trị di sản mang lại nhiều tác động tích cực cho kinh tế-xã hội, nhiều di sản văn hóa đặc biệt giá trị vẫn đang đứng trước những nguy cơ lớn, khi đặt cạnh bài toán về phát triển.

Lan tỏa tự hào A80 (Hà Nội, 2025)

Sống động những khoảnh khắc

Sáng 15/4, tại Nhà triển lãm 45 Tràng Tiền (Hà Nội) sẽ diễn ra triển lãm “Những người ta gặp” của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Anh Tuấn.

Nhà sưu tập Trần Thắng. (Ảnh Hoài Phương)

Tôi đã say mê sưu tập tác phẩm của Lê Bá Đảng

Họa sĩ Lê Bá Đảng (1921-2015) là một tên tuổi ở tầm mức quốc tế, được vinh danh là Nghệ sĩ có tài năng lớn và tư tưởng nhân đạo (bởi Viện Quốc tế Saint Louis/The International Institute of Saint Louis, Mỹ, năm 1989).

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là đơn vị bảo tàng công lập hiếm hoi trong cả nước hiện duy trì mô hình Không gian triển lãm mỹ thuật trực tuyến, hoàn toàn miễn phí, khai thác từ dữ liệu số hóa hiện vật sưu tập của Bảo tàng. (Trong ảnh là không gian trưng bày Sắc xuân, giới thiệu tranh dân gian Việt Nam). (Ảnh chụp màn hình: An Trung)

Mục tiêu lớn và bài toán về nguồn lực thực hiện

Đề án Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đề án nêu rõ phạm vi và đối tượng hướng đến có tính bao trùm, với nhiều yêu cầu, mục tiêu tổng quát, cụ thể cùng các nhóm nhiệm vụ, giải pháp nền tảng và chuyên biệt, đồng thời triển khai ngay từ năm 2026.

Chắp cánh khát vọng

Chắp cánh khát vọng

Tủ sách Thanh niên của Nhà xuất bản Kim Đồng vừa được ra mắt, với 12 tác phẩm văn học nổi tiếng dành cho thanh niên của các tác giả trong và ngoài nước.

Đã đến lúc khơi lại các dòng kênh?

Sau hàng thập kỷ nỗ lực bê-tông hóa các kênh, mương trong khu vực nội đô như một giải pháp kinh tế và hiệu quả để giải cùng lúc các bài toán về giao thông và ô nhiễm môi trường, có lẽ, đã đến lúc Thủ đô Hà Nội cần có một đánh giá tổng thể về những được- mất trong hướng tiếp cận này.

Nhiều sáng tạo với âm nhạc của Trịnh Công Sơn đã đưa ca sĩ Hà Lê đến gần với công chúng hôm nay. (Ảnh NVCC)

Nhạc Trịnh giúp sự nghiệp của tôi sang trang

Với Hà Lê, nhiều ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã được “tung tẩy” trong một phong cách mới hoàn toàn. Nhạc Trịnh trở thành chìa khóa để Hà Lê tạo dựng sự nghiệp và dấu ấn âm nhạc cho riêng mình. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng anh.

Tác phẩm “Hội hè miên man” của Phi Phi Oanh, 2026, sơn mài trên plastic, 60 x 60 cm.

Sống động và huyền ảo

Triển lãm sơn mài mang tên “Hội hè miên man” (A Moveable Feast) đang diễn ra tại ART30 Gallery (30 Quang Trung, Hà Nội), từ ngày 24/3 đến 19/4.

Khối Văn hóa, Thể thao diễu hành Kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9/2025.

Những con số cùng niềm tin kỳ vọng

Nhanh chóng và cụ thể, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Tác phẩm Chợ cũ quê tôi, sơn mài, 100x160cm, năm 1991, trưng bày tại triển lãm Hồn quê. Ảnh: An Trung

Ấm áp hồn quê trong hội họa Hoàng Sùng

Những bức tranh sơn mài khổ lớn, có bức tới 120x275cm, nhưng không gây cảm giác choáng ngợp mà như lời mời chân tình tới người xem, cùng bước vào một không gian quê hương thuở đã xa song dường như vẫn luôn thân gần, ấm áp.

Một thước đo cần được căn chỉnh lại

Một thước đo cần được căn chỉnh lại

Có một thực tế tưởng như nghịch lý là, khi công nghệ đang giúp con người mở rộng biên độ giao tiếp vượt qua hầu hết các biên giới vật lý, thì môi trường văn hóa cơ sở lại càng đóng vai trò quan trọng làm giàu và cân bằng đời sống tinh thần cho mỗi cá nhân, nhưng với góc tiếp cận và những con đường mới.

Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam) được số hoá bằng công nghệ thực tế ảo.

Chiếc chìa khóa và định hướng "2 trong 1"

Số hóa di sản đang được xem là chiếc chìa khóa diệu kỳ, vừa giúp lưu giữ lại hình ảnh chân thật về những giá trị đặc sắc đang bị thời gian và sự phát triển của xã hội hiện đại đe dọa,

Nhiều ca sĩ trẻ đã coi trang facebook cá nhân là kênh quảng bá hoạt động nghệ thuật, với lượng người theo dõi lớn (Trong ảnh: Ca sĩ Hà Myo đăng tải hình ảnh biểu diễn tại Ấn Độ, ngày 17/3/2026, trên trang Facebook có hơn 350.000 người theo dõi.

Thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Từ ngày 5/3/2026, Bộ Quy tắc này sẽ chính thức thay thế Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành cách đây gần 5 năm.

Vẻ đẹp lý tưởng

Vẻ đẹp lý tưởng

Từ 7/3 đến ngày 6/5, Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom-VCCA, Hà Nội, giới thiệu trưng bày Bóng hình em, Vần thơ anh, bao gồm hình ảnh tác phẩm hội họa thuộc trường phái Tiền Raphael, ra đời trong thế kỷ 19, tại Vương quốc Anh.

Mùa sáng tạo mới

Mùa sáng tạo mới

Vở múa Khổng tước, gắn liền với tên tuổi Dương Lệ Bình, người được mệnh danh “chim công làng múa” Trung Quốc, lần đầu ra mắt tại Việt Nam, với bốn suất diễn (Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội), từ ngày 6-8/3.

Cảnh trong phim Hoàng tử quỷ.

Khi thị hiếu khán giả đảo chiều

Điện ảnh trong nước đã và đang không chỉ ghi dấu ấn đặc biệt ngoạn mục về doanh thu, việc chiếm thị phần tại rạp chiếu mà còn… chứng kiến dấu hiệu thoái trào của một số “thương hiệu”, dòng phim dù chỉ một năm trước đó, vẫn còn hái ra tiền. Phải chăng, thị hiếu khán giả đang biến động?