Ở tuần thai thứ 23, trong một lần khám thai định kỳ tại phòng khám tư tuyến tỉnh, chị N.T.H (sinh năm 1993, Thanh Hóa) nhận được thông tin khiến cả gia đình không ngừng lo lắng: thai nhi có dấu hiệu tràn dịch màng phổi hai bên.
Kết quả siêu âm cho thấy dịch tích tụ trong lồng ngực thai nhi – một tình trạng nguy hiểm, diễn biến ở những trường hợp nặng có thể chèn ép tim, phổi và nhanh chóng tiến triển thành phù thai, suy tim thai, thậm chí dẫn đến tử vong trong tử cung nếu không được xử trí kịp thời.
Ngay sau khi phát hiện bất thường, thai phụ đã được chọc ối, hội chẩn liên viện và chuyển đến Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Phụ sản Trung ương để tiếp tục theo dõi, đánh giá và xử trí chuyên sâu. Tại đây, thai phụ được các bác sĩ siêu âm, đánh giá toàn diện tình trạng của mẹ và thai nhi, đồng thời xây dựng kế hoạch theo dõi sát nhằm phát hiện sớm nguy cơ tiến triển nặng.
Các xét nghiệm cần thiết được thực hiện nhằm tìm nguyên nhân bất thường của thai. Kết quả chọc ối làm xét nghiệm di truyền cho thấy bộ nhiễm sắc thể của thai nhi hoàn toàn bình thường, xét nghiệm đột biến gene đều không phát hiện bất thường.
Trong quá trình theo dõi thai kỳ, thai phụ cũng được phát hiện đái tháo đường thai nghén và tăng men gan, tuy nhiên các vấn đề này đã được kiểm soát tốt bằng chế độ ăn và theo dõi tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương và Bệnh viện Bạch Mai, bảo đảm đủ điều kiện để tiến hành can thiệp bào thai khi cần thiết.
Tại thời điểm khi thai được 32 tuần tuổi, tình trạng của thai nhi diễn biến nặng hơn rõ rệt. Siêu âm ghi nhận tràn dịch màng phổi hai bên, chiều dày dịch mỗi bên khoảng 35mm, nhu mô phổi co nhỏ. Bên cạnh đó, thai nhi xuất hiện phù tổ chức dưới da toàn thân, kèm theo đa ối nặng, với góc ối sâu nhất là 152mm.
Những dấu hiệu này cho thấy thai nhi đã bắt đầu xuất hiện phù thai, một biến chứng nguy hiểm do dịch ứ đọng trong nhiều khoang của cơ thể. Tình trạng đa ối nặng khiến người mẹ không thể nằm, không ngủ được mỗi đêm. Nếu không được can thiệp kịp thời, thai nhi có nguy cơ suy tim, suy hô hấp và tử vong trước sinh.
Trước diễn biến này, các bác sĩ Trung tâm Can thiệp bào thai đã tiến hành hội chẩn và nhận định thai nhi cần được can thiệp sớm để giải phóng lượng dịch trong khoang màng phổi, giảm áp lực trong lồng ngực và ngăn chặn nguy cơ phù thai tiến triển, nguy cơ thiểu sản phổi sau sinh.
Sau khi được tư vấn kỹ lưỡng về tình trạng bệnh cũng như những nguy cơ của thủ thuật, gia đình đã quyết định đồng ý thực hiện phẫu thuật nội soi buồng ối đặt dẫn lưu màng phổi cho thai nhi, kết hợp rút ối điều trị đa ối. Đây là một kỹ thuật can thiệp bào thai phức tạp, đòi hỏi bác sĩ phải thao tác chính xác trong không gian rất nhỏ của lồng ngực thai nhi ở bên trong buồng tử cung, dưới hướng dẫn của siêu âm.
Trong quá trình thủ thuật, các bác sĩ đã thành công đặt hai dẫn lưu vào khoang màng phổi của thai nhi ở cả hai bên. Những ống dẫn lưu nhỏ này có nhiệm vụ tạo đường thoát cho dịch từ khoang màng phổi của thai nhi chảy ra buồng ối, giúp giảm áp lực trong lồng ngực và tạo điều kiện cho phổi phát triển. Đồng thời, ê-kíp cũng tiến hành dẫn lưu 1.800ml nước ối để xử trí tình trạng đa ối, giảm áp lực trong buồng tử cung.
Sau khi đặt, hai shunt đều hoạt động tốt, ghi nhận dòng dịch chảy từ khoang màng phổi ra buồng ối. Kết quả theo dõi ngay ngày đầu sau can thiệp cho thấy những tín hiệu rất tích cực: lượng dịch trong khoang màng phổi của thai nhi giảm rõ rệt, chỉ còn 5ml và 10ml mỗi bên, 2 ống dẫn lưu vẫn đúng vị trí và hoạt động hiệu quả.
Việc can thiệp kịp thời đã giúp giảm đáng kể áp lực trong lồng ngực thai nhi, hạn chế tiến triển của phù thai và tạo điều kiện để thai nhi tiếp tục phát triển trong những tuần thai tiếp theo.
