Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ là lễ hội truyền thống có quy mô lớn nhất của người Mường và đã có từ rất lâu đời. Lễ hội gắn liền với các hoạt động văn hóa-tín ngưỡng không thể thiếu của đồng bào dân tộc Mường khu vực Hòa Bình (cũ). Đặc biệt ở bốn vùng Mường: Bi, Vang, Thàng, Động.
Lễ hội mang ý nghĩa tôn kính các vị thần linh, tưởng nhớ những người đã có công mở đất, lập mường và cầu mong vạn vật sinh sôi, mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc, cầu mong cho những điều tốt đẹp đến với mọi nhà.
Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường thường được tổ chức vào tháng Giêng âm lịch hằng năm, ngay sau Tết Nguyên đán với nhiều nghi thức độc đáo đã tạo nên nét riêng, đặc biệt nơi xứ Mường.
Lễ hội có hàng trăm nghệ nhân trình diễn chiêng Mường cùng nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và các trò chơi dân gian phong phú, hấp dẫn mang đậm bản sắc văn hóa của người Mường tỉnh Phú Thọ như: trình diễn các trò chơi dân gian, nghề thủ công truyền thống, trình diễn dệt thổ cẩm, làm bánh, thêu rượu, làm rượu cần, đan lát, hát xoan, hát trống cơm… Ngoài ra còn có các tiết mục thi trang phục dân tộc Mường, thi đánh mảng, thi giã gạo, thi trưng bày trại văn hóa, ẩm thực…
Lễ hội thu hút hàng vạn người dân và du khách thập phương tham gia, qua đó tuyên truyền, quảng bá về văn hóa, con người, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp của địa phương để phát triển du lịch.
Lễ hội góp phần nâng cao nhận thức trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, các giá trị truyền thống quê hương, nâng cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc, đồng thời, cổ vũ các tầng lớp nhân dân hăng hái thi đua lao động, sản xuất đầu năm mới.
