Cục An toàn thông tin: Người dùng cảnh giác với lừa đảo qua mã QR

Chiều 6/9, Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức cuộc họp báo thường kỳ tháng 9. Tại đây, đại diện Cục An toàn thông tin khuyến nghị người dùng đặc biệt cảnh giác với các mã QR được dán hoặc chia sẻ ở những nơi công cộng hoặc gửi qua mạng xã hội, email.
Ông Nguyễn Duy Khiêm, đại diện Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông chia sẻ với báo chí chiều 6/9.
Ông Nguyễn Duy Khiêm, đại diện Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông chia sẻ với báo chí chiều 6/9.

Cuộc họp báo do 2 Thứ trưởng Thông tin và Truyền thông Phạm Đức Long và Nguyễn Thanh Lâm đồng chủ trì.

Báo cáo của Văn phòng Bộ Thông tin và Truyền thông cảnh báo, bên cạnh tình trạng mã QR thanh toán tại các cửa hàng bị dán đè khiến tiền chuyển về tài khoản kẻ gian, trong thời gian vừa qua, hiện tượng mã QR độc hại bị phát tán dễ dàng trong các bài viết, hình ảnh thông qua các ứng dụng nhắn tin, diễn đàn, hội nhóm trên mạng xã hội, đặc biệt là trong các màn phát sóng trực tiếp (livestream) cũng được báo chí phản ánh trong thời gian gần đây.

Khi người xem quét mã sẽ bị chuyển hướng đến các trang quảng cáo cờ bạc kèm mã độc có thể bị cài đặt vào điện thoại.

Giải đáp thắc mắc của các cơ quan truyền thông tại họp báo về vấn nạn lừa đảo bằng mã QR, ông Nguyễn Duy Khiêm, đại diện Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông nhận định, mã QR đã và đang ngày càng phổ biến khắp mọi nơi, không chỉ ở Việt Nam mà ở nhiều nước trên thế giới.

Hai Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phạm Đức Long và Nguyễn Thanh Lâm đồng chủ trì họp báo thường kỳ tháng 9 của Bộ.
Hai Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phạm Đức Long và Nguyễn Thanh Lâm đồng chủ trì họp báo thường kỳ tháng 9 của Bộ.

Đặc biệt, sau đại dịch Covid-19, nhu cầu sử dụng mã QR tăng lên nhanh chóng. Theo số liệu thống kê của Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước, mã QR có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ cả về số lượng và giá trị.

Trong năm 2022, thanh toán qua mã QR tăng tới hơn 225% về số lượng và trên 243% về giá trị so với năm 2021. Điều này cho thấy phương thức thanh toán sử dụng mã QR đang ngày càng quen thuộc với người tiêu dùng.

Cùng với xu hướng phổ biến của phương thức thanh toán sử dụng mã QR, tình trạng lừa đảo bằng mã QR cũng được ghi nhận tăng mạnh trên thế giới, thậm chí đã xuất hiện cả ở Việt Nam trong thời gian qua.

Cụ thể, tại Việt Nam, vào đầu tháng 8 vừa qua, một số ngân hàng đã phát cảnh báo tình trạng lừa đảo thẻ tín dụng thông qua mã QR. Cảnh báo cho biết kẻ gian sau khi kết bạn qua mạng xã hội để trao đổi với nạn nhân sẽ gửi mã QR để người dùng quét. Mã này dẫn tới các website giả mạo ngân hàng, trong đó yêu cầu người dùng nhập thông tin như họ tên, số căn cước công dân, tài khoản, mã bí mật hoặc OTP. Từ đó, người dùng bị chiếm tài khoản.

So với đường link độc hại truyền thống, mã QR có lợi thế là có thể chèn trực tiếp vào email, tin nhắn mà không bị các bộ lọc chặn lại, từ đó dễ dàng tiếp cận người dùng.

Đại diện Cục An toàn thông tin phân tích: "Trên thực tế, bản chất QR Code không phải mã độc tấn công trực tiếp mà chỉ là trung gian để truyền tải nội dung. Người dùng có bị tấn công hay không phụ thuộc vào cách xử lý nội dung sau khi quét mã QR Code".

Từ thực tế trên, ông Nguyễn Duy Khiêm khuyến nghị trước tiên, người dùng cần thận trọng trước khi quét mã QR Code, đặc biệt cảnh giác với các mã QR được dán hoặc chia sẻ ở những nơi công cộng hoặc gửi qua mạng xã hội, email.

Người dùng cũng cần xác định và kiểm tra kỹ càng thông tin tài khoản người trao đổi mã QR; xem xét kỹ nội dung trang web mà mã QR đưa tới; kiểm tra đường link xem có bắt đầu với “https” và có phải tên miền quen thuộc hay không.

Cùng với đó, người dùng còn được khuyến nghị tuyệt đối không cung cấp các thông tin cá nhân như tài khoản đăng nhập ngân hàng, tài khoản mạng xã hội. Sử dụng trình quản lý mật khẩu, xác thực 2 yếu tố và các phương thức bảo vệ khác cho tài khoản.

Với các đơn vị, tổ chức cung cấp mã QR, đại diện Cục An toàn thông tin đề nghị trong các hoạt động cần chú ý có cảnh báo tuyên truyền đến người dùng, ví dụ như các ngân hàng thời gian vừa qua cảnh báo đến khách hàng.

Các cơ quan, đơn vị cung cấp mã QR cũng cần kịp thời đưa ra giải pháp xác minh giao dịch có dấu hiệu bất thường. Đồng thời, kiểm tra thường xuyên các mã QR được dán tại địa điểm cung cấp.

Trước đó, từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 7, để tăng cường nhận thức, kiến thức về lừa đảo trực tuyến, bảo vệ người dân Việt Nam trước những rủi ro tiềm ẩn trên không gian mạng, Bộ Thông tin và Truyền thông đã chính thức phát động Chiến dịch “Tháng hành động tuyên truyền về nhận diện và phòng chống lừa đảo trực tuyến” dưới sự chủ trì, điều phối của Cục An toàn thông tin.

Chiến dịch đã được triển khai trên diện rộng, góp phần nâng cao nhận thức cho người dân thông qua các clip tình huống lừa đảo trực tuyến phổ biến, các tip hướng dẫn nhận diện 24 hình thức lừa đảo, đồng thời cung cấp bộ cẩm nang kiến thức phòng tránh để bảo vệ bản thân và gia đình trên không gian mạng.

Có thể bạn quan tâm

Vinh danh giải Nhất. (Ảnh: HNV)

Vinh danh thế hệ các nhà kiến tạo AI đưa tri thức toàn cầu giải bài toán thực tế Việt Nam 2026

Thành công của VAIC 2026 có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ và đồng hành của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng hệ sinh thái AI mở, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Các đại biểu tham dự Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026.

Thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái an toàn tài sản số

Chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ. Dữ liệu, nền tảng số và các hệ thống thông tin đã trở thành tài sản quan trọng của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Bảo đảm an toàn tài sản số không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ chủ quyền số, bảo đảm an ninh quốc gia, củng cố niềm tin số.

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên biển báo điện tử, hỗ trợ lái xe chủ động lưu thông an toàn

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía bắc (Cục Đường bộ Việt Nam) đã triển khai chức năng cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử, giúp người lái xe chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh hành trình và bảo đảm an toàn khi lưu thông.

Khai mạc chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam”(Vietnam AI Inovation Challenge 2026) và phát động “Cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc tế 2027” (International Artificial Intelligence Olympiad-IAIO 2027). (Ảnh: HNV)

Định hình năng lực cạnh tranh, tạo bệ phóng mới cho AI Việt Nam

Chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam” bước sang năm thứ năm (2022-nay). Năm nay, thêm điểm mới, lần đầu tiên, Việt Nam đăng cai một kỳ thi Olympic quốc tế chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập, khẳng định vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái AI toàn cầu.

Một hội nghị về sandbox.

Vận hành hiệu quả cơ chế sandbox

Sau hơn một năm rưỡi thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, khung thể chế và nguồn lực cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã cơ bản được hình thành. Vấn đề đặt ra hiện nay là nhanh chóng đưa các cơ chế mới, nhất là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) vào cuộc sống.

Quang cảnh hội nghị.

Cà Mau quyết liệt 100 ngày xử lý các điểm nghẽn số

Ngày 16/7, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến điểm cầu các xã, phường trong tỉnh nhằm triển khai các văn bản của Tỉnh ủy thực hiện Thông báo của Tổng Bí thư về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, và Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Cuộc thi "Hành trình truy vết tội phạm mạng" do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng điều tra số, phân tích dữ liệu và phòng chống tội phạm công nghệ cao trong môi trường số. (Ảnh: A05)

Bài 2: Tự chủ công nghệ và nhiệm vụ bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Cuộc chiến an ninh mạng thế hệ mới không dừng lại ở việc ngăn chặn các cuộc tấn công kỹ thuật, phòng, chống lừa đảo mà còn bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Việt Nam cũng phải đối mặt những bài toán nội tại như sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và phụ thuộc vào công nghệ lõi nước ngoài. 

Chương trình thu hút đông đảo đại biểu tham dự. (Ảnh: Ban tổ chức)

Việt Nam tổ chức Tuần lễ phát triển trí tuệ nhân tạo quy mô lớn nhất Đông Nam Á

Chương trình “Tuần lễ phát triển AI” và “Cuộc thi lập trình AI” kéo dài năm ngày (8-12/7/2026) tại Thành phố Hồ Chí Minh kết hợp các hội thảo kỹ thuật, bài toán thực tế từ doanh nghiệp và lộ trình hỗ trợ sau sự kiện, giúp những dự án trí tuệ nhân tạo (AI) tiềm năng tiến gần hơn đến quá trình kiểm chứng và triển khai thực tế.