Cơ hội mới từ điện khí, điện gió ngoài khơi

Lợi thế sẵn có khi đang hoạt động trong ngành dầu khí với nhiều công trình trên biển, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đang có cơ hội "trở mình" khi đón đầu được một hướng thoát trong chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải của ngành điện.
Nhà máy nhiệt điện Ô Môn sử dụng nguồn khí cung cấp từ lô B vùng biển Tây Nam. Ảnh: Ngọc Hà
Nhà máy nhiệt điện Ô Môn sử dụng nguồn khí cung cấp từ lô B vùng biển Tây Nam. Ảnh: Ngọc Hà

Những động thái "nhìn xa, trông rộng"

Ngày 18/7 vừa qua, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) - một thành viên chủ lực của Petrovietnam đã hoàn thành việc tiếp nhận gần 70.000 tấn LNG đầu tiên về kho cảng Thị Vải.

Kho chứa 1 triệu tấn LNG tại Thị Vải được khởi công vào tháng 10/2019 và cùng với Dự án Nhà máy điện khí Nhơn Trạch 3&4 nằm trong chuỗi Dự án khí điện LNG Thị Vải-Nhơn Trạch. Mục tiêu của Kho chứa LNG Thị Vải là khi hoàn thành sẽ bổ sung nguồn cung khoảng 1,4 tỷ m3 khí cấp cho các khách hàng tiêu thụ gồm sản xuất điện, khách hàng công nghiệp và bù đắp một phần cho lượng khí thiếu hụt trong nước.

Hiện tại, Dự án điện khí LNG Nhơn Trạch 3&4 cũng đang được thi công xây dựng với mục tiêu đưa vào vận hành 1.500 MW điện khí với phát thải gần như bằng 0, đóng góp quan trọng cho quá trình chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải, hướng tới mục tiêu Net Zero bằng 0 vào năm 2050 như cam kết của Thủ tướng tại COP26.

Không chỉ triển khai dự án điện khí LNG nhập khẩu, Petrovietnam mới đây đã nhận bàn giao từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam hồ sơ hai dự án điện Ô Môn 3 và Ô Môn 4 trong chuỗi Dự án khí điện Lô B - Ô Môn với tư cách là nhà phát triển dự án. Quy mô của hai dự án này cũng là hơn 2.000 MW.

Như vậy, Petrovietnam không chỉ tham gia khâu thượng nguồn khai thác khí, vận chuyển khí mà còn thêm cả khâu hạ nguồn là các nhà máy điện.

Ở lĩnh vực điện gió ngoài khơi, mọi chuyện cũng đang có những tín hiệu mới khi mới đây Liên doanh Việt-Nga Vietsovpetro (VSP) đã ký với Liên danh nhà thầu gồm Công ty cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 1, Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật TDH và Công ty TNHH RINA Consulting (Liên danh PECC1-TĐH-RINA) hợp đồng gói thầu "Nghiên cứu khả thi bổ sung công suất điện Lô 09-1 bằng turbine gió".

Từ đây có thể thấy, ngoài hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí trong khuôn khổ Lô 09-1, mở rộng vùng hoạt động và phát triển các lô dầu khí khác với vai trò nhà điều hành và chủ đầu tư, hay đang cung cấp dịch vụ kỹ thuật cho các khách hàng bên ngoài, Vietsovpetro đã bắt đầu tham gia vào lĩnh vực năng lượng tái tạo với vai trò là nhà cung cấp dịch vụ và đang xúc tiến mạnh mẽ các thủ tục cần thiết để tiến tới tham gia với vai trò là nhà đầu tư vào lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Kết quả của nghiên cứu này sẽ là cơ sở để Vietsovpetro triển khai các bước tiếp theo trong kế hoạch dài hạn phát triển điện gió ngoài khơi của mình.

Cũng trong tháng 7/2023, Vietsovpetro và Tổng công ty Phát điện 1 (EVN GENCO1) đã làm việc với UBND tỉnh Trà Vinh, đề xuất đầu tư trung tâm điện gió có quy mô 2.000 MW tại địa phương này.

Trước đó, Vietsovpetro cùng với Công ty cổ phần Kết cấu kim loại và Lắp máy dầu khí (PVC-MS) đã được Tập đoàn Enterprize Energy - đơn vị đề xuất Dự án điện gió ngoài khơi ThangLong Wild tại Bình Thuận chọn là nhà thầu chịu trách nhiệm chính về xây lắp cho toàn bộ dự án cả trên bờ và dưới biển.

Không chỉ có Vietsovpetro, Tổng công ty Dịch vụ kỹ thuật dầu khí (PTSC) cũng thuộc Petrovietnam hồi tháng 5/2023 đã trúng thầu chế tạo và cung cấp chân đế cho Orsted trong Dự án điện gió CHW2204 tại Đài Loan (Trung Quốc). Theo thỏa thuận, PTSC sẽ sản xuất 33 kết cấu móng chân đế hút chân không cho turbine theo thiết kế tiên tiến riêng của Ørsted và sẽ được lắp đặt tại trang trại điện gió ngoài khơi này vào cuối năm 2025.

Công ty TNHH MTV Dịch vụ Cơ khí Hàng hải PTSC (PTSC M&C) - thành viên của PTSC cũng đã cùng Semco Maritime đạt được thỏa thuận với PGE và Ørsted để thiết kế, sản xuất và vận hành các trạm biến áp ngoài khơi cho trang trại điện gió Baltica 2 - nhà máy điện gió ngoài khơi lớn nhất ở phần biển Baltic của Ba Lan.

Theo thỏa thuận ký kết, bốn trạm biến áp 375 MW, mỗi trạm được trang bị hai máy biến áp, sẽ thu năng lượng do turbine gió tạo ra, biến đổi và xuất vào đất liền, rồi được sản xuất tại nhà máy của PTSC M&C. Trước đó, liên danh Semco Maritime và PTSC M&C cũng đã được Công ty Hai Long Offshore Wind Power trao thầu để xây dựng hai trạm biến áp ngoài khơi thuộc Dự án Điện gió Hai Long 2 và Hai Long 3 sau khi đã trao thỏa thuận ưu tiên vào tháng 10/2021.

Cơ cấu phát triển nguồn điện lực quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn năm 2050. Nguồn: VGP
Cơ cấu phát triển nguồn điện lực quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn năm 2050. Nguồn: VGP

Vẫn phấp phỏng đợi chính sách

Dù điện khí LNG hay điện từ nguồn khí khai thác trong nước đang được xem là bước chuyển phù hợp, góp phần giảm mạnh phát thải so điện than, bảo đảm chạy nền, ổn định hệ thống, nhưng việc thúc đẩy các dự án trên thực tế lại không dễ dàng.

Chỉ khi có khung pháp lý rõ ràng, công tác chuẩn bị thật chỉn chu thì mới kỳ vọng biến tiềm năng điện gió ngoài khơi thành năng lượng xanh, góp phần thực hiện mục tiêu Net Zero (phát thải bằng 0) của Việt Nam vào năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ cam kết tại Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26).

Theo Tổng công ty Điện lực Dầu khí (PV Power), hiện cơ quan chức năng chưa ban hành khung giá phát điện cho Nhà máy điện khí LNG và quá trình đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) của Dự án điện LNG Nhơn Trạch 3&4 vẫn tiếp tục vướng mắc dù đã đàm phán hơn hai năm.

Đó là chưa kể vướng mắc cụ thể như theo quy định dự án cần trình Cấp có thẩm quyền thẩm định thiết kế kỹ thuật (sau bước thiết kế cơ sở) nhưng để đủ điều kiện thẩm định thiết kế kỹ thuật thì dự án phải được thẩm duyệt Thiết kế phòng cháy, chữa cháy. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, để thẩm duyệt được báo cáo phòng cháy chữa cháy, hồ sơ thiết kế phải tương đương với giai đoạn thiết kế bản vẽ thi công (tức là bước sau của thiết kế kỹ thuật) dẫn tới việc trình duyệt thẩm định thiết kế kỹ thuật bị kéo dài.

Tại Dự án nhiệt điện Ô Môn 3 và Ô Môn 4 cũng có những thách thức, ảnh hưởng đến cả chuỗi khí điện Lô B-Ô Môn. Không kể giờ đây Petrovietnam sẽ phải mất thời gian có thể lên tới cả năm để thẩm định hồ sơ và các công việc đang triển khai dở dang của các dự án này để thanh quyết toán cho chính xác, thì việc đàm phán PPA cũng hứa hẹn thách thức khi giá điện theo giá khí đã được phê duyệt cao hơn giá bán lẻ điện cho các hộ tiêu dùng.

Thực tế này cũng đòi hỏi sẽ phải có phán quyết của các cơ quan cấp cao hơn bởi EVN cũng chẳng mặn mà mua điện giá cao khi đang lỗ 26.000 tỷ đồng do mua cao-bán thấp trong năm 2022 và chưa trông thấy nguồn nào bù vào.

Đáng nói là khi giá mua điện và các điều kiện liên quan của PPA không được chốt thì cam kết mua khí cũng đầy thách thức với các nhà máy điện ở cuối chuỗi khí điện Lô B-Ô Môn. Mà không có cam kết mua khí rõ ràng thì việc ra quyết định đầu tư cuối cùng ở dự án khai thác khí sẽ bị những tác động không nhỏ. Ở lĩnh vực điện gió ngoài khơi tại Việt Nam, dù được đánh giá rất có tiềm năng nhưng cơ hội lại chưa rõ ràng.

Trở lại thời điểm hồi tháng 10/2022, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có báo cáo, đưa ra tới 10 điểm được cho là "chưa có quy định" hoặc "còn nhiều cách hiểu khác nhau" ở cả mặt pháp lý lẫn góc độ kỹ thuật chung quanh việc khảo sát điện gió ngoài khơi. Bởi "chưa có quy định", "chưa đồng nhất quan điểm", nên trước mắt, Bộ này đề nghị tạm dừng triển khai. Trước đó, nghiên cứu của nhóm tư vấn được tài trợ bởi Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Việt Nam đã chỉ ra 19 rủi ro cần lưu ý trong quá trình triển khai dự án điện gió ngoài khơi. Trong đó, rủi ro về hoạt động cấp phép và phê duyệt đứng đầu tiên. Trong nghiên cứu này, Chính phủ được cho là "đóng vai trò quan trọng để thúc đẩy sự phát triển của thị trường điện gió ngoài khơi tại Việt Nam", có thể hóa giải những quan ngại của nhà đầu tư cũng như các bên cho vay trong nước và quốc tế trong quá trình phát triển điện gió ngoài khơi.

Song đáp án cho câu hỏi "làm thế nào" và bao giờ có "khung pháp lý rõ ràng" cho các dự án điện gió ngoài khơi lại chưa xác định được mốc thời gian. Trong khi đó, muốn các dự án điện gió ngoài khơi hoạt động vào năm 2030, thì vào thời điểm hiện nay, công tác chuẩn bị phải được triển khai quyết liệt, khoa học. Bởi vậy, dù Petrovietnam và các đơn vị thành viên đã có những hoạt động rất cụ thể nhằm đón sóng điện gió ngoài khơi nhưng xem ra trời vẫn yên và biển lặng không nổi sóng.

Dừng hoạt động nhà máy nhiệt điện than không chuyển đổi nhiên liệu

Theo Quy hoạch điện VIII, Việt Nam đẩy nhanh phát triển nguồn điện từ năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối...), tiếp tục gia tăng tỷ trọng của năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện và điện năng sản xuất. Đối với nhiệt điện than, chỉ thực hiện tiếp các dự án đã có trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh và đang đầu tư xây dựng đến năm 2030.

Về cơ cấu nguồn điện, đến năm 2030, tổng công suất các nhà máy nhiệt điện than đang vận hành và các dự án đang triển khai xây dựng, khả năng sẽ hoàn thành và đưa vào vận hành khoảng 30.127 MW. Hiện tại, có sáu dự án đang xây dựng với công suất 6.125 MW. Các nhà máy nhiệt điện than được định hướng thực hiện chuyển đổi nhiên liệu sang sinh khối và amoniac với các nhà máy đã vận hành được 20 năm khi giá thành phù hợp; dừng hoạt động các nhà máy có tuổi thọ hơn 40 năm nếu không thể chuyển đổi nhiên liệu. Đặc biệt, Quy hoạch xác định lộ trình đến năm 2050, Việt Nam không còn sử dụng than để phát điện.

Có thể bạn quan tâm

Cần nhiều biện pháp chuyên nghiệp hóa lĩnh vực trồng trọt. Ảnh: Thành Đạt

Chuyên nghiệp hóa bằng chuỗi giá trị

Quá trình phát triển nền nông nghiệp hiện đại sẽ khó đạt mục tiêu, khi tính kỷ luật trong sản xuất không được tuân thủ triệt để. Dù công nghệ có phát triển, cơ giới hóa được đẩy mạnh, nhưng nếu vẫn là tư duy sản xuất nhỏ lẻ, đất đai phân tán, lạm dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật... thì chất lượng bữa ăn của người dân vẫn chưa thật sự an toàn.

Thời gian qua, không ít hội thảo được tổ chức, tìm giải pháp ứng dụng chế phẩm sinh học trong sản xuất nông nghiệp. Nguồn: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ

Chìa khóa cho phát triển xanh

Thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sinh học, còn gọi là chế phẩm sinh học, được xem là chìa khóa để phát triển nông nghiệp xanh, an toàn, bảo vệ môi trường.

Ông Nghiêm Quang Tuấn.

Chặn mối nguy từ hàng hóa có độ rủi ro cao

Thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) là hàng hóa có mức độ rủi ro cao. Nhìn nhận về nguy cơ từ những vi phạm chung quanh sản phẩm này, ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị: Cần xây dựng các quy định hướng dẫn và lộ trình áp dụng truy xuất nguồn gốc một cách minh bạch.

Kỹ sư giới thiệu về phương pháp chăm sóc rau công nghệ cao.

Kinh nghiệm từ hợp tác xã “ngôi sao”

Giữa vùng đất Đà Lạt nổi tiếng cả nước về sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến (phường Lâm Viên-Đà Lạt, Lâm Đồng) đã chọn hướng đi phù hợp, mang lại hiệu quả cao.

Không ít hợp tác xã, nông hộ đầu tư nông nghiệp sạch, nhưng khó tiếp cận thị trường.

Xoay xở giữa khó khăn

Nhiều hợp tác xã (HTX) phát triển nông sản sạch, an toàn đang phải tự “bơi” trước hàng loạt rào cản như: Thủ tục, chi phí chứng nhận, kinh nghiệm đưa hàng vào siêu thị, hạn chế về marketing, thương hiệu và nhất là thiếu vốn đầu tư. Sản phẩm làm ra đạt chất lượng, nhưng để đến được thị trường vẫn là một hành trình đầy gian nan.

Sơ chế, đóng gói sản phẩm rau xanh tại HTX Chúc Sơn để cung cấp cho người dân Thủ đô Hà Nội. Ảnh: Vũ Sinh

Bịt lỗ hổng truy xuất, ngăn chặn thực phẩm bẩn

Quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm thời gian qua là vấn đề được Đảng, Nhà nước và Chính phủ đặc biệt quan tâm, với việc ban hành Luật An toàn thực phẩm cùng hệ thống các văn bản dưới luật. Công tác quản lý chất lượng thực phẩm cũng đã có những quy định cụ thể về hồ sơ, truy xuất nguồn gốc, song vẫn tồn tại nhiều lỗ hổng đáng lo ngại.

Tại Tỉnh Thái Nguyên, các cây máy điện tử tự phục vụ (Kiosk) tích hợp AI được bố trí ở hầu khắp các Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã. Ảnh: Hải Thắng

Xu hướng tất yếu trong mô hình quản trị mới

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, chính quyền cơ sở cần có thêm những công cụ đủ mạnh để xử lý khối lượng dữ liệu ngày càng lớn, phức tạp. Sử dụng hiệu quả ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý công việc hành chính công đã là một xu hướng tất yếu.

Chị Ngô Thị Minh Trinh (thứ ba từ trái sang), Bí thư Đảng ủy xã Ea Knuếc (tỉnh Đắk Lắk) thường xuyên trực tiếp tham gia các phiên livestream quảng bá, bán nông sản cho bà con địa phương.

Củng cố niềm tin nhờ “Dân vận khéo”

Triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã là nơi đảm trách nhiệm vụ trực tiếp giải quyết phần lớn công việc của người dân, doanh nghiệp và xã hội. Điều đó đòi hỏi một sự thay đổi thực chất trong phương thức lãnh đạo, điều hành của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Trong điều kiện đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, yêu cầu nâng cao năng lực số, tư duy số và kỹ năng làm việc trong môi trường số của cán bộ cơ sở là bắt buộc.

Thiết lập nền hành chính hiện đại

Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở “ngang tầm nhiệm vụ” không chỉ là câu chuyện về số lượng cán bộ hay bằng cấp có được, mà quan trọng hơn là cách tổ chức, sử dụng và phát huy năng lực, ý thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

GS, TS Phùng Hữu Phú, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương.

Giải quyết tận gốc bài toán thể chế, cơ chế bảo vệ cán bộ cơ sở

Kỳ vọng lớn từ chủ trương chọn năm 2026 là “Năm cán bộ cơ sở” chỉ có thể trở thành hiện thực nếu chúng ta giải quyết tận gốc bài toán thể chế, cơ chế bảo vệ cán bộ và quan trọng nhất là trả công tác cán bộ về đúng bản chất: Tìm đúng người yêu dân, vì dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Phóng viên Nhân Dân cuối tuần đã có cuộc trao đổi với GS, TS Phùng Hữu Phú, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương chung quanh vấn đề này.

Công an xã Sín Thầu (tỉnh Điện Biên) hỗ trợ đồng bào dân tộc người Hà Nhì làm các thủ tục hành chính. Ảnh: Thành Đạt

Gia tăng năng lực tuyến đầu của quản trị công

Chưa bao giờ yêu cầu đặt ra đối với cán bộ cơ sở lớn như hiện nay. Khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, cấp xã trở thành tuyến đầu của quản trị công, gánh trên vai nhiều trọng trách với phương thức hoạt động hoàn toàn mới. Việc lấy năm 2026 là “Năm cán bộ cơ sở” vì thế không chỉ là khâu đột phá mà còn là kế hoạch lâu dài. Không như trước, công chức xã bây giờ phải là người kiến tạo phát triển ở cơ sở.

Nâng bước thanh niên kiến tạo kỷ nguyên Xanh

Nâng bước thanh niên kiến tạo kỷ nguyên Xanh

Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII và nhiều diễn đàn về thanh niên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm luôn nhấn mạnh yêu cầu khơi dậy mạnh mẽ khát vọng cống hiến, tinh thần tiên phong và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với những nhiệm vụ chiến lược của đất nước. Vì thế, trên hành trình hiện thực hóa mục tiêu Net Zero, thanh niên không chỉ là lực lượng tham gia, mà còn phải trở thành chủ thể của quá trình chuyển đổi. 

Trên hành trình hướng đến mục tiêu xanh, thanh niên đang từng bước trở thành chủ thể trực tiếp của phát triển.Ảnh: AGriS

THẾ HỆ NET ZERO - lực lượng quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia

Chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững không còn là những lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành điều kiện để mỗi quốc gia duy trì sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động. Trong cuộc đua ấy, quốc gia nào chuẩn bị tốt hơn nguồn nhân lực cho nền kinh tế xanh sẽ có lợi thế cạnh tranh trong nhiều thập niên tới.

Với lợi thế công nghệ, thanh niên ngày nay hoàn toàn có thể tham gia hiện đại hóa nông nghiệp. Ảnh: TTXVN

Hiện thực hóa khát vọng bằng hành động

LTS - Từ những chiến dịch tình nguyện vì môi trường, các dự án khởi nghiệp xanh đến những sáng kiến công nghệ phục vụ cộng đồng, thanh niên Việt Nam đang ngày càng hiện diện rõ nét trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0”. Đằng sau những chuyển động ấy là vai trò kết nối, dẫn dắt của tổ chức Đoàn cùng tinh thần dấn thân của một thế hệ trẻ sẵn sàng biến khát vọng cống hiến thành những hành động cụ thể. Góc nhìn từ cán bộ Đoàn và các bạn trẻ tiêu biểu cho thấy: Net Zero không còn là một mục tiêu vĩ mô, mà đang được hiện thực hóa từ chính những việc làm gần gũi mỗi ngày.

Dự án Hải Lưu Ngược đã kết hợp truyền thông văn hóa với công nghệ thực tế tăng cường để tuyên truyền bảo vệ môi trường.

Bền vững bắt đầu từ ý tưởng, thực thi

Hành trình chuyển dịch xanh của một quốc gia không thể đơm hoa kết trái, nếu chỉ dừng lại ở những tiếng hô hào hay các bản đề xuất nằm trên giấy. Phát triển bền vững đòi hỏi tư duy hành động thực chất, được bảo chứng bằng năng lực thực thi bài bản.

Những cánh đồng mía bất tận khiến Trần Nguyễn Huy Ninh ngỡ ngàng, thay đổi hoàn toàn cái nhìn về nông nghiệp hiện đại. Ảnh: AgriS

Hãy hình dung về một nền nông nghiệp rất khác!

Tôi sinh ra trong một gia đình làm nông nghiệp truyền thống tại Đà Lạt, vì vậy hình ảnh đầu tiên trong ký ức tôi về nghề nông là những buổi sáng bắt đầu từ rất sớm, những mùa vụ phụ thuộc nhiều vào thời tiết và nỗi lo thường trực về giá cả, sâu bệnh, năng suất…

Hiện nay, không ít cơ hội đang mở ra để các bạn trẻ tiếp cận những nguồn vốn cho các ý tưởng xanh. Trong ảnh: Hội thảo “Kết nối những nhà đổi mới nổi bật cho các hành động bền vững” (P4G) do Mạng lưới Thanh niên Hành động vì Khí hậu YNet Việt Nam, Đại học Công nghệ Đan Mạch (DTU) tổ chức.

Đứng chân trên bản đồ nghề nghiệp mới

Khi các doanh nghiệp phải thay đổi để đáp ứng những tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe của thị trường toàn cầu, một “bản đồ nghề nghiệp” mới cũng dần hình thành. Với thanh niên, đó là cơ hội để khởi nghiệp, để đổi mới sáng tạo và trực tiếp góp phần hiện thực hóa mục tiêu Net Zero của đất nước.

Người dân quét giấy tờ gốc, xác thực bản sao điện tử tại Kiosk thông minh, chi nhánh số 1, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội. Ảnh: Thành Đạt

Tháo bỏ những rào cản vô hình

Mối quan hệ giữa Nhà nước và người dân là một yếu tố mang tính nền tảng đối với hành trình phát triển của mọi quốc gia. Cải cách thủ tục hành chính dựa trên các thành tựu khoa học-công nghệ, vì thế, được xem như minh chứng cho nỗ lực thay đổi từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, đặt người dân vào vị trí trung tâm của các chính sách.

Anh Lê Minh Thiện (phải) hỗ trợ ông Nguyễn Xuân Bình làm thủ tục ủy quyền lương hưu. Ảnh: Thành Đạt

Đưa hệ thống chạm tới nhóm người yếu thế

Mới đây, Hà Nội đã hoàn thành 100% mục tiêu của chiến dịch liên ngành bảo đảm chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội không bị gián đoạn. Kết quả này có được là nhờ hoạt động của Tổ hành chính công xung kích, với những công chức không quản nắng mưa, gõ cửa từng nhà.

Người dân Ấn Độ liên kết số Aadhaar của mình với tài khoản ngân hàng để phục vụ thanh toán trực tuyến.

Hai mặt của tấm huy chương

Ở Estonia, hầu hết thủ tục từ khai sinh cho con đến kê đơn thuốc, được thực hiện trong vài cú chạm. Còn tại Ấn Độ, một cụ bà có thể bị máy định danh từ chối phát gạo trợ cấp vì dấu vân tay đã mòn. Hai hình ảnh trái ngược ấy cùng gợi mở một số vấn đề mà Việt Nam cần nắm vững khi bước vào nền hành chính số.

Dù triển khai dịch vụ công trực tuyến, người dân vẫn phải mất nhiều lượt đi lại trực tiếp mới hoàn tất khâu nộp hồ sơ.

Gỡ khó cho tuyến cơ sở

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số và triển khai dịch vụ công trực tuyến thời gian qua đã đạt được những thành tựu bước đầu rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, thực tiễn vận hành tại một số địa phương sau khi sáp nhập đơn vị hành chính vẫn thể hiện sự thiếu đồng bộ về dữ liệu chuyên ngành và hạ tầng kỹ thuật.

Ông Bùi Dương, Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Phục vụ hành chính công số 1 Thành phố Hà Nội.

Mỗi dữ liệu chỉ khai một lần, mỗi kết quả sử dụng nhiều lần

Xoay quanh nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa một thủ tục được đưa lên môi trường số và một thủ tục thật sự giảm được thời gian cũng như chi phí cho người dân, doanh nghiệp, Nhân Dân cuối tuần đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Dương, Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Phục vụ hành chính công số 1 Thành phố Hà Nội.

Chuyển đổi số chỉ thành công khi người dân cảm nhận được nền hành chính đơn giản hơn, minh bạch hơn và phục vụ tốt hơn. Ảnh: Thành Đạt

Thiết lập nền hành chính với tư duy số

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng của nền hành chính Việt Nam khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành đầy đủ, đồng thời dịch vụ công trực tuyến cấp tỉnh, cấp xã được tập trung trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây không chỉ là sự thay đổi về hạ tầng công nghệ, mà còn là phép thử đối với năng lực cải cách bộ máy và tư duy quản trị.

Hạn hán kỷ lục cấp 4 tại Ninh Thuận (cũ) do chịu ảnh hưởng của đợt El Nino hồi năm 2020. Ảnh: Thành Đạt

Bước chuyển tư duy ứng phó siêu El Nino

El Nino đã hình thành và được dự báo tiếp tục mạnh lên trong nửa cuối năm 2026, tiếp nối sang đầu năm 2027, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng kéo dài, thiếu hụt lượng mưa theo mùa, suy giảm nguồn nước, dẫn đến hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng. 

Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Chuyển từ “dự báo hiện tượng” sang “cảnh báo tác động”

Chỉ trong vài tháng đầu năm 2026, trạng thái đại dương và khí quyển vùng xích đạo Thái Bình Dương đã đảo chiều đột ngột sang pha El Nino. Với xác suất kéo dài xuyên qua năm 2027 lên tới trên 95%, đợt thiên tai này đang đặt ra những thách thức phi truyền thống đối với an ninh năng lượng, sản xuất nông nghiệp và an ninh nguồn nước quốc gia. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trao đổi sâu với ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về bước chuyển tư duy chiến lược: Dùng kịch bản rủi ro và dự báo tác động để bảo vệ các động lực tăng trưởng kinh tế.