Cơ hội bảo vệ Trái đất trước khủng hoảng đa dạng sinh học

Hội nghị lần thứ 15 các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (COP15) giai đoạn 2 đang diễn ra tại Montreal, Canada, với sự tham dự của đại diện gần 200 quốc gia. Giới quan sát hy vọng, COP15 sẽ đạt được một thỏa thuận đa dạng sinh học toàn cầu mang tính lịch sử, tạo dấu ấn quan trọng trong nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái và tương lai của “hành tinh xanh”.
Voi ở Tây Nguyên. (Ảnh: TTXVN)
Voi ở Tây Nguyên. (Ảnh: TTXVN)

Vấn đề huy động tài chính để bảo vệ đa dạng sinh học đang là tâm điểm của Hội nghị COP15 tại Canada. Trước đó, các chuyên gia cũng dự báo đây sẽ là thách thức lớn của COP15, khi các nước giàu phải chịu áp lực về hỗ trợ cho các nước đang phát triển trong công tác bảo tồn tự nhiên. Brazil và 69 quốc gia khác đã công bố ý định đưa tài trợ quốc tế cho đa dạng sinh học trở thành một điều kiện để thông qua khuôn khổ đa dạng sinh học toàn cầu. Các nhà đàm phán hiện đang thảo luận về con số hỗ trợ khoảng 200 tỷ USD/năm, song tiến độ của các cuộc đàm phán về tài chính tại COP15 được đánh giá là còn chậm.

Bài toán huy động tài chính để chống lại cuộc khủng hoảng đa dạng sinh học không dễ gì được giải quyết khi số liệu thống kê cho thấy, khoảng cách giữa số tiền cần có và số tiền đang thật sự được chi tiêu lên tới khoảng 700 tỷ USD mỗi năm, một khoảng cách khó để lấp đầy. Tại COP15, các quan chức cho rằng khu vực tư nhân có thể là một phần giải pháp và nhấn mạnh, cần có nguồn tiền từ khu vực tư nhân cũng như từ hoạt động từ thiện để gây quỹ cho công tác bảo vệ đa dạng sinh học.

Sau nhiều tranh cãi, Hội nghị lần thứ 27 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) hồi tháng 11 năm 2022 đã khép lại với một bước tiến mang tính lịch sử, đó là các nước nhất trí thành lập quỹ “Tổn thất và Thiệt hại” để bù đắp cho các nước đang phát triển phải chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Trên cơ sở thành công của COP27, ông Basile van Havre, đồng Chủ tịch một trong những nhóm công tác của COP15, không loại trừ khả năng một quyết định tương tự về đa dạng sinh học sẽ được đưa ra tại COP15. Các nhà quan sát hy vọng rằng, sự kiện này sẽ đem đến một thỏa thuận lịch sử nhằm bảo vệ tự nhiên và đảo ngược những tổn hại mà con người gây ra cho các khu rừng, đầm lầy… cùng các sinh vật đang sống tại đây. Thỏa thuận đa dạng sinh học toàn cầu, còn được gọi là Khung đa dạng sinh học toàn cầu hậu 2020, vốn đã bị trì hoãn trong 2 năm qua do đại dịch Covid-19.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres từng nhấn mạnh rằng: Ða dạng sinh học đang sụp đổ và chúng ta là những người thua cuộc. Con người phải chạy đua để chấm dứt tình trạng khủng hoảng đa dạng sinh học bằng những hành động mạnh mẽ, quyết liệt và khẩn cấp. Các nhà khoa học cảnh báo, Trái đất đang bên bờ vực của cuộc tuyệt chủng hàng loạt lần thứ sáu. Theo Báo cáo Sách đỏ về các loài động thực vật đang bị đe dọa, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đang tàn phá môi trường sinh sống của các loài sinh vật biển, khiến gần 10% trong số này đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Tình trạng mất đa dạng sinh học quy mô lớn đến cuối thập kỷ này có thể gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng đến mức giảm hơn một nửa bậc xếp hạng tín dụng nhà nước của các quốc gia trên thế giới.

Chủ tịch Ủy ban Bảo tồn biển thuộc Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế Amanda Vincent nhận định, tình trạng nguy cấp của những loài sinh vật đang gióng lên hồi chuông cảnh báo và yêu cầu chúng ta phải mau chóng hành động để ngăn chặn nguy cơ tuyệt chủng của chúng. Cuộc chiến bảo vệ thiên nhiên chưa bao giờ khẩn cấp như lúc này, và Hội nghị COP15 sẽ là cơ hội tốt để các quốc gia phát huy tinh thần trách nhiệm, chung tay hợp tác nhằm ngăn chặn và đảo ngược tình trạng mất đa dạng sinh học, bảo đảm con đường chung sống hòa hợp giữa con người và thiên nhiên.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.