Có bằng cấp thôi chưa đủ

Mặc dù nhân sự của ngành công nghệ thông tin được dự báo thiếu hụt khoảng 150.000 đến 195.000 lập trình viên và kỹ sư hằng năm trong giai đoạn từ năm 2023-2025, song thực tế chỉ một phần ba lượng sinh viên ra trường đáp ứng được yêu cầu công việc. Chủ động xây nguồn nhân sự là cách mà doanh nghiệp gỡ thế bí.
GS Ken Tomiyama (Nhật Bản) tham quan các sản phẩm robot do sinh viên Trường đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, nghiên cứu và thực hiện.
GS Ken Tomiyama (Nhật Bản) tham quan các sản phẩm robot do sinh viên Trường đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, nghiên cứu và thực hiện.

Thắt chặt tuyển dụng, độ khó tăng cao

Cuối năm 2022, N.T.H (22 tuổi) được tuyển dụng vào vị trí Junior Developer (lập trình viên dưới hai năm kinh nghiệm) tại tập đoàn công nghệ trong top đầu Việt Nam. Tuy nhiên, anh chỉ trụ được gần một năm và đã bị từ chối ký tiếp hợp đồng do không thể đáp ứng được yêu cầu công việc ngày một cao.

Ban đầu, việc tuyển dụng diễn ra suôn sẻ vì ứng viên ngoài kỹ năng được đánh giá cao còn có tố chất và tinh thần. Nhưng như vậy là chưa đủ.

Dù trong hồ sơ của N.T.H giờ đã có thêm một năm kinh nghiệm làm nghề, vẫn rất khó để anh tìm kiếm vị trí Junior Developer tiếp theo. Sau ba tháng bị cho thôi việc, anh vẫn đang miệt mài trải hồ sơ (CV) tới nhiều doanh nghiệp.

Cũng đang chật vật trong quá trình tìm việc lập trình viên sau khi tốt nghiệp, Đinh Minh Phúc, sinh viên Trường đại học Đông Á, chia sẻ: Trước đây, ở cấp độ Fresher (nhân sự dưới một năm kinh nghiệm), nhà tuyển dụng không yêu cầu quá cao, chỉ cần nắm vững kiến thức nền tảng, thực hiện một số dự án cá nhân và đạt trình độ tiếng Anh căn bản. Tuy nhiên, sau sáu tháng liên tục gửi hồ sơ đến nhiều nơi, Phúc nhận ra nhiều công ty đòi hỏi trình độ của Fresher phải nâng cấp bộ kỹ năng tương đương vị trí Junior với xấp xỉ ba năm kinh nghiệm.

Theo ông Dương Đại Hùng, Technical Leader (Trưởng nhóm kỹ thuật) tại VNPT, sinh viên mới ra trường thường ứng tuyển vị trí Fresher hoặc Junior, các vị trí yêu cầu ít kinh nghiệm. Tuy nhiên, qua từng năm, các vị trí này đang đòi hỏi chất lượng nhân sự cao hơn rất nhiều, doanh nghiệp ngày một kén chọn hơn và chỉ chấp nhận những ứng viên thật sự có năng lực.

"Hiện nay, doanh nghiệp đòi hỏi ngay từ cấp Fresher đã phải có khả năng làm việc trong dự án, biết hoặc có khả năng học các công cụ hay ngôn ngữ mới. Nên ngoài việc sàng lọc CV có điểm trung bình các môn (GPA) cao, tốt nghiệp từ các trường đào tạo top đầu, doanh nghiệp thường bổ sung một số câu hỏi nhằm kiểm tra năng lực học hỏi và hiểu biết xu hướng công nghệ mới với lập trình viên", ông Hùng bổ sung thêm.

Khó xin việc, yêu cầu ngày một cao là thách thức chung với các Fresher trong ba năm trở lại đây. Ngoài ảnh hưởng do tác động kinh tế sau đại dịch Covid-19, nguyên nhân chính đến từ độ vênh giữa năng lực của sinh viên và yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Dữ liệu của nền tảng tuyển dụng nhân sự ngành công nghệ TopDev cho thấy, chỉ 35% trong số 57.000 sinh viên chuyên ngành IT đáp ứng được yêu cầu. Phần lớn sinh viên ra trường phải được đào tạo lại từ ba đến sáu tháng hoặc chấp nhận bị đào thải.

Chủ động xây dựng nguồn nhân sự chất lượng cao

Trái ngược những trường hợp trên, T.L (sinh năm 2000) tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội với điểm GPA 3.8. Anh nhanh chóng lọt "mắt xanh" của VNPT Technology vì đã có hai năm kinh nghiệm làm việc từ trước khi ra trường. Ngay trong lần phỏng vấn đầu tiên, anh đã được tuyển dụng và ký hợp đồng.

"Mấu chốt vẫn nằm ở năng lực của ứng viên. Thực tế, các nhân sự lập trình, phát triển phần mềm, hệ thống thông tin... luôn được doanh nghiệp săn đón. Nhưng với chất lượng đầu ra của sinh viên hiện nay, chỉ những bạn thật sự làm được việc mới được doanh nghiệp cân nhắc chọn lựa", ông Hùng nhận định.

Nhu cầu sử dụng nhân sự công nghệ thông tin tại Việt Nam đang tăng lên rất nhanh, với tỷ lệ tăng trưởng hằng năm khoảng 25%. Tuy nhiên, sự thiếu hụt nhân sự "được việc" vẫn luôn là vấn đề nóng tồn tại suốt nhiều năm qua.

Theo phân tích của Ths Lê Trung Thực, giảng viên Khoa Công nghệ thông tin (Đại học Quốc gia Hà Nội), kiến thức căn bản của ngành tuy không thay đổi nhưng các công cụ mới và bài toán sản phẩm thị trường công nghệ thông tin luôn biến đổi qua mỗi năm. Mấu chốt là chương trình đào tạo cần tạo ra bước đệm để tăng cường trải nghiệm thực tiễn cho sinh viên. Môi trường dự án, thực hành cùng với chuyên gia của doanh nghiệp có thể gọi là "giai đoạn Delta". Giai đoạn này giúp sinh viên làm quen nhu cầu từ doanh nghiệp và chủ động hoàn thiện năng lực trước khi tham gia thị trường lao động.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp nước ngoài không chờ đợi ứng viên xuất hiện mà trực tiếp đưa dự án thật vào môi trường giáo dục đại học trong khuôn khổ các phòng thí nghiệm chuyên đề do chính họ tài trợ. Các sinh viên được rèn luyện cùng thầy giáo và chuyên gia, được tính lương, cũng như học cách giao tiếp và hoàn thành "deadline" tương tự môi trường thực tế. Sinh viên sau khi hoàn thành chương trình học và đạt kết quả tốt sẽ được cấp chứng chỉ, chứng nhận có giá trị trên toàn cầu và có cơ hội làm việc cho các hãng công nghệ lớn. Điển hình như Toshiba Lab tại Trường đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội hay Samsung Lab tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông…

"Các lập trình viên, kỹ sư trẻ nếu được đào tạo một cách bài bản cả về kiến thức chuyên môn lẫn thực hành theo giai đoạn Delta đều dễ dàng tìm kiếm việc làm hấp dẫn ngay thời điểm ra trường", ông Thực nhận định.

Thực tế, các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có tiềm lực mạnh cũng chủ động đứng ra xây dựng cơ sở đào tạo nhằm cung ứng nguồn nhân sự "được việc" ngay từ giai đoạn giảng đường. Thí dụ như Trường đại học FPT, Trường đại học Phenikaa hay Trường đại học CMC. Phương án này giúp doanh nghiệp bảo đảm sự đồng điệu giữa việc mở rộng chiến lược kinh doanh và nguồn nhân sự mới.

Một giải pháp khác từ phía doanh nghiệp là quá trình đào tạo nội bộ ngay tại phòng ban chuyên môn. Là người phụ trách đào tạo cho hàng trăm nhân sự VNPT trong hai năm trở lại đây, ông Hùng khẳng định: Các buổi đào tạo được tổ chức dưới hình thức workshop, tập trung huấn luyện từng chủ đề riêng biệt về kỹ năng dự án, công cụ hay ngôn ngữ. Việc trau dồi kinh nghiệm IT liên tục sẽ giúp các nhân sự Fresher, Junior và ngay cả các lập trình viên lâu năm có thói quen cập nhật sự thay đổi, thích ứng trước thử thách. Từ đó, tác động trực tiếp đến độ tự tin và chất lượng công việc.

Có thể bạn quan tâm

Nổi tiếng hay không thì cuộc sống của vợ chồng chị Vàng Thị Thông vẫn vậy, sáng làm nông, trưa về đón khách. Ảnh: NVCC

Công bằng ngay từ điều kiện phát triển

Ngày nay, những câu chuyện truyền cảm hứng về hành trình lập nghiệp thành công của phụ nữ Việt Nam không còn là cá biệt. Nhưng, phía sau mỗi câu chuyện ấy là câu hỏi lớn hơn: Làm thế nào để cơ hội học tập, tiếp cận công nghệ, nguồn vốn và thị trường không chỉ đến với những người đủ may mắn, đủ kiên trì tự tìm đường, mà trở thành cánh cửa rộng mở cho số đông?

Sáng kiến coLoan, hướng tới hỗ trợ nữ tài xế, người giao hàng tiếp cận phương tiện điện.

Chuyển đổi xanh phải là quá trình chuyển đổi bao trùm

Chuyển đổi xanh đang mở ra những ngành nghề, mô hình kinh doanh và cơ hội sinh kế mới. Tuy nhiên, để phụ nữ thật sự hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi, điều quan trọng không chỉ là tạo thêm việc làm xanh, mà còn là tháo gỡ những rào cản khiến họ khó tiếp cận vốn, công nghệ, kỹ năng và thị trường.

Bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng đại diện UN Women Việt Nam

“Không để phụ nữ phải tự vượt qua rào cản mang tính hệ thống”

Trao đổi với Nhân Dân cuối tuần nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng đại diện Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) Việt Nam, nhấn mạnh yêu cầu cần chuyển từ mở rộng sự tham gia sang bảo đảm phụ nữ thật sự được hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế.

Nhìn nhận từ thực tế công tác bình đẳng giới tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể. Ảnh: Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Chặng đường mới đòi hỏi bước tiến mới

Phụ nữ Việt Nam ngày càng khẳng định năng lực trong quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh, khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, sự hiện diện ngày càng rộng rãi ấy chưa đồng nghĩa với cơ hội bình đẳng trong tiếp cận các vị trí lãnh đạo và quyền quyết định.

Chân chạy Puripol Boonson phá kỷ lục ASIAD ở cả hai nội dung 100 và 200m.

Nhìn sang nhà hàng xóm

Thể thao Thái Lan giành tới 18 Huy chương vàng tại ASIAD 20. Con số của Malaysia, Indonesia lần lượt là chín và năm, với phần lớn ở những nội dung sẽ tranh tài tại Olympic Los Angeles 2028. Khoảng cách giữa thể thao Việt Nam và các nước láng giềng hiện hoàn toàn phụ thuộc vào hướng đi tới đây.

Đội tuyển cầu mây nữ nhận mức đãi ngộ cao sau khi giành Huy chương vàng ASIAD 20.

Tấm lưới đỡ dưới bục huy chương

Cách đây hai năm, nguyên Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng từng trả lời phiên chất vấn Quốc hội xoay quanh tám chính sách về đào tạo, việc làm và tiền thưởng đã áp dụng trên toàn quốc đối với các vận động viên. Tới thời điểm này, đã có những chuyển đổi dần rõ nét.

Bắn súng Việt Nam cần phát triển chiều sâu lực lượng.

Đứng dậy sau thất bại

Bắn súng Việt Nam có một số cá nhân nổi bật, nhưng cần nhiều xạ thủ đủ sức vào chung kết và tranh huy chương ở nhiều nội dung hơn. Nói cách khác, Việt Nam chưa duy trì được sức cạnh tranh đủ rộng và ổn định trước các cường quốc châu Á, từ đó đặt ra yêu cầu phải nâng cấp hệ thống huấn luyện, phát triển lực lượng và đầu tư dài hạn.

Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần sau kỳ ASIAD 20. Ảnh: Thành Đạt

“Cần đầu tư có chiều sâu cho thể thao”

Đó là khẳng định của Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt trong cuộc trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần, sau ASIAD 20. Theo hướng này, một bản đề án kinh tế thể thao đang được Cục xây dựng, gợi mở thêm những hướng thúc đẩy xã hội hóa và kinh tế thể thao phát triển, từ đó có thêm nguồn lực cho tuyển chọn và đào tạo vận động viên.

Thể thao Việt Nam cần sớm thay đổi để đạt được những mục tiêu đề ra ở ASIAD và Olympic. Ảnh: Bùi Lượng

Bài học từ ASIAD

Thành tích của thể thao Việt Nam tại kỳ Đại hội Thể thao châu Á (ASIAD/Asian Games) lần thứ 20 không chỉ cho thấy sự hụt hơi so với chỉ tiêu khiêm tốn - giành tối thiểu bốn Huy chương vàng, mà còn bộc lộ sự sút kém so với chính mình.

Cán bộ đồn biên phòng Phó Bảng (Tuyên Quang) lắng nghe ý kiến của bà con. Ảnh: Thành Đạt

Khơi dậy khát vọng cống hiến cho đất nước

Trong hành trình dựng nước và giữ nước, dân tộc ta chưa bao giờ thiếu người dám nghĩ, dám làm, dám xông vào nơi đầu sóng ngọn gió để mở đường cho cuộc sống. Từ khát vọng chinh phục thiên tai của người nông dân đến tính tiên phong, bản lĩnh của những cán bộ trước một quyết định lớn, luôn là nguồn sức mạnh đưa đất nước tiến lên. Nghị quyết số 24 -NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị, vì thế, không chỉ đáp ứng yêu cầu công tác cán bộ, mà còn khơi dậy khát vọng chinh phục đã được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, làm nên cốt cách con người Việt Nam.

Lãnh đạo Thành ủy Quảng Ninh cùng phường Bãi Cháy và các cơ quan chức năng trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho các dự án chậm tiến độ trên địa bàn phường.

Khuyến khích hành động và kiểm soát rủi ro bằng thể chế

Nhiều năm qua, thực tiễn đã chứng minh Quảng Ninh luôn là một trong những địa phương được Trung ương đánh giá cao về tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đi trước, làm trước với những kết quả tích cực, qua đó tạo sự phát triển vượt bậc, bứt phá.

Cán bộ xã Sơn Tây Thượng (Quảng Ngãi) hướng dẫn người dân trồng cà-phê xen canh.

Những chuyển động từ cơ sở

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy hành chính tỉnh Quảng Ngãi đã có nhiều chuyển biến rõ nét. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giúp chính quyền cơ sở tự tin, chủ động đưa nhiều quyết sách hợp với thực tiễn, đáp ứng được yêu cầu đổi mới.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt Xuân Quê hương 2026. Ảnh: An Đăng

Nối vòng tay lớn, phát huy nguồn lực kiều bào

Trong giai đoạn phát triển mới, việc ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW là yêu cầu khách quan, đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về người Việt Nam ở nước ngoài và công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Canada. Ảnh: Thống Nhất

Tầm nhìn chiến lược trong giai đoạn phát triển mới

Nhất quán tinh thần đoàn kết trong đường lối chiến lược về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW - văn kiện chính trị quan trọng thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của Đảng trong giai đoạn phát triển mới.

Trại hè "Việt Nam 2026 - tôn vinh tiếng Việt gắn kết cộng đồng" được tổ chức dành riêng cho con em kiều bào ở xa Tổ quốc. Ảnh: UBNVNONN

Giữ tiếng Việt - Giữ một con đường trở về quê hương

Dù ở Tokyo, Paris, Seoul, Bangkok, Vientiane hay bất cứ nơi nào trên thế giới, khi một người trẻ tự hào nói hai tiếng Việt Nam, chúng ta biết rằng quê hương vẫn đang hiện diện trong trái tim các em. Bởi vậy, gìn giữ tiếng Việt không đơn thuần là gìn giữ sự tồn tại của một ngôn ngữ, mà đó là giữ một con đường trở về quê hương.

Cộng đồng người Việt tại Nga - nhịp cầu vững chắc nối tình hữu nghị Việt-Nga. Ảnh: Tâm Hằng

Chất xúc tác khơi lên tiềm lực kiều bào

Hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ hướng về quê hương, mà nhờ sự gắn kết của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, có thể cùng hơn 100 triệu người Việt Nam trong nước tạo thành một mạng lưới chung của trí tuệ, khát vọng và hành động.

Nghị quyết số 23-NQ/TW mang tới những định hướng quan trọng và rất mới về giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường gắn kết với quê hương. Ảnh: Xuân Giao

Xây những nhịp cầu mang văn hóa Việt Nam ra thế giới

Bên cạnh câu hỏi quen thuộc “Kiều bào có thể đóng góp gì cho đất nước?”, chúng ta cần đặt thêm một câu hỏi quan trọng không kém: “Đất nước có thể tạo điều kiện ra sao để kiều bào phát huy tốt nhất khả năng đóng góp của mình?”. Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với một cộng đồng đông đảo, đa dạng và có lịch sử hình thành rất khác nhau như người Việt Nam ở nước ngoài.

Minh họa: PHAN DUY THANH

Thách thức trong kỷ nguyên dữ liệu

Trong thời đại mà mỗi phần trăm thành tích đều được đo đạc và tối ưu bằng dữ liệu, thế giới đã bước sang cuộc đua mới, nơi cảm biến và những con số có thể quyết định ranh giới thắng thua.

Vận động viên Hoàng Quý Phước là trường hợp hiếm hoi thuộc chương trình thí điểm khoa học đặc thù.

Khoảng trống còn thiếu

Muốn chinh phục mục tiêu giành từ năm đến bảy Huy chương vàng ASIAD, và phấn đấu có thành tích ổn định ở các kỳ Olympic, thể thao Việt Nam cần nhanh chóng ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ vào công tác đào tạo và huấn luyện vận động viên. Tuy nhiên, đây vẫn đang là mắt xích yếu nhất, đồng thời là bài toán lớn đầy thách thức ở thời điểm hiện tại.

Chuyên gia Dương Đức Thủy

“Chúng ta đã có máy, nhưng lại để trong kho!”

Đó là câu mà chuyên gia Dương Đức Thủy thốt lên trong cuộc trả lời phỏng vấn Nhân Dân cuối tuần. Bởi, vấn đề của điền kinh Việt Nam không chỉ là thiếu thiết bị, mà là thiếu cả thói quen dùng dữ liệu và tư duy chuyên nghiệp, từ nhà quản lý đến chính vận động viên.

Hệ thống SportVU tạo ra cuộc cách mạng ở nhiều môn thể thao tại Mỹ.

Từ tên lửa đến vạch ba điểm

Từ những năm 2005, hai nhà khoa học Israel với chuyên môn theo dõi tên lửa, Gal Oz và Miky Tamir, đã mang phương pháp định vị vật thể trong môi trường biến động đến với thể thao.

Nguyễn Thanh Nhàn ăn mừng bàn thắng mang về Huy chương vàng SEA Games 33, với chiếc "áo yếm" Catapult bên trong.

Cất cánh trên đường băng công nghệ

Thể thao không còn thuần túy là trò chơi của con người, khi những ứng dụng khoa học công nghệ đã đi sâu vào từng ngõ ngách, giúp các chuyên gia “số hóa” năng lực vận động viên bằng hồ sơ vận động chi tiết, từ đó nâng hiệu quả tập luyện và thi đấu.

Công nghệ TrackMan thay đổi hoàn toàn tư duy huấn luyện, sang áp dụng khoa học dữ liệu. Ảnh: Thành Đạt

Bệ phóng cho những “cỗ máy” bắn bóng

Dù sở hữu hệ thống sân tập, thi đấu tiêu chuẩn, cùng số lượng người chơi tăng nhanh, golf Việt Nam vẫn gặp nhiều thách thức trong quá trình đào tạo vận động viên đỉnh cao.

Cầu Trần Hưng Đạo (Hà Nội), công trình hạ tầng trọng điểm, được đẩy nhanh tiến độ từ các chính sách khơi thông nguồn lực đất đai theo Luật Đất đai năm 2024. Ảnh: Thành Đạt

Thể chế hóa chủ trương, mở đường cho phát triển

Trong giai đoạn phát triển mới, việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 hướng tới thể chế hóa và hiện thực hóa tinh thần xuyên suốt trong Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực đất đai và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, tổ chức, doanh nghiệp. Ảnh: Thành Đạt

Định vị vai trò mới trong phát triển đất nước

Khi mục tiêu phát triển thay đổi, từ vai trò đến tư duy quản lý, cách thức sử dụng đất đai cũng phải thay đổi. Đây được xác định là nhiệm vụ quan trọng, đã được Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan chỉ rõ.

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lấy ý kiến góp ý hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Ảnh: Hữu Hùng

Hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ triệt để vướng mắc phát sinh

Nhân Dân cuối tuần ghi nhận ý kiến của cơ quan chịu trách nhiệm soạn thảo, cơ quan thẩm định, các chuyên gia, luật sư đối với nội dung dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), nhằm đẩy nhanh tiến trình thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, tạo môi trường đầu tư minh bạch hơn, dư địa khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và tiếp tục tháo gỡ triệt để vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi.