Công tác phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đang được Bộ đội Biên phòng Nghệ An cùng các địa phương, các ngành liên quan phối hợp triển khai quyết liệt, đồng bộ và bài bản.
Giữa tinh mơ vùng biển Hoàng Mai, nay là xã Tân Mai (Nghệ An), khi bà con ngư dân bắt đầu một ngày ra khơi mới, các cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Nghệ An bắt đầu nhiệm vụ quen thuộc là tổ chức tuần tra, kiểm soát, phòng, chống khai thác hải sản vi phạm IUU.
Theo lãnh đạo Đồn Biên phòng Quỳnh Phương, tình trạng tàu cá vi phạm vẫn tiềm ẩn phức tạp, nhất là các vi phạm như không bật thiết bị giám sát hành trình, không ghi nhật ký khai thác, sử dụng ngư cụ cấm, tàng trữ kích điện… đòi hỏi lực lượng biên phòng phải duy trì thường xuyên các tổ tuần tra, kiểm soát khép kín ngày đêm.
Mỗi chuyến kiểm tra, kiểm soát không chỉ để phát hiện, xử lý vi phạm mà còn tuyên truyền, nhắc nhở ngư dân nâng cao ý thức chấp hành quy định pháp luật.
Để góp sức ngăn chặn khai thác IUU, tại trạm kiểm soát biên phòng ở các cửa biển Nghệ An, mỗi phương tiện trước khi ra khơi đều được cán bộ biên phòng nhắc nhở và kiểm tra kỹ từ hồ sơ, giấy tờ đến hoạt động của thiết bị giám sát hành trình…
Thiếu tá Nguyễn Trường Sinh, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Lạch Quèn (Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận) cho biết: “Chúng tôi trực tiếp hướng dẫn ngư dân thực hiện đúng quy định, tránh vi phạm pháp luật khi khai thác trên biển; nghiêm cấm các tàu cá tắt thiết bị hành trình, vi phạm vùng biển quốc tế”.
Cán bộ, chiến sĩ các đồn biên phòng còn tranh thủ mọi thời điểm để gặp mặt, tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân. Những chủ tàu công suất lớn thường xuyên khai thác xa bờ được tuyên truyền kỹ càng hơn về các vấn đề liên quan.
Ông Hồ Sĩ Liên, chủ tàu cá xa bờ NA 93423 cho biết: “Trước mỗi chuyến biển, cán bộ biên phòng nhắc nhở cụ thể từ sổ sách, hồ sơ giấy tờ, đến thiết bị giám sát... Tàu chúng tôi lắp hai thiết bị giám sát hành trình, tuy tốn kém nhưng không để xảy ra trục trặc. Nhờ đó, chúng tôi yên tâm hơn khi ra khơi”.
Các đơn vị biên phòng còn phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú: Tặng cờ Tổ quốc, phát tờ rơi, tuyên truyền trực tiếp trên tàu cá, thông qua hệ thống truyền thanh... Đây là những cách làm hiệu quả, giúp bà con hiểu và tự giác chấp hành.
Một điểm sáng nổi bật là vai trò của các đảng viên trong chi bộ hội nghề cá về công tác tuyên truyền. Sau 3 năm hoạt động, Chi bộ Hội nghề cá xã Quỳnh Lập (nay là xã Tân Mai) đã tuyên truyền cho 145 tàu cá đánh bắt xa bờ không khai thác trái phép vùng biển nước ngoài, không tắt thiết bị giám sát hành trình trong quá trình đi trên biển...
Đảng viên Vũ Đức Hiếu, sinh hoạt trong chi bộ hội nghề cá cho biết: “Các hoạt động tuyên truyền được triển khai đến từng đảng viên trên tàu, đến từng tàu cá, giúp thuyền trưởng và ngư dân hiểu rõ hơn, tiếp thu nhanh và thực hiện hiệu quả hơn”.
Ở những địa bàn trọng điểm, nơi có lượng lớn tàu cá và hoạt động đa dạng về nghề cá, công tác phòng chống khai thác hải sản IUU luôn được Bộ đội Biên phòng Nghệ An cùng các ngành chức năng đặt trong tình trạng cao điểm.
Thiếu tá Nguyễn Tiến Lượng, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận cho biết: Tại những địa phương trọng điểm, chúng tôi tập trung toàn lực, vừa tuyên truyền, vừa kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm; đồng thời phát huy vai trò các trạm kiểm soát như những điểm chốt chặn đầu tiên trên biển. Đặc biệt, các nhóm tàu có nguy cơ cao đều được đơn vị chức năng theo dõi sát sao, dữ liệu tàu cá được cập nhật 100% vào hệ thống VNFishbase...
Không chỉ bám địa bàn, bám ngư dân, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương trong thực hiện Luật Thủy sản và chống khai thác IUU. Công tác phối hợp đạt nhiều kết quả nổi bật, góp phần quan trọng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn an ninh vùng biển và hướng tới gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).
Hai bên đã tham mưu Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về công tác phòng chống khai thác hải sản IUU; tổ chức hàng chục cuộc kiểm tra, đôn đốc địa phương khắc phục khuyến nghị của EC; kiểm soát chặt chẽ đội tàu, bảo đảm tàu cá đủ điều kiện khi ra khơi. Các lực lượng liên ngành đã mở hơn 90 lớp tập huấn, 600 buổi truyền thông trực tiếp, gần 14.000 lượt tàu cá ký cam kết không khai thác IUU...
Việc gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với thủy sản Việt Nam không chỉ là mục tiêu chiến lược của bộ, ngành Trung ương, mà còn là trách nhiệm chung của địa phương cùng hệ thống chính trị. Hướng tới đợt thanh tra lần thứ 5 của EC, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã mở đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát chống khai thác IUU.
Thượng tá Đậu Đình Thành, Phó Tham mưu trưởng, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An cho biết: “Chúng tôi tổ chức lực lượng tuần tra trên biển, đồng thời tăng cường tuyên truyền cho bà con về Luật Thủy sản, Luật Biển, các quy định liên quan đến chống khai thác IUU”.
Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng biên phòng đã tổ chức 87 đợt tuần tra, huy động 428 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Qua tuần tra đã phát hiện và xử lý 28 vụ vi phạm, xử phạt hành chính hơn 200 triệu đồng.
Nghệ An có hơn 2.900 tàu cá; trong đó hơn 2.600 tàu cá chiều dài từ 6m trở lên đều đã được đăng ký, gần 98% số tàu có giấy phép khai thác và hơn 99% tàu vùng khơi đã lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS).
