Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026), ngày 23/8, tại thành phố Higashi Osaka, Nhật Bản, vòng chung kết Cuộc thi “Tôi yêu Tiếng nước tôi” đã diễn ra với sự tham dự của đại diện cơ quan ngoại giao Việt Nam, các hội đoàn, nghệ sĩ, phụ huynh và cộng đồng người Việt Nam tại khu vực Kansai.
Tham dự chương trình có Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nguyễn Trường Sơn, Lãnh sự Nguyễn Đăng Hoàng; đại diện các tổ chức, hội đoàn của người Việt Nam tại khu vực Kansai, các nghệ sĩ, giáo viên, phụ huynh và đông đảo người Việt đang sinh sống, học tập, làm việc tại Nhật Bản.
Cuộc thi “Tôi yêu Tiếng nước tôi” được tổ chức nhằm tạo sân chơi sử dụng tiếng Việt cho cộng đồng, khuyến khích các gia đình duy trì tiếng mẹ đẻ, đồng thời tạo điều kiện để thế hệ trẻ tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa và truyền thống Việt Nam.
Điểm nhấn của cuộc thi là việc sử dụng ngôn ngữ kết hợp với nghệ thuật biểu đạt, thay vì chỉ kiểm tra kiến thức tiếng Việt. Qua đó, người tham gia có thể thể hiện khả năng tiếng Việt, năng khiếu và cảm nhận của mình về gia đình, quê hương, văn hóa và con người Việt Nam.
Từ các vòng tuyển chọn, Ban tổ chức đã lựa chọn 12 thí sinh vào vòng chung kết. Tại vòng chung kết, mỗi thí sinh có tối đa 4 phút để thực hiện 2 nội dung dự thi. Các phần thể hiện được xây dựng bằng tiếng Việt với nhiều hình thức khác nhau, qua đó đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ, kỹ năng trình bày, nội dung và sức truyền cảm.
Phát biểu tại chương trình, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nguyễn Trường Sơn đánh giá cao ý nghĩa của cuộc thi trong việc tạo thêm môi trường sử dụng tiếng Việt tại Nhật Bản, nhất là đối với trẻ em và thế hệ trẻ được sinh ra, học tập trong môi trường tiếng Nhật.
Tổng Lãnh sự nhấn mạnh, tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn chứa đựng những giá trị về lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc, đồng thời là cầu nối giữa các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài với gia đình và quê hương.
Việc gìn giữ tiếng Việt vì vậy cần có sự phối hợp của nhiều chủ thể, từ cơ quan đại diện, các hội đoàn đến nhà trường và đặc biệt là từng gia đình. Việc tạo cơ hội để trẻ em nói tiếng Việt trong sinh hoạt hằng ngày, tham gia các lớp học, hoạt động văn hóa và sân chơi cộng đồng sẽ giúp ngôn ngữ được duy trì một cách tự nhiên, bền vững.
Tổng Lãnh sự cũng ghi nhận những nỗ lực của các hội đoàn, giáo viên, phụ huynh và những người trực tiếp duy trì hoạt động tiếng Việt tại khu vực Kansai, đồng thời mong muốn có thêm những mô hình thiết thực để thế hệ trẻ vừa hội nhập tốt vào xã hội Nhật Bản, vừa giữ được mối liên hệ với quê hương.
Theo bà Lê Thương - Trưởng Ban tổ chức Cuộc thi, một trong những vấn đề đặt ra đối với cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản hiện nay là ngày càng có nhiều trẻ em sinh ra và lớn lên hoàn toàn trong môi trường giáo dục Nhật Bản. Nếu không có môi trường sử dụng thường xuyên, khả năng tiếng Việt của các em có thể giảm dần qua các thế hệ. Do đó, các hoạt động gìn giữ tiếng Việt cần được tổ chức đa dạng, tạo được sự hứng thú cho người học thay vì chỉ giới hạn trong khuôn khổ lớp học.
Theo bà Lê Thương - Trưởng Ban tổ chức cuộc thi, một trong những vấn đề đặt ra đối với cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản hiện nay là ngày càng có nhiều trẻ em sinh ra và lớn lên hoàn toàn trong môi trường giáo dục Nhật Bản. Nếu không có môi trường sử dụng thường xuyên, khả năng tiếng Việt của các em có thể giảm dần qua các thế hệ. Do đó, các hoạt động gìn giữ tiếng Việt cần được tổ chức đa dạng, tạo được sự hứng thú cho người học thay vì chỉ giới hạn trong khuôn khổ lớp học.
Bà Lê Thương cũng cho rằng, Cuộc thi “Tôi yêu Tiếng nước tôi” cũng hướng tới việc gắn ngôn ngữ với văn hóa và lịch sử, để người trẻ không chỉ biết nói tiếng Việt mà còn hiểu được những giá trị được chuyển tải thông qua ngôn ngữ. Đây cũng là cách các tổ chức cộng đồng có thể tham gia triển khai tinh thần Nghị quyết 23-NQ/TW từ cơ sở: lựa chọn những vấn đề thiết thực của kiều bào để xây dựng các chương trình cụ thể, có khả năng duy trì lâu dài.
Ban giám khảo do Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Hoa làm Trưởng ban tiến hành chấm điểm trực tiếp các phần thi.
Ban tổ chức đã trao các danh hiệu Quán quân, giải Nhì, giải Ba, giải Khuyến khích, giải Trình diễn ấn tượng và trao kỷ niệm chương ghi nhận sự tham gia của tất cả các thí sinh tại Vòng chung kết.
