Chuẩn bị lộ trình đào tạo nhân lực cho dự án đường sắt tốc độ cao

Các chuyên gia đầu ngành, các nhà nghiên cứu cho rằng, để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đường sắt tốc độ cao cần một chương trình đào tạo hiện đại, thực tiễn và hội nhập quốc tế. Việc kết hợp giữa giảng dạy lý thuyết, thực hành, hợp tác doanh nghiệp và ứng dụng công nghệ sẽ giúp sinh viên có nền tảng vững chắc, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam.
Ảnh minh họa phối cảnh tàu cao tốc.
Ảnh minh họa phối cảnh tàu cao tốc.

Ngành đường sắt Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, đặc biệt với dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam và quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị tại các thành phố lớn.

Trong 5 năm-20 năm tới, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này dự kiến tăng cao, với khoảng 26.000-32.000 người lao động cần thiết cho giai đoạn thi công và gần 14.000 người lao động cho giai đoạn vận hành. Ðiều này đòi hỏi đổi mới công tác đào tạo và tiếp cận các công nghệ hiện đại để bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam dự kiến cần tới một lượng lớn nhân sự phục vụ công tác xây dựng vận hành và khai thác, quản lý. Ðào tạo nguồn nhân lực là một trong những yếu tố then chốt quyết định sự thành công của dự án trọng điểm quốc gia này.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Bùi Văn Ga, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục-Ðào tạo, cần có chính sách linh hoạt liên quan đào tạo nhân lực chất lượng cao phục vụ cho dự án đường sắt cao tốc trong những năm sắp tới cũng như đào tạo nhân lực phục vụ phát triển hệ thống đường sắt nội thị (metro, tramway) để bảo đảm sự phát triển bền vững ngành giao thông vận tải.

Thực tế, nhiều ngành học liên quan dự án đường sắt những năm gần đây tuyển sinh rất khó, không thu hút được học sinh giỏi, thậm chí có những ngành không có người học như ngành vật liệu, luyện kim…

Ngành xây dựng nói chung và ngành cầu đường nói riêng những năm qua cũng tuyển sinh rất khó khăn. Tuyển sinh không đủ chỉ tiêu thì thiếu nguồn lực để duy trì ngành đào tạo, chưa nói đến sự phát triển của ngành nghề. Ðây là một thách thức lớn đối với đội ngũ nhân lực trong hiện tại. Vì vậy, chúng ta cần nhanh chóng củng cố chất lượng đào tạo các ngành liên quan.

Mặt khác, có chính sách khuyến khích sinh viên giỏi vào học những ngành ưu tiên đào tạo để triển khai dự án. Chính sách hỗ trợ đào tạo sinh viên ngành sư phạm là kinh nghiệm tốt để chúng ta đào tạo nhân lực chất lượng cao những ngành mà đất nước đang cần.

"Về phía các trường đại học có đào tạo các ngành liên quan cần củng cố, nâng cao chất lượng đào tạo, tuyên truyền ngành nghề, cơ hội việc làm để tuyển được nhiều sinh viên giỏi vào học. Bên cạnh đó, tập hợp chuyên gia thành các nhóm nghiên cứu mạnh, đăng ký thực hiện các đề tài nghiên cứu chuyên sâu liên quan lĩnh vực đường sắt tốc độ cao như thiết kế đường, cầu, tự động hóa, động học đầu máy, toa xe…

Những trường đã có kinh nghiệm đào tạo ngành đường sắt thì nhanh chóng liên kết với các trường đại học có chương trình đào tạo chuyên sâu về đường sắt tốc độ cao để gửi sinh viên, giáo viên đến học tập, nghiên cứu. Mở các chương trình liên kết đào tạo đồng cấp bằng chuyên sâu về đường sắt tốc độ cao trình độ đại học và sau đại học.

"Vì đường sắt tốc độ cao liên quan rất nhiều lĩnh vực, cho nên chúng ta cần đào tạo một số tổng công trình sư, những người có khả năng bao quát, nắm rõ chuyên môn, có kinh nghiệm trong thực tiễn sản xuất để chỉ đạo triển khai các tiểu dự án trong dự án tổng thể", ông Ga nhấn mạnh.

Tại hội thảo "Công nghệ xây dựng và phát triển nguồn nhân lực cho dự án đường sắt tốc độ cao" do Trường đại học Bách Khoa, Ðại học Ðà Nẵng phối hợp Sở Giao thông và vận tải thành phố Ðà Nẵng vừa tổ chức, nhiều ý kiến đề xuất đã được đưa ra bàn thảo. Hội thảo hướng đến mục đích tạo diễn đàn để các chuyên gia, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp trao đổi kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm và đưa ra giải pháp thực tế.

Các đại biểu tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến cho chương trình đào tạo chuyên ngành xây dựng đường sắt - metro mà Trường đại học Bách khoa đang triển khai. Ðây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế, cung cấp nhân lực chất lượng cao cho các dự án đường sắt tốc độ cao và metro trong tương lai.

Theo ông Hoàng Anh Dũng, Phó Trưởng ban Quản lý kết cấu hạ tầng, Tổng công ty Ðường sắt Việt Nam, chương trình đào tạo nguồn nhân lực với ba loại hình đào tạo gồm đào tạo trong nước, đào tạo nước ngoài và kết hợp đào tạo trong nước và nước ngoài với các cấp độ là công nhân, kỹ sư, thạc sĩ và tiến sĩ. Ông Dũng đề xuất bố trí kinh phí từ dự án để đào tạo cho cơ quan quản lý nhà nước, đào tạo nâng cao trình độ cho đội ngũ giảng viên, cấp học bổng cho học viên các chuyên ngành đặc thù, xây dựng phòng thí nghiệm dùng chung để phục vụ đào tạo, nghiên cứu và phát triển.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Hoàng Nam, Phó Trưởng khoa Xây dựng Cầu đường, Trường đại học Bách khoa, Ðại học Ðà Nẵng cho biết: Dự án đường sắt tốc độ cao trục bắc-nam dài 1.500 km sẽ cần hàng trăm kỹ sư thiết kế, để tham gia thiết kế, cũng như cần hàng nghìn kỹ sư và công nhân bậc cao trong quá trình thi công và quản lý vận hành. Ngoài ra, một dự án thành phần là cải tạo nâng cấp tuyến đường sắt thống nhất khổ 1.000 mm hiện hữu, cũng cần hàng nghìn nhân lực. Các trường đại học cần lập kế hoạch phát triển đào tạo trong giai đoạn 5-10-15 năm tới một cách phù hợp. Các trường đại học cần có chính sách học bổng, khuyến khích sinh viên theo học ngành đường sắt tốc độ cao. Xây dựng lộ trình nghề nghiệp rõ ràng để thu hút nhân tài chất lượng cao vào ngành đường sắt cũng như tăng cường hợp tác với các bộ, ngành, doanh nghiệp liên quan để sinh viên có cơ hội thực tập và làm việc sau khi tốt nghiệp.

Tổng Giám đốc, Công ty cổ phần Tư vấn và Ðầu tư Invest Global Nguyễn Trọng Nghĩa cho rằng, cần thành lập học viện đường sắt tốc độ cao riêng để đào tạo nguồn nhân lực, với chức năng, nhiệm vụ hợp tác, liên kết, phối hợp các công ty đầu tư, quản lý khai thác đường sắt lớn, nhiều kinh nghiệm trên thế giới để lên kế hoạch về nhân sự cụ thể. Học viện là cơ sở tổ chức và quản trị các chương trình đào tạo để phát huy lợi thế sẵn có của các cơ sở đào tạo hiện nay.

Ngày 30/11/2024, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam, đi qua 20 tỉnh, thành phố với tổng chiều dài khoảng 1.541 km. Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam, khối nhân lực khai thác vận hành (vận hành chạy tàu và bảo trì hệ thống, từ năm 2035-2036) cần khoảng 13.880 lao động, trong đó khoảng 20% có trình độ đại học trở lên (hơn 2.500 kỹ sư). Khối xây dựng là nhóm có nhu cầu nhân lực lớn nhất, lên tới 220.000-240.000 người. Tại thời kỳ cao điểm, cần tới 18.000-20.000 kỹ sư, với 20-30% trong số đó là kỹ sư chuyên ngành xây dựng đường sắt (hạ tầng, phương tiện đường sắt).

Có thể bạn quan tâm

Nhiều trò chơi dân gian được tổ chức để mang thêm không khí Xuân cho ngày hội.

"Mỹ tục" mới của quân và dân nơi biên cương, hải đảo

Chiều 27/1, tại xã Chân Mây-Lăng Cô, Bộ đội Biên phòng thành phố Huế tổ chức chương trình “Xuân biên cương, hải đảo-Tết thắm tình quân dân”, mang không khí Tết sớm đến với người dân khu vực biên giới biển, đồng thời khẳng định rõ mục tiêu chăm lo an sinh xã hội gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Dây chuyền lắp ráp ô-tô tại Kim Long Motor ở Huế.

Nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển đô thị di sản xanh

Giai đoạn 2021-2025, là quãng thời gian đầy thử thách với ngành công nghiệp Huế. Tác động kéo dài của đại dịch Covid-19, tình hình thế giới nhiều biến động, đứt gãy chuỗi cung ứng và gần đây là xung đột thương mại toàn cầu, đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất.

Cầu vượt cửa biển Thuận An, Huế dự kiến đưa vào sử dụng trong quý II năm nay.

Đô thị Huế mở rộng cánh cửa về phía biển

Trong chiến lược phát triển đô thị giai đoạn mới, thành phố Huế đang từng bước hiện thực hóa định hướng mở rộng không gian phát triển về hướng biển. Đây không chỉ là sự mở rộng về địa lý, mà là lựa chọn chiến lược nhằm tái cấu trúc động lực tăng trưởng, giảm áp lực cho khu vực đô thị trung tâm và tăng cường liên kết vùng.

“Chìa khóa” mở cánh cửa STEM

Nhắc đến STEM trong giáo dục (được hiểu là giáo dục về Khoa học, Kỹ thuật, Công nghệ, Toán học theo phương pháp giảng dạy tích hợp liên môn, rút ngắn khoảng cách từ kiến thức hàn lâm đến thực hành và ưu tiên học qua thực hành), nhiều người sẽ nghĩ ngay tới những phòng thí nghiệm đắt tiền, những cánh tay rô-bốt hiện đại và cao siêu.

Ngư dân tất bật chuẩn bị ngư cụ ra khơi.

Kỳ vọng vào một mùa biển mới

Sau nhiều ngày tàu thuyền phải neo đậu tránh bão và mưa lũ, cảng cá Quy Nhơn (Gia Lai) nhộn nhịp trở lại. Tiếng máy nổ, tiếng gọi nhau í ới, báo hiệu một mùa biển mới đang bắt đầu.

Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Gò Nổi sẵn sàng nguồn nguyên liệu xanh tại địa phương.

Tạo sức cạnh tranh bền vững cho nông sản

Hiện nay, nhiều đơn vị sản xuất sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tại thành phố Đà Nẵng đã chủ động chuyển đổi xanh từ ứng dụng máy móc, công nghệ tiên tiến, nguyên liệu đến bao bì, mẫu mã thân thiện môi trường. Từ đó, vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất, vừa tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Liên kết sản xuất, tiêu thụ ớt tại xã Yên Phú.

Liên kết sản xuất góp phần nâng cao giá trị sản phẩm

Từ những thửa ruộng từng bị bỏ hoang, nhiều vùng quê đang hình thành các mô hình sản xuất hàng hóa gắn kết nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Khi liên kết được tổ chức theo chuỗi giá trị, nông nghiệp và nghề truyền thống không chỉ có đầu ra ổn định mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, hướng tới phát triển bền vững.

Phối cảnh tổng thể Khu đô thị, dịch vụ du lịch nổi tại đầm Đề Gi.

Gia Lai trên hành trình vươn lên thành cực tăng trưởng mới

Gia Lai vừa đón chào hai nhà đầu tư chiến lược đến từ châu Âu và Hàn Quốc, chính thức khởi động hàng loạt siêu dự án lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng tại khu vực ven biển. Một tương lai chuyển mình mạnh mẽ của tỉnh dường như đã tìm thấy lực đẩy quyết định.

Kiểm tra tiến độ thi công tại dự án Đường bộ ven biển đoạn Nga Sơn-Hoằng Hóa.

Dồn sức cho các dự án giao thông trọng điểm

Những ngày cuối năm 2025, trên các công trường giao thông trọng điểm của tỉnh Thanh Hóa, nhịp thi công gấp gáp lan tỏa khắp tuyến. Vượt qua vấn đề thiếu vật liệu, thời tiết bất lợi và áp lực tiến độ dồn từ năm trước, các chủ đầu tư, nhà thầu đang tập trung cao độ để đưa các dự án hoàn thành đúng tiến độ.

Sản xuất túi lưới yêu môi trường Echobag tại Công ty TNHH Echogreen.

“Thước đo” trách nhiệm của doanh nghiệp

Tại thành phố Đà Nẵng, thực hành kinh doanh có trách nhiệm đã và đang là yếu tố định hình năng lực cạnh tranh cho nhiều doanh nghiệp, mang lại tác động tích cực cho môi trường, xã hội và sự phát triển bền vững của thành phố. Tuy nhiên, việc chuyển đổi và duy trì các chuẩn mực trong kinh doanh vẫn còn nhiều thách thức đặt ra.

Đại biểu tham quan Phòng Thí nghiệm trọng điểm Quốc gia dùng chung Cơ điện tử và Ứng dụng tại Trường đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng).

Đà Nẵng nỗ lực khai phóng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tại Đà Nẵng, năng lực nội sinh và sức cạnh tranh của nền kinh tế thành phố trong nhiều năm qua có sự đóng góp không nhỏ của các hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ vào thực tiễn. Trong giai đoạn mới, Đà Nẵng tiếp tục xem khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng quan trọng.

Thu hoạch cà-phê từ những vườn cà-phê xen cây rừng tại xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị.

Hiệu quả của mô hình cà-phê xen rừng

Những vườn cà-phê xen rừng đang dần trở thành điểm sáng trong phát triển nông nghiệp bền vững tại các xã miền núi phía tây nam Quảng Trị, khi người dân chuyển đổi từ canh tác độc canh sang nông lâm kết hợp phục hồi hệ sinh thái, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Cảng biển Đà Nẵng là cửa ngõ giao thương trọng điểm khu vực miền trung.

Đà Nẵng từng bước khẳng định là “đầu tàu” logistics miền trung

Đà Nẵng đã và đang phát huy vai trò là trung tâm logistics, thương mại, đổi mới sáng tạo của miền trung-Tây Nguyên. Thành phố cũng đề xuất loạt cơ chế mới, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư phát triển hạ tầng, dịch vụ logistics trên địa bàn nói chung và trong Khu thương mại tự do nói riêng.

Các nhà đầu tư đến từ Thái Lan tham quan, tìm hiểu nguồn nhân lực chất lượng cao tại Trường đại học FPT Quy Nhơn.

Kỳ vọng mới về đầu tư của Thái Lan vào Gia Lai

Nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan (1976-2026), Hội nghị Xúc tiến đầu tư Thái Lan- Gia Lai đã trở thành một trong những sự kiện kinh tế-ngoại giao tiêu biểu.

Toàn cảnh Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam - doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động hiệu quả tại tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh CTV)

Tập trung đầu tư các động lực tăng trưởng kinh tế

Nhằm sớm đạt mục tiêu xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Tỉnh ủy Khánh Hòa ban hành Nghị quyết về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025-2030. Theo Nghị quyết này, địa phương sẽ nỗ lực tập trung vào bốn trụ cột động lực tăng trưởng kinh tế.

Ông Nguyễn Mạnh Đoàn ở thôn Thành Sơn, thuộc diện hộ nghèo và được địa phương hỗ trợ vay 20 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội và người thân trong gia đình hỗ trợ thêm vốn để mua một con bò cái sinh sản và chục con dê chăn nuôi, đem lại thu nhập gần 50 triệu đồng/năm, đời sống được cải thiện nhiều.

Chuyện giảm nghèo ở Xuân Hải

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2022-2025, xã Xuân Hải, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế, giúp nhiều hộ dân có điều kiện chăn nuôi, sản xuất, tăng thu nhập, vươn lên thoát nghèo.

Được hỗ trợ, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở dãy Trường Sơn đã thay đổi tích cực.

Ngày mới trên miền đất đại ngàn

(Tiếp theo và hết) (★)

Bài 2: Ươm mầm khát vọng vươn lên

Nửa thế kỷ sau ngày người dân rời bỏ nếp sống du canh, những bản làng bên dãy Trường Sơn, dọc theo đường Hồ Chí Minh đã khác xưa rất nhiều. Đường ô-tô đã vào tận bản, nhà xây thay cho nếp nhà tranh tre tạm bợ.

Điện lưới quốc gia đã vươn tới các bản làng xa xôi.

50 năm mang ánh sáng đến mọi nhà

Với chặng đường xây dựng và phát triển, 50 năm qua, Tổng công ty Điện lực miền Trung đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong sứ mệnh bảo đảm an toàn lưới điện, mang ánh sáng đến cho mọi nhà.

Cây trẩu trồng quanh vườn nhà người dân ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị đã ra hoa, kết trái cho thu hoạch.

Tạo sinh kế bền vững từ cây trẩu

Cây trẩu có vai trò rất quan trọng nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân tộc thiểu số Bru - Vân Kiều, Pa Cô (Tà Ôi) ở vùng cao tỉnh Quảng Trị. Mới đây, Tổng công ty Thương mại Quảng Trị ký hợp đồng với đối tác Ấn Độ thu mua hạt trẩu từ người dân phục vụ chế biến, xuất khẩu giúp thu nhập của hàng nghìn hộ dân được nâng cao.

Tuyến du lịch đường thủy nội địa sông Cổ Cò, Đà Nẵng chưa được khai thác. (Ảnh QUANG NGUYỄN)

Bài 2: Khớp nối quy hoạch, đầu tư đồng bộ

Thành phố Đà Nẵng đang đầu tư, khai thác và phát triển sản phẩm du lịch đường thủy nội địa. Đây là lĩnh vực tiềm năng, góp phần mở rộng không gian du lịch, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh điểm đến.

Các hợp tác xã đẩy mạnh quảng bá bưởi Phúc Trạch, livestream bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội

Ứng dụng AI phân phối “đệ nhất danh quả” bưởi Phúc Trạch

Những ngày đầu tháng 9, tranh thủ ngay khi tiết trời nắng ráo, trên khắp các vườn bưởi trong vùng chỉ dẫn địa lý bưởi Phúc Trạch (tỉnh Hà Tĩnh) người dân bắt đầu nhộn nhịp thu hoạch. Với việc ứng dụng thương mại điện tử và AI, sản phẩm bưởi đang được thị trường đón nhận, tiêu thụ thuận lợi