Ngày hội sách và văn hóa đêm lần thứ 4 tổ chức từ ngày 27-29/3 tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh (đường Nguyễn Văn Bình) mang chủ đề “Vạn sắc văn hoa”. Sự kiện đã mở ra một không gian nơi những giá trị truyền thống, nghệ thuật, đời sống và tri thức cùng gặp gỡ, tạo nên một bức tranh văn hóa đa tầng, sống động và giàu bản sắc. Tại Đường sách, mỗi hoạt động là một “đóa hoa văn hóa” nở ra từ câu chuyện của sách, những thanh âm nghệ thuật, đến các trải nghiệm sáng tạo của cộng đồng.
Theo chị Huỳnh Thị Thanh Thúy, nhân viên Công ty Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh, trong ba ngày hội sách, du khách đến với Đường sách đêm được tham gia các hoạt động văn hóa đầy thú vị như: Giao lưu với các nghệ nhân, tham gia workshop làm trang trí thiệp thủ công với hoa khô, lá khô, trải nghiệm ẩm thực Nam Bộ, tham gia các trò chơi dân gian… “Qua 4 lần tổ chức, người dân và du khách đã dần quen với hoạt động này của Đường sách thành phố cho nên mỗi khi ngày hội được tổ chức vào dịp cuối tháng đều thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham gia”, chị Huỳnh Thị Thanh Thúy cho biết.
Theo ông Lê Hoàng, Giám đốc Công ty Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh, trong bối cảnh thành phố đang triển khai Đề án “Phát triển ngành công nghiệp văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030”, việc hình thành mô hình “Ngày hội sách và văn hóa đêm” tại Đường sách thành phố là cần thiết và phù hợp với định hướng phát triển văn hóa chung của thành phố.
Qua hoạt động này, du khách và người dân sẽ cảm nhận không gian Đường sách về đêm cũng vô cùng sống động, từ đó góp phần làm cho hoạt động về đêm của thành phố trở nên phong phú, hấp dẫn hơn. Cùng với Ngày hội sách và văn hóa đêm ở Đường sách thành phố, nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật cũng được tổ chức vào ban đêm thường xuyên hơn để thu hút du khách, nhất là khách nước ngoài khi đến thành phố tham quan.
Theo một số chuyên gia về du lịch, nói về kinh tế đêm, nhiều người chỉ nghĩ đến phạm vi hẹp về các mô hình chợ đêm hay quán nhậu, quán bán thức uống có cồn, mà chưa nghĩ đến các sản phẩm văn hóa nghệ thuật đẳng cấp và các khu mua sắm chuyên biệt.
Trong bối cảnh địa giới hành chính mở rộng, Thành phố Hồ Chí Minh đang xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, kinh tế đêm cần được xác định để chuyển đổi từ một khái niệm dịch vụ giải trí đơn thuần thành trụ cột chiến lược trong quy hoạch đô thị và tăng trưởng kinh tế vùng. Thành phố không còn nhìn nhận ban đêm như một khoảng thời gian nghỉ ngơi mà là một “tài sản chiến lược” chưa được khai thác hết tiềm năng.
Điều này buộc thành phố phải thay đổi chiến lược từ việc tập trung vào doanh thu từ các dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ sang có hệ thống, đa dạng hóa trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật, thể thao, trải nghiệm hay mua sắm cao cấp để duy trì sức hút. Thành phố cần tạo cho mình một bản sắc riêng biệt của một đô thị không ngủ - nơi giá trị gia tăng được tạo ra từ 18 giờ đến tận 6 giờ sáng hôm sau.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Tiên Minh, Giảng viên Cao cấp, Trưởng bộ môn Marketing, Khoa Kinh doanh quốc tế-Marketing, Trường đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, dù theo góc độ nào thì kinh tế đêm cũng cần được nhìn nhận ở ba góc độ gắn kết với nhau là xã hội, văn hóa và kinh tế, điều này rất quan trọng đối với thành phố. Nếu chỉ xem kinh tế đêm là chuyện mở cửa muộn hơn để bán được hàng nhiều hơn thì cách tiếp cận sẽ rất hẹp. Còn nếu xem kinh tế đêm là một hệ sinh thái trải nghiệm đô thị thì khi đó, bài toán sẽ rộng hơn và đúng hơn, bao gồm quy hoạch không gian, thiết kế trải nghiệm, an ninh, giao thông đêm, quản lý môi trường, hoạt động văn hóa và sức hấp dẫn thương hiệu đô thị. Chính vì vậy, phát triển kinh tế đêm không chỉ là bài toán thương mại mà còn là bài toán tổ chức đời sống đô thị hiện đại.
Ông Võ Việt Hòa, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Dịch vụ Lữ hành Saigontourist (thuộc Saigontourist Group) cho biết, nhu cầu đối với kinh tế đêm của thành phố được thể hiện khá rõ ở các nhóm khách quốc tế trọng tâm như khách công vụ, khách MICE, khách nghỉ dưỡng, khách đoàn và cộng đồng khách quốc tế đang lưu trú tại Việt Nam. Với các nhóm khách này, điều họ cần không chỉ là nhiều hoạt động về đêm hơn, mà là một hệ sinh thái trải nghiệm đủ an toàn, thuận tiện, có bản sắc và sức hấp dẫn để giúp kéo dài lưu trú, tăng chi tiêu và nâng khả năng quay lại.
Ông Võ Việt Hòa cho biết thêm, để phát triển kinh tế đêm, thành phố cần ưu tiên phát triển và khai thác sâu hơn các trải nghiệm văn hóa ẩm thực, các show diễn văn hóa-giải trí có chiều sâu nội dung, có câu chuyện và tiềm năng tạo dấu ấn thương hiệu. Trên nền tảng những sản phẩm đã có như À Ố Show, Chào Show hay Lễ hội Sông nước…, thành phố hoàn toàn có thể khuyến khích, đầu tư thêm các show diễn lịch sử, văn hóa, ẩm thực, giải trí mới, đủ sức hấp dẫn để khách nhớ, khách muốn trải nghiệm và khách có lý do quay lại thành phố thêm nhiều lần nữa.
Theo Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân thành phố đã giao Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì xây dựng Đề án phát triển kinh tế ban đêm phù hợp tình hình mới sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đề án nhằm khai thác tiềm năng dịch vụ, du lịch, thương mại ban đêm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển đô thị. Hy vọng rằng với đề án này, thành phố sẽ định hình các nhóm sản phẩm phát triển về đêm, trong đó nhiều chương trình nghệ thuật, các hoạt động văn hóa giàu bản sắc sẽ được hình thành nhằm giúp cho du khách có điều kiện trải nghiệm những giây phút sống động, thú vị tại thành phố mang tên Bác.
