Giải pháp trước mắt này không chỉ góp phần giảm áp lực thiếu nước trong mùa khô 2026 mà còn thể hiện nỗ lực của ngành chức năng trong việc đảm bảo an sinh dân sinh.
Kịp thời “giải khát” cho vùng hạn mặn
Từ đầu mùa khô đến nay, 37 điểm cấp nước sạch miễn phí được đưa vào vận hành trên địa bàn các xã, phường ven biển để kịp thời phục vụ người dân.
Tại nhiều khu vực, đặc biệt là phường Vĩnh Châu, người dân không giấu được niềm vui khi lần đầu tiên có thể tiếp cận nguồn nước sạch miễn phí ngay gần nơi sinh sống.
Trước đây, phần lớn các hộ dân phụ thuộc vào nước giếng khoan hoặc nước mưa tích trữ, vốn không ổn định và tốn kém chi phí vận hành.
Bà Trần Thị Bèn, người dân khu vực Đại Bái, chia sẻ việc có điểm cấp nước gần nhà giúp gia đình bà giảm đáng kể chi phí sinh hoạt. Theo bà, việc sử dụng nước sạch miễn phí không chỉ tiện lợi mà còn giúp người dân ý thức hơn trong việc tiết kiệm tài nguyên.
Cùng chung niềm phấn khởi, bà Tăng Chúc cho biết gia đình bà trước đây từng phải xin nước từ hàng xóm do không đủ điều kiện khoan giếng. Khi có giếng riêng, chi phí điện bơm nước trong mùa khô lại trở thành gánh nặng. “Giờ có nước miễn phí, đỡ được khoản tiền điện đáng kể, người dân chúng tôi mừng lắm”, bà nói.
Theo Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn thành phố Cần Thơ, có 11 xã, phường ven biển đang đối mặt nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng trong mùa khô, bao gồm Liêu Tú, Tài Văn, Thạnh Thới An, Lịch Hội Thượng, Lai Hòa, Vĩnh Hải, Khánh Hòa, Vĩnh Châu, Vĩnh Phước, Cù Lao Dung và An Thạnh.
Trước tình hình này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo triển khai các điểm cấp nước miễn phí với quy mô đồng bộ. Mỗi điểm được trang bị bồn chứa dung tích trên 10.000 lít cùng hệ thống bơm tự động hoạt động liên tục, bảo đảm nguồn nước luôn sẵn sàng phục vụ người dân.
Đáng chú ý, lượng nước cung cấp không bị giới hạn, người dân có thể lấy theo nhu cầu thực tế. Đây được xem là giải pháp linh hoạt, kịp thời trong bối cảnh hệ thống cấp nước tập trung chưa hoàn thiện.
Ông Nguyễn Thế Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn thành phố Cần Thơ cho biết, các điểm cấp nước này không chỉ phục vụ trong mùa khô năm nay mà còn được định hướng duy trì lâu dài. Theo ông, đây là cách để hỗ trợ người dân trong giai đoạn chuyển tiếp, khi thành phố đang từng bước hoàn thiện hạ tầng cấp nước.
Bên cạnh đó, đối với những khu vực khó tiếp cận, lực lượng chức năng phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức vận chuyển nước sạch đến tận nơi, ưu tiên các hộ nghèo, gia đình chính sách và người dân ở vùng sâu, vùng xa. Trong tình huống khẩn cấp, xe bồn và sà lan chở nước cũng sẵn sàng được huy động để đảm bảo không hộ dân nào bị thiếu nước sinh hoạt.
Từng bước giải quyết căn cơ bài toán nước sạch
Không dừng lại ở giải pháp tình thế, thành phố Cần Thơ đang triển khai nhiều kế hoạch dài hạn nhằm giải quyết triệt để vấn đề thiếu nước sạch ở khu vực nông thôn ven biển.
Kết quả khảo sát cho thấy, nhiều công trình cấp nước hiện nay đã xuống cấp, quy mô nhỏ và không còn đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày càng tăng. Một số trạm chỉ có một giếng khai thác, thiếu bể chứa và không có hệ thống dự phòng, dẫn đến nguy cơ gián đoạn khi xảy ra sự cố.
Theo tính toán, tổng nhu cầu cấp nước để bảo đảm 100% hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch là khoảng 296.000 m³/ngày đêm, trong khi công suất hiện tại mới đạt hơn 118.000 m³/ngày đêm, tức còn thiếu hụt hơn 177.000 m³/ngày đêm.
Để bổ sung nguồn cung trước mắt, thành phố đã đưa vào vận hành 4 trạm cấp nước mới gồm Lạc Hòa, Vĩnh Tân, An Thạnh Nam và An Thạnh Tây, với công suất từ 800-1.200 m³/ngày đêm mỗi trạm. Các công trình này do Bộ Nông nghiệp và Môi trường đầu tư, góp phần quan trọng trong việc bảo đảm nguồn nước cho mùa khô năm nay.
Đối với những điểm nóng về thiếu nước, như Trạm cấp nước Hòa Đông (phường Khánh Hòa), ngành chức năng đã khẩn trương đề xuất khoan giếng mới thay thế giếng hư hỏng. Ông Nguyễn Thế Lâm cho biết, ngay khi được phê duyệt, đơn vị đã triển khai thi công và hoàn thành nhằm nhanh chóng khắc phục tình trạng thiếu nước.
Song song đó, phương án đấu nối đường ống từ các trạm lân cận cũng được tính đến, nhằm tăng cường khả năng cấp nước liên vùng, đảm bảo tính linh hoạt khi xảy ra sự cố cục bộ.
Về lâu dài, thành phố Cần Thơ xác định chuyển hướng sang khai thác nguồn nước mặt thay vì phụ thuộc vào nước dưới đất, phù hợp với định hướng bảo vệ tài nguyên nước và phát triển bền vững.
Trong giai đoạn 2026-2030, Sở Nông nghiệp và Môi trường dự kiến trình Ủy ban nhân dân thành phố danh mục đầu tư 22 công trình cấp nước nông thôn quy mô lớn, liên xã, với tổng vốn hơn 1.000 tỷ đồng. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cấp nước, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân.
Ngoài ra, thành phố cũng đang làm việc với các doanh nghiệp để mở rộng mạng lưới cấp nước, bao gồm việc đầu tư các tuyến ống truyền tải, hệ thống phân phối và đấu nối liên vùng. Việc hợp tác này được kỳ vọng sẽ tạo ra hệ thống cấp nước đồng bộ, ổn định và lâu dài.
Việc đưa vào vận hành các điểm cấp nước miễn phí không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ trước mắt mà còn là bước đệm quan trọng trong lộ trình hoàn thiện hạ tầng cấp nước nông thôn. Qua đó, thành phố Cần Thơ từng bước giải quyết bài toán thiếu nước sạch, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân vùng ven biển.
