Chính sách đủ tầm để tạo đột phá về công nghệ

Trong tuần làm việc vừa qua của Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, đại biểu tập trung thảo luận các dự án luật có tính then chốt cho chiến lược phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gồm: Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghệ cao (sửa đổi), và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ.

Quang cảnh phiên họp Quốc hội chiều 7/11. (Ảnh: ĐĂNG ANH)
Quang cảnh phiên họp Quốc hội chiều 7/11. (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Nhiều đại biểu Quốc hội nhấn mạnh cần xác định xây dựng pháp luật lĩnh vực mới phải là công cụ “kiến tạo” đột phá, không chỉ là công cụ “quản lý” đơn thuần. Luật Công nghệ cao (sửa đổi) cần bảo đảm tính kế thừa, ổn định, nhưng đồng thời mang tầm nhìn dài hạn, tạo hành lang pháp lý đủ mạnh.

Vừa qua, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng trình Quốc hội dự thảo Luật Công nghệ cao (sửa đổi), với nhiều điểm mới, hướng tới hoàn thiện thể chế phát triển công nghệ cao, công nghệ chiến lược và chuyển đổi số toàn diện.

Dự thảo Luật bổ sung quy định về phát triển đô thị công nghệ cao (tech city, smart tech zone) là nơi có khu công nghệ cao làm hạt nhân, được quy hoạch, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ, cơ chế quản trị hiện đại; và quy định chuyển đổi số toàn diện hoạt động công nghệ cao, bao gồm số hóa dữ liệu, hạ tầng, chính sách liên quan để vận hành trên nền tảng số và hệ thống quản trị thông minh…

Trên nhiều diễn đàn gần đây, các chuyên gia kinh tế khuyến nghị: Việt Nam vẫn cần đẩy mạnh thu hút FDI, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ sạch. Khi thảo luận sửa đổi Luật Công nghệ cao, nhiều đại biểu Quốc hội hoan nghênh việc đưa khái niệm “đô thị công nghệ cao” vào luật như một định hướng chiến lược hình thành hệ sinh thái công nghệ, gắn kết “chuỗi liên kết” nghiên cứu, đào tạo với sản xuất, thương mại hóa.

Nội dung được nhiều đại biểu nhắc đi nhắc lại, đó là “khung pháp lý tốt phải đi cùng nguồn lực và cơ chế điều phối”, như về nguồn lực tài chính cần chỉ rõ phân cấp/ phân quyền, trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương để tránh trùng chéo, dàn trải.

Nhiều ý kiến đề nghị luật phải làm rõ cơ chế điều phối liên ngành, cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho công nghệ mới... Một số ý kiến đề nghị tăng cường kiểm soát chuyển giao công nghệ xuyên biên giới, đồng thời xây dựng thị trường khoa học-công nghệ chuyên nghiệp (sàn công nghệ, trung tâm công bố công nghệ) để kết nối cung-cầu, thúc đẩy thương mại hóa.

Mặt khác, yếu tố nguồn nhân lực được đánh giá là then chốt, cần có các quy định khuyến khích cơ chế tuyển dụng, đào tạo, thu hút chuyên gia; thúc đẩy sự gắn kết hữu cơ giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp...

Một số đại biểu địa phương đề nghị quy định cơ chế tạo động lực cho đổi mới sáng tạo ở địa phương, thí điểm cơ chế đặc thù để những vùng có lợi thế trở thành “điểm nóng” đổi mới.

Góp ý tại tổ, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn Phú Thọ) đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu giữ lại toàn bộ các quy định về nông nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của Luật hiện hành. Các quy định cụ thể này đã duy trì ổn định hơn 17 năm, gắn liền với nhiều đạo luật như Luật Đất đai, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Tổ chức Chính phủ...

Đại biểu Nguyễn Thị Hà (Đoàn Bắc Ninh) nêu quan điểm, nếu không xác định rõ tỷ lệ diện tích hoặc tiêu chí về quy mô, mức độ tập trung của khu công nghệ cao trong tổng thể đô thị, rất dễ dẫn đến tình trạng “gắn mác công nghệ cao” một cách hình thức, phân tán nguồn lực và thiếu tính khả thi.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Tuấn Anh (Đoàn Cần Thơ) góp ý về tiêu chí xác định công nghệ cao được ưu tiên đầu tư, phát triển; cho rằng, các tiêu chí hiện nay còn chung chung, cần bổ sung yếu tố định lượng như số lượng bằng sáng chế, mức đóng góp giá trị gia tăng, tỷ lệ nhân lực chất lượng cao tham gia…

Các đại biểu Quốc hội tuần qua bàn sâu thêm về phạm vi, mục tiêu của dự thảo Luật Chuyển đổi số mang tính bao trùm, toàn diện khi đề cập Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Một số đại biểu bày tỏ băn khoăn phạm vi quá rộng có thể dẫn tới “luật chồng luật” với các luật chuyên ngành.

Xây dựng Luật Chuyển đổi số phải đặt vấn đề an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền lợi người dùng lên hàng đầu, xem đây là nền tảng tạo lòng tin để xã hội số vận hành cũng là chủ đề lớn được quan tâm.

Nhiều đại biểu địa phương nhấn mạnh, cần cân bằng giữa thúc đẩy công nghệ và bảo đảm an toàn xã hội số; qua đó đề nghị bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm, tiêu chuẩn bảo mật đối với cơ quan cung cấp dịch vụ công trực tuyến, đồng thời có biện pháp bảo vệ nhóm yếu thế để “không ai bị bỏ lại phía sau”.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo quốc tế do Trường đại học Intracom phối hợp các đơn vị tổ chức. (Ảnh: NHẬT MINH)

Ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Trường đại học Intracom phối hợp Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Viện khoa học và Bổ trợ Tư pháp (Liên hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam), Tạp chí Vận động, Nghiên cứu và Giáo dục (JARE)… tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn”.

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…