Trong bối cảnh đó, hệ thống chứng nhận công trình xanh đang dần trở thành một công cụ cốt lõi để tiếp cận nguồn vốn và nâng cao giá trị tài sản.
Hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải
Sự kiện “Lễ ra mắt LOTUS V4 - Hội thảo kiến thức cơ bản về công trình xanh” diễn ra vào chiều 27/3/2026 tại Viện Vật liệu Xây dựng, quy tụ các chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và phát triển bền vững. Sự kiện bao gồm phần họp báo công bố LOTUS V4, các phiên chia sẻ về xu hướng xây dựng bền vững, cũng như workshop cung cấp kiến thức nền tảng về công trình xanh. Đây không chỉ là hoạt động giới thiệu bộ tiêu chuẩn mới, mà còn là cơ hội để các bên trong hệ sinh thái: nhà phát triển dự án, kiến trúc sư đến nhà đầu tư cùng trao đổi về cách triển khai tiêu chuẩn xanh trong thực tiễn.
Sự kiện ra mắt LOTUS V4 - phiên bản mới nhất của hệ thống chứng nhận công trình xanh do Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) phát triển được kỳ vọng sẽ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa thị trường xây dựng bền vững tại Việt Nam.
Trong bối cảnh thị trường đang chuyển dịch từ “xây dựng xanh” sang “tài sản đáp ứng ESG”, các chuyên gia cho rằng yêu cầu đặt ra cho công trình không chỉ là tối ưu hiệu suất môi trường, mà còn phải thể hiện được giá trị xã hội và năng lực quản trị trong suốt vòng đời vận hành. Đây chính là lý do LOTUS V4 được thiết kế nhằm thích ứng hoàn hảo với đặc thù khí hậu và thổ nhưỡng trong nước. Các công trình đạt chuẩn LOTUS V4 đều được thiết lập khả năng chống chịu chủ động trước các rủi ro thiên tai đặc thù tại Việt Nam như bão lũ, ngập lụt hay các hình thái thời tiết cực đoan. Điều này không chỉ giúp bảo vệ giá trị tài sản trong dài hạn mà còn củng cố tính bền vững cốt lõi, cũng như gia tăng lợi thế cạnh tranh cho mọi dự án trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.
Bộ tiêu chí của LOTUS V4 bao trùm toàn bộ vòng đời công trình, từ thiết kế, thi công đến vận hành, với chín nhóm nội dung gồm quản lý, khu đất và môi trường, năng lượng, nước, vật liệu và tính tuần hoàn, sức khỏe và tiện nghi, cộng đồng và công bằng, hiệu năng vượt trội và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Đáng chú ý, LOTUS V4 đặt trọng tâm vào lộ trình khử carbon dài hạn, yêu cầu các dự án xây dựng kế hoạch giảm phát thải rõ ràng, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Các tiêu chí về hiệu quả năng lượng và sử dụng năng lượng tái tạo được xây dựng nhằm giúp công trình đạt trạng thái “sẵn sàng Net Zero”.
Chia sẻ về giá trị thực tiễn của bộ tiêu chuẩn mới, ông Douglas Lee Snyder, Giám đốc Điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam cho biết: Chứng nhận LOTUS không chỉ là cam kết về môi trường mà còn là công cụ tài chính giúp tối ưu chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả đầu tư. Thực tế từ các dự án đã triển khai cho thấy mức tiết kiệm có thể đạt từ 25 % đến 60 % năng lượng và 40 % - 50% nguồn nước, với thời gian hoàn vốn phổ biến trong khoảng 2 đến 5 năm. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp nhà đầu tư gia tăng giá trị tài sản và năng lực quản trị trong kỷ nguyên ESG.
Thêm vào đó, diễn giả cũng cho rằng: Trong toàn bộ các yếu tố của công trình xanh, năng lượng đang trở thành trọng tâm của quá trình chuyển đổi. Không chỉ liên quan đến mục tiêu giảm phát thải, hiệu quả năng lượng còn tác động trực tiếp đến chi phí vận hành và khả năng chống chịu trước biến động về nguồn cung. Vì vậy, các tiêu chí liên quan đến hiệu suất năng lượng và năng lượng tái tạo trong LOTUS V4 được xem là nền tảng để công trình đạt trạng thái vận hành bền vững trong dài hạn.
Cũng theo ông Douglas Lee Snyder, một điểm nhấn đáng chú ý của LOTUS V4 là khả năng kết nối trực tiếp với hệ thống tài chính xanh. Trong bối cảnh các chính sách quốc gia đang dần hoàn thiện, từ quy chuẩn năng lượng đến hệ thống phân loại xanh và cơ chế ưu đãi tài chính, việc sở hữu một chứng nhận đáng tin cậy trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp định danh dự án “xanh” và tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi.
Nhiều giá trị khi phát triển công trình xanh
Trong quá trình đô thị hóa, việc xây dựng quá nhiều nhà cao tầng thiếu kiểm soát, hệ thống hạ tầng giao thông đô thị và phương tiện giao thông công cộng còn yếu kém, không đồng bộ, thiếu không gian xanh, không gian công cộng…dẫn đến hiệu ứng nhà kính, đảo nhiệt, môi trường sống bị ô nhiễm, không an toàn, thiếu tính bền vững. Việc sử dụng vật liệu xanh trong xây dựng và phát triển đô thị còn rất hạn chế, đặc biệt là vật liệu xây không nung, nếu không nói là chưa được sự quan tâm đúng mức của các cấp, các ngành, các địa phương và các doanh nghiệp xây dựng.
Trong số hàng nghìn vạn công trình lớn nhỏ được xây dựng trên cả nước trong khoảng 20 năm trở lại đây, thì mới có khoảng 560 công trình được công nhận là công trình xanh.
Theo Tiến sĩ Võ Thanh Huy, ngành xây dựng hiện nay đóng một vai trò then chốt trong việc trung hòa carbon. Theo các báo cáo khoa học, ngành xây dựng đóng góp lên tới 40% lượng khí thải có liên quan đến năng lượng và quá trình sản xuất. Điều này khẳng định nguy cơ và trách nhiệm của ngành trước thách thức biến đổi khí hậu. Cũng theo ông Huy, "xây dựng xanh" là một khái niệm toàn diện, nằm bên ngoài việc chỉ xây dựng bền vững. Nó liên quan việc tiết kiệm tài nguyên, tái chế chất thải và ứng dụng các phương pháp khoa học tiên tiến, nhằm giảm tác động tiêu cực đến môi trường. Trái ngược với quá trình xây dựng truyền thống, "xây dựng xanh" tích hợp mục tiêu bền vững, giảm tiêu thụ năng lượng và nước, và do đó giảm lượng phát thải carbon.
Còn TS, KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng: Chuyển đổi xanh trong công trình xây dựng cần từ quy hoạch, kiến trúc, tổ hợp công trình xây dựng, đến những công trình xây dựng đơn lẻ. Trước đây, chuyển đổi xanh chỉ tập trung cho khu vực đô thị, nhưng đến nay, khu vực nông thôn ngày càng trở nên quan trọng, không kém đô thị.
Hiện nay chính sách tại Việt Nam cũng đang có những thay đổi đáng kể. Các quy định liên quan đến kiểm kê phát thải, hiệu suất năng lượng và phân loại dự án xanh đang dần được hoàn thiện, tạo ra một khung tham chiếu rõ ràng cho thị trường. Điều này khiến việc sở hữu các chứng nhận có tính chuẩn hóa như LOTUS không chỉ mang ý nghĩa định vị thương hiệu, mà còn trở thành một yếu tố hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình đáp ứng yêu cầu pháp lý và tiếp cận các cơ chế ưu đãi tài chính.
Theo các đánh giá quốc tế, LOTUS V4 có mức độ tương thích cao nhất với phân loại tài chính bền vững của ASEAN (ASEAN Taxonomy) so với các hệ thống khác đang hiện hành tại Việt Nam, đồng thời phù hợp định hướng phân loại xanh trong nước. Hệ thống này cũng được xếp cùng nhóm với các tiêu chuẩn uy tín trong khu vực như Green Star (Australia) và Green Mark (Singapore). Điều này không chỉ khẳng định chất lượng chuyên môn của bộ tiêu chuẩn, mà còn mở ra cơ hội để các dự án tại Việt Nam tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn xanh; nâng cao độ tin cậy với nhà đầu tư quốc tế; giảm rủi ro trong quá trình thẩm định tài chính.
Theo Định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam đến 2030 tầm nhìn nhìn đến 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, các công trình kiến trúc phải bảo đảm các tiêu chí về bảo vệ môi trường, cân bằng sinh thái, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đất đai, nguồn nước, tiết kiệm năng lượng. Định hướng đặt ra nhiều nội dung cụ thể. Trước hết, đối với khu vực đô thị, phát triển kiến trúc đối phải bảo đảm giữ được bản sắc, hài hòa với điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, trình độ khoa học, kỹ thuật. Bảo đảm tính thống nhất trong việc quản lý từ không gian tổng thể đến không gian cụ thể của công trình kiến trúc; bảo đảm kết hợp hài hòa giữa quá khứ với hiện tại; có dự báo hợp lý trong tương lai, phòng chống thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu.
