“Chìa khóa” mở cánh cửa STEM

Nhắc đến STEM trong giáo dục (được hiểu là giáo dục về Khoa học, Kỹ thuật, Công nghệ, Toán học theo phương pháp giảng dạy tích hợp liên môn, rút ngắn khoảng cách từ kiến thức hàn lâm đến thực hành và ưu tiên học qua thực hành), nhiều người sẽ nghĩ ngay tới những phòng thí nghiệm đắt tiền, những cánh tay rô-bốt hiện đại và cao siêu.

Thế nhưng, thực tế tại một số trường tiểu học ở Đà Nẵng đang cho thấy, STEM có thể đi vào từng ngôi trường, từng lớp học với những phương án giản đơn, nhẹ nhàng và không kém phần hiệu quả.

Những tiết học sáng tạo

Phòng học nhỏ của lớp 4/4 Trường tiểu học Lý Tự Trọng, thành phố Đà Nẵng vào sáng thứ 3 hằng tuần có phần ồn ào hơn thường, các học sinh được chia thành từng nhóm tranh luận sôi nổi. Hôm nay, đến trường cùng các em ngoài sách, vở, đồ dùng học tập còn có túi bìa các-tông và những chiếc đèn pin để thực hiện “thử thách” làm rạp chiếu bóng mi-ni trong tiết học STEM.

Trong mỗi nhóm, mỗi thành viên đảm đương một công việc. Bạn thoăn thoắt tạo hình nhân vật, tô màu, cắt dán..., bạn ở vai trò như một kiến trúc sư làm khung, xử lý kết cấu, ráp nối những tấm bìa sao cho chắc chắn..., bạn thì loay hoay thử nghiệm ánh sáng chiếu xa, chiếu gần..., lại có bạn lẩm nhẩm đọc kịch bản, lời thoại nhân vật trong vở kịch chiếu bóng của mình.

Sau 45 phút, theo hiệu lệnh của cô giáo, những tiết mục “Cô bé quàng khăn đỏ”, “Dê đen và dê trắng”... lần lượt được trình chiếu, đây là thành quả của từng nhóm học sinh. Ở phía ngược lại, với các thầy, cô giáo, thành quả của 45 phút ấy là những ánh mắt háo hức, tươi vui cùng những tràng cười giòn tan trong lớp học.

Với cô giáo Nguyễn Thị Thúy An, chủ nhiệm lớp 4/4, những tiết học STEM dù đã quen thuộc và được triển khai thường xuyên nhưng sự háo hức và niềm vui vẫn luôn túc trực. “Với các thầy, cô giáo, mỗi tuần đều cần thay đổi, cần sáng tạo hơn và quan trọng là phải xây dựng chương trình sao cho tận dụng được những đồ dùng đơn giản nhất. Rất may là ở lớp của tôi, phụ huynh cùng các em học sinh rất hợp tác, luôn chuẩn bị đầy đủ học liệu cho con em mình. Qua một tiết học như vậy, các con phát huy được tối đa sự sáng tạo, khả năng hợp tác, vận dụng kiến thức vào thực tế và rất tự tin khi thuyết trình”.

Rộn ràng trong lớp học, khi nhận được câu hỏi của “chú phóng viên” về việc: “Các con nghĩ gì khi nhắc đến STEM?”, các bạn nhỏ thi nhau đưa ra ý kiến: “STEM là tiết khoa học ạ”. “Tiết học STEM rất vui, nhắc tới là con nghĩ ngay tới những mô hình, những hình ảnh mà mình tự làm ra”, học sinh Anh Phúc vui vẻ cho biết.

“Con thì nghĩ tới những lúc ba, mẹ và anh hai con giúp con chuẩn bị bìa, giấy... trước khi đến trường. Cả nhà cùng nhau nghiên cứu rất là vui ạ”, em Duy Tân cười giòn tan trong khi thu dọn “rạp chiếu bóng mi-ni” của nhóm mình.

Tại Trường tiểu học Lê Đình Chinh, tiết học STEM thậm chí còn được triển khai ở khối lớp 1 với quy mô “tiết học cho toàn khối”. Thay vì chỉ ngồi nghe thầy cô giảng bài và kể chuyện lịch sử, các em khối 1 được hóa thân thành những “chiến sĩ nhỏ”, tay cầm cờ đỏ sao vàng. Nhiệm vụ của các em là vận hành mô hình xe thồ, pháo cao xạ - những sản phẩm STEM được chính tay các anh chị khối 4, khối 5 và các thầy, cô giáo lắp ráp từ vật liệu tái chế để tái hiện Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Cô Lê Thị Hồng, giáo viên khối 1 Trường tiểu học Lê Đình Chinh khẽ chỉnh lại chiếc mũ tai bèo cho một học sinh đang hào hứng đẩy chiếc xe thồ bằng bìa cứng mỉm cười chia sẻ: “Với các con khối 1, khái niệm lịch sử hay STEM đều rất trừu tượng. Nhưng khi cho các con trực tiếp tham gia đẩy chiếc xe hay vượt qua những chướng ngại vật, các con sẽ được kích thích sự tò mò, tự hỏi: Tại sao chiếc xe này lại chở được đồ hay là ngày xưa ông cha mình đã đẩy xe này như thế nào? Đó chính là cách đưa kiến thức tới với các con bằng cách tự nhiên nhất”.

Không để gánh nặng trang thiết bị trở thành rào cản sáng tạo

Tại nhiều nơi vẫn còn những lầm tưởng gắn phương pháp giáo dục STEM với gánh nặng trang thiết bị. Thế nhưng, câu chuyện tại các trường tiểu học ở Đà Nẵng đã cho thấy một cách nhìn khác: STEM hiệu quả khi được hiểu đúng với bản chất là giáo dục liên môn và trí tuệ của các thầy, cô giáo chính là “linh hồn” của những tiết học.

Nói về bài toán nguồn lực, cô Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Đình Chinh khẳng định yếu tố tiên quyết không nằm ở cơ sở vật chất: “Điều đầu tiên đó là con người. STEM không đòi hỏi phải có phòng ốc rồi những kiến thức cao siêu..., mà đòi hỏi các thầy, cô phải tự mình sẽ tìm những vật dụng, những thiết bị thực tế và phù hợp với học sinh”.

Theo cô Nguyệt, vai trò của người quản lý là khơi gợi và ủng hộ tối đa những ý tưởng mới từ phía giáo viên. “Tôi luôn tạo điều kiện và phát huy tất cả những cái ý tưởng sáng tạo từ giáo viên của mình. Bên cạnh đó, phải biết kêu gọi sự đồng thuận từ phụ huynh”, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Đình Chinh cho biết thêm.

Cái nhìn thực tế này khớp với định hướng mà Tiến sĩ Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo luôn trăn trở. Theo ông Tài, STEM cần trở nên giản dị, gần gũi và không nên tạo áp lực thiết bị lên mỗi nhà trường.

Ông Tài nhấn mạnh: Bản chất của STEM không phải là công nghệ cao siêu mà là một phương pháp dạy học tích hợp giúp học sinh hình thành năng lực giải quyết vấn đề. “Kiến thức muốn biến thành năng lực thì phải qua trải nghiệm. Hiệu quả không nằm ở phòng thí nghiệm hiện đại, mà ở chỗ giáo viên biết tận dụng tài nguyên tại chỗ để tạo không gian cho các em khám phá và phản biện”. Ông cũng gợi mở: Chính giáo viên cần chủ động thảo luận cùng đồng nghiệp để làm giàu tài nguyên dạy học ngay trong bối cảnh thực tế của trường mình, vì “không ai làm thay giáo viên được”.

Những rạp chiếu bóng từ bìa các-tông hôm nay rất có thể sẽ là tiền đề cho những phát minh thực thụ mai sau. Giáo dục không phải xây lâu đài trên thiết bị, mà là xây nền tảng tư duy từ những điều giản đơn nhất. Khi thầy, cô còn trăn trở “khơi sáng”, khi trò còn hào hứng với những dự án “tự tay làm”, dòng chảy sáng tạo sẽ chẳng bao giờ ngơi nghỉ trong giáo dục.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều trò chơi dân gian được tổ chức để mang thêm không khí Xuân cho ngày hội.

"Mỹ tục" mới của quân và dân nơi biên cương, hải đảo

Chiều 27/1, tại xã Chân Mây-Lăng Cô, Bộ đội Biên phòng thành phố Huế tổ chức chương trình “Xuân biên cương, hải đảo-Tết thắm tình quân dân”, mang không khí Tết sớm đến với người dân khu vực biên giới biển, đồng thời khẳng định rõ mục tiêu chăm lo an sinh xã hội gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Dây chuyền lắp ráp ô-tô tại Kim Long Motor ở Huế.

Nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển đô thị di sản xanh

Giai đoạn 2021-2025, là quãng thời gian đầy thử thách với ngành công nghiệp Huế. Tác động kéo dài của đại dịch Covid-19, tình hình thế giới nhiều biến động, đứt gãy chuỗi cung ứng và gần đây là xung đột thương mại toàn cầu, đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất.

Cầu vượt cửa biển Thuận An, Huế dự kiến đưa vào sử dụng trong quý II năm nay.

Đô thị Huế mở rộng cánh cửa về phía biển

Trong chiến lược phát triển đô thị giai đoạn mới, thành phố Huế đang từng bước hiện thực hóa định hướng mở rộng không gian phát triển về hướng biển. Đây không chỉ là sự mở rộng về địa lý, mà là lựa chọn chiến lược nhằm tái cấu trúc động lực tăng trưởng, giảm áp lực cho khu vực đô thị trung tâm và tăng cường liên kết vùng.

Ngư dân tất bật chuẩn bị ngư cụ ra khơi.

Kỳ vọng vào một mùa biển mới

Sau nhiều ngày tàu thuyền phải neo đậu tránh bão và mưa lũ, cảng cá Quy Nhơn (Gia Lai) nhộn nhịp trở lại. Tiếng máy nổ, tiếng gọi nhau í ới, báo hiệu một mùa biển mới đang bắt đầu.

Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Gò Nổi sẵn sàng nguồn nguyên liệu xanh tại địa phương.

Tạo sức cạnh tranh bền vững cho nông sản

Hiện nay, nhiều đơn vị sản xuất sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tại thành phố Đà Nẵng đã chủ động chuyển đổi xanh từ ứng dụng máy móc, công nghệ tiên tiến, nguyên liệu đến bao bì, mẫu mã thân thiện môi trường. Từ đó, vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất, vừa tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Liên kết sản xuất, tiêu thụ ớt tại xã Yên Phú.

Liên kết sản xuất góp phần nâng cao giá trị sản phẩm

Từ những thửa ruộng từng bị bỏ hoang, nhiều vùng quê đang hình thành các mô hình sản xuất hàng hóa gắn kết nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Khi liên kết được tổ chức theo chuỗi giá trị, nông nghiệp và nghề truyền thống không chỉ có đầu ra ổn định mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, hướng tới phát triển bền vững.

Phối cảnh tổng thể Khu đô thị, dịch vụ du lịch nổi tại đầm Đề Gi.

Gia Lai trên hành trình vươn lên thành cực tăng trưởng mới

Gia Lai vừa đón chào hai nhà đầu tư chiến lược đến từ châu Âu và Hàn Quốc, chính thức khởi động hàng loạt siêu dự án lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng tại khu vực ven biển. Một tương lai chuyển mình mạnh mẽ của tỉnh dường như đã tìm thấy lực đẩy quyết định.

Kiểm tra tiến độ thi công tại dự án Đường bộ ven biển đoạn Nga Sơn-Hoằng Hóa.

Dồn sức cho các dự án giao thông trọng điểm

Những ngày cuối năm 2025, trên các công trường giao thông trọng điểm của tỉnh Thanh Hóa, nhịp thi công gấp gáp lan tỏa khắp tuyến. Vượt qua vấn đề thiếu vật liệu, thời tiết bất lợi và áp lực tiến độ dồn từ năm trước, các chủ đầu tư, nhà thầu đang tập trung cao độ để đưa các dự án hoàn thành đúng tiến độ.

Sản xuất túi lưới yêu môi trường Echobag tại Công ty TNHH Echogreen.

“Thước đo” trách nhiệm của doanh nghiệp

Tại thành phố Đà Nẵng, thực hành kinh doanh có trách nhiệm đã và đang là yếu tố định hình năng lực cạnh tranh cho nhiều doanh nghiệp, mang lại tác động tích cực cho môi trường, xã hội và sự phát triển bền vững của thành phố. Tuy nhiên, việc chuyển đổi và duy trì các chuẩn mực trong kinh doanh vẫn còn nhiều thách thức đặt ra.

Đại biểu tham quan Phòng Thí nghiệm trọng điểm Quốc gia dùng chung Cơ điện tử và Ứng dụng tại Trường đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng).

Đà Nẵng nỗ lực khai phóng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tại Đà Nẵng, năng lực nội sinh và sức cạnh tranh của nền kinh tế thành phố trong nhiều năm qua có sự đóng góp không nhỏ của các hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ vào thực tiễn. Trong giai đoạn mới, Đà Nẵng tiếp tục xem khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng quan trọng.

Thu hoạch cà-phê từ những vườn cà-phê xen cây rừng tại xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị.

Hiệu quả của mô hình cà-phê xen rừng

Những vườn cà-phê xen rừng đang dần trở thành điểm sáng trong phát triển nông nghiệp bền vững tại các xã miền núi phía tây nam Quảng Trị, khi người dân chuyển đổi từ canh tác độc canh sang nông lâm kết hợp phục hồi hệ sinh thái, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Cảng biển Đà Nẵng là cửa ngõ giao thương trọng điểm khu vực miền trung.

Đà Nẵng từng bước khẳng định là “đầu tàu” logistics miền trung

Đà Nẵng đã và đang phát huy vai trò là trung tâm logistics, thương mại, đổi mới sáng tạo của miền trung-Tây Nguyên. Thành phố cũng đề xuất loạt cơ chế mới, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư phát triển hạ tầng, dịch vụ logistics trên địa bàn nói chung và trong Khu thương mại tự do nói riêng.

Các nhà đầu tư đến từ Thái Lan tham quan, tìm hiểu nguồn nhân lực chất lượng cao tại Trường đại học FPT Quy Nhơn.

Kỳ vọng mới về đầu tư của Thái Lan vào Gia Lai

Nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan (1976-2026), Hội nghị Xúc tiến đầu tư Thái Lan- Gia Lai đã trở thành một trong những sự kiện kinh tế-ngoại giao tiêu biểu.

Toàn cảnh Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam - doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động hiệu quả tại tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh CTV)

Tập trung đầu tư các động lực tăng trưởng kinh tế

Nhằm sớm đạt mục tiêu xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Tỉnh ủy Khánh Hòa ban hành Nghị quyết về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025-2030. Theo Nghị quyết này, địa phương sẽ nỗ lực tập trung vào bốn trụ cột động lực tăng trưởng kinh tế.

Ông Nguyễn Mạnh Đoàn ở thôn Thành Sơn, thuộc diện hộ nghèo và được địa phương hỗ trợ vay 20 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội và người thân trong gia đình hỗ trợ thêm vốn để mua một con bò cái sinh sản và chục con dê chăn nuôi, đem lại thu nhập gần 50 triệu đồng/năm, đời sống được cải thiện nhiều.

Chuyện giảm nghèo ở Xuân Hải

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2022-2025, xã Xuân Hải, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế, giúp nhiều hộ dân có điều kiện chăn nuôi, sản xuất, tăng thu nhập, vươn lên thoát nghèo.

Được hỗ trợ, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở dãy Trường Sơn đã thay đổi tích cực.

Ngày mới trên miền đất đại ngàn

(Tiếp theo và hết) (★)

Bài 2: Ươm mầm khát vọng vươn lên

Nửa thế kỷ sau ngày người dân rời bỏ nếp sống du canh, những bản làng bên dãy Trường Sơn, dọc theo đường Hồ Chí Minh đã khác xưa rất nhiều. Đường ô-tô đã vào tận bản, nhà xây thay cho nếp nhà tranh tre tạm bợ.

Điện lưới quốc gia đã vươn tới các bản làng xa xôi.

50 năm mang ánh sáng đến mọi nhà

Với chặng đường xây dựng và phát triển, 50 năm qua, Tổng công ty Điện lực miền Trung đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong sứ mệnh bảo đảm an toàn lưới điện, mang ánh sáng đến cho mọi nhà.

Cây trẩu trồng quanh vườn nhà người dân ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị đã ra hoa, kết trái cho thu hoạch.

Tạo sinh kế bền vững từ cây trẩu

Cây trẩu có vai trò rất quan trọng nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân tộc thiểu số Bru - Vân Kiều, Pa Cô (Tà Ôi) ở vùng cao tỉnh Quảng Trị. Mới đây, Tổng công ty Thương mại Quảng Trị ký hợp đồng với đối tác Ấn Độ thu mua hạt trẩu từ người dân phục vụ chế biến, xuất khẩu giúp thu nhập của hàng nghìn hộ dân được nâng cao.

Tuyến du lịch đường thủy nội địa sông Cổ Cò, Đà Nẵng chưa được khai thác. (Ảnh QUANG NGUYỄN)

Bài 2: Khớp nối quy hoạch, đầu tư đồng bộ

Thành phố Đà Nẵng đang đầu tư, khai thác và phát triển sản phẩm du lịch đường thủy nội địa. Đây là lĩnh vực tiềm năng, góp phần mở rộng không gian du lịch, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh điểm đến.

Các hợp tác xã đẩy mạnh quảng bá bưởi Phúc Trạch, livestream bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội

Ứng dụng AI phân phối “đệ nhất danh quả” bưởi Phúc Trạch

Những ngày đầu tháng 9, tranh thủ ngay khi tiết trời nắng ráo, trên khắp các vườn bưởi trong vùng chỉ dẫn địa lý bưởi Phúc Trạch (tỉnh Hà Tĩnh) người dân bắt đầu nhộn nhịp thu hoạch. Với việc ứng dụng thương mại điện tử và AI, sản phẩm bưởi đang được thị trường đón nhận, tiêu thụ thuận lợi

Chị Kim Soi giới thiệu sản phẩm tại các phiên chợ, chương trình xúc tiến, quảng bá.

Từ vải vụn thành phụ kiện thời trang

Chị Trần Thị Kim Soi (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) đã tái chế vải vụn thành những phụ kiện thời trang đẹp mắt. Với sáng tạo độc đáo, thương hiệu Soi Handmade có sản phẩm đạt OCOP 3 sao của địa phương, góp phần bảo vệ môi trường và hướng cộng đồng đến thời trang bền vững.