Tạo nền tảng cho sản xuất hàng hóa quy mô lớn
Nhiều năm qua, gia đình ông Trịnh Ngọc Trung (xã Giao Long, tỉnh Vĩnh Long) duy trì sản xuất bưởi da xanh theo tiêu chuẩn VietGAP với diện tích 1,2 ha, sản lượng hằng năm khoảng 20 tấn quả. Ông Trung chia sẻ: “Mới đây doanh nghiệp đã liên hệ, hướng dẫn tôi cùng nhiều nông dân ở địa phương sản xuất bưởi đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Chúng tôi hy vọng khi đáp ứng yêu cầu khắt khe về mã số vùng trồng, tiêu chuẩn sản xuất hữu cơ, quả bưởi sẽ có giá ổn định hơn để yên tâm sản xuất”.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Giao Long Hồ Thị Lan Hương cho biết: “Kinh tế nông nghiệp của địa phương chủ lực là dừa với diện tích 1.358 ha. Đến nay, nông dân đã liên kết với 11 công ty, xây dựng 14 mã số vùng trồng với diện tích 850 ha. Đối với bưởi da xanh, địa phương đã liên kết với 6 công ty, xây dựng 9 mã số vùng trồng, diện tích 150 ha. Thời gian tới, địa phương tiếp tục củng cố hoạt động của 2 hợp tác xã trên địa bàn nhằm tập trung xây dựng mã số vùng trồng, tăng cường liên kết trong sản xuất và tiêu thụ, góp phần giúp nông dân ổn định sản xuất”.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, toàn tỉnh có 98.103 ha cây ăn quả với nhiều loại cây đặc sản như: sầu riêng, cam, bưởi, xoài, chôm chôm, nhãn... Diện tích được cấp mã số vùng trồng khoảng 10.000 ha.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lê Văn Dũng cho biết: “Đến nay, tỉnh Vĩnh Long đã được cấp 1.006 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói với diện tích 33.960 ha. Trong đó có 733 mã số vùng trồng xuất khẩu, diện tích 27.349 ha, đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ, New Zealand, EU, Hàn Quốc... với các loại cây như: sầu riêng, chôm chôm, nhãn, khoai lang, bưởi, dừa... Đối với mã số vùng trồng nội địa có 202 mã số, với diện tích 6.610 ha trên các loại cây như: nhãn, mít, sầu riêng, cam, bưởi, măng cụt, lúa, ổi, rau các loại... Có 71 mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu các loại nông sản như: sầu riêng, dừa, chôm chôm, xoài”. Đây là kết quả quan trọng, khẳng định nỗ lực của địa phương trong việc xây dựng nền nông nghiệp đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và quốc tế.
Qua công tác kiểm tra, giám sát, đa số các vùng trồng, cơ sở đóng gói đã tuân thủ đúng quy định của Việt Nam và yêu cầu của nước nhập khẩu; thực hiện đầy đủ hồ sơ lưu tại vùng trồng, bảo đảm cách ly trước thu hoạch, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón trong danh mục cho phép, đồng thời treo bẫy theo dõi các đối tượng dịch hại. Việc tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật không chỉ giúp duy trì hiệu lực mã số vùng trồng mà còn tạo niềm tin đối với các đối tác nhập khẩu, góp phần nâng cao uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Hoàn thiện chuỗi liên kết, nâng cao giá trị nông sản
Cùng với xây dựng mã số vùng trồng, ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long còn chú trọng hình thành chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm tạo vùng nguyên liệu ổn định, bảo đảm chất lượng đồng đều, đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm của thị trường nhập khẩu. Khi chuỗi liên kết được hình thành chặt chẽ, người nông dân không chỉ có đầu ra ổn định mà còn từng bước thay đổi phương thức canh tác theo hướng hiện đại, bền vững.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Thu, Tổng Giám đốc Chánh Thu Bến Tre (thuộc Công ty cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu), để thực hiện Nghị định thư xuất khẩu quả bưởi da xanh sang thị trường Trung Quốc, doanh nghiệp đã liên kết với nông dân tại xã Quới Sơn để sản xuất đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, trong đó áp dụng biện pháp sử dụng túi bao quả trước thu hoạch 2 tháng. Trước đây, doanh nghiệp cũng đã thực hiện việc bao quả đối với nhiều loại nông sản như: nhãn, xoài, chôm chôm, vú sữa... nhằm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Việc làm này giúp giảm thiểu sinh vật gây hại trên quả, nâng cao tỷ lệ đạt chuẩn xuất khẩu và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa cho biết, tỉnh đang tập trung quyết liệt trong xây dựng mã số vùng trồng, mã số đóng gói. Các cơ quan chuyên môn đã xây dựng bộ hồ sơ hướng dẫn trình tự, thủ tục một cách rõ ràng, trong đó xác định cụ thể trách nhiệm của từng bên, từ chính quyền cấp xã đến doanh nghiệp, các danh mục hồ sơ cần thiết và thời gian xử lý. Đồng thời, tỉnh xây dựng bộ tài liệu hỏi - đáp ngắn gọn, dễ hiểu để gửi tận tay người dân và các tổ tuyên truyền; đẩy mạnh thông tin trên các trang điện tử, truyền thông đa chiều để người dân hiểu rõ lợi ích khi tham gia mã số vùng trồng...
Xây dựng mã số vùng trồng vừa là yêu cầu kỹ thuật phục vụ xuất khẩu vừa là bước đi quan trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập. Khi vùng trồng được quản lý chặt chẽ, sản xuất được tổ chức bài bản, liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp ngày càng hoàn thiện, nông sản Vĩnh Long sẽ có thêm cơ hội vươn xa, khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.
