Trên nền tảng đó, địa phương từng bước khai mở hướng phát triển du lịch cộng đồng bền vững ở khu vực biên giới phía tây thành phố.
Văn hóa làm gốc, du lịch là hướng đi
Ngày 2/2, tại thôn Ta Lang, xã Avương, Lễ hội Pơr’ngoóch được tổ chức trang trọng với sự tham gia của đông đảo cán bộ, đảng viên, già làng, người có uy tín và đồng bào Cơ Tu đến từ 16 thôn trên địa bàn. Pơr’ngoóch diễn ra trong không gian đậm bản sắc, với tiếng cồng chiêng hòa cùng khói bếp, sắc thổ cẩm và những nghi lễ linh thiêng trong đời sống tinh thần người Cơ Tu qua nhiều thế hệ.
Lễ hội mở đầu bằng nghi thức nhập làng, tiếp đến là các lễ cúng đất, cúng trời, cúng thần linh… cầu mong mưa thuận gió hòa, bản làng bình yên, người dân đoàn kết, no ấm. Theo các già làng, những nghi thức tín ngưỡng này là cách để nhắc nhớ con cháu về mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên, giữa cá nhân với cộng đồng.
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức nói lý, hát lý. Các già làng đối đáp quanh mâm lễ bằng những câu hát, lời nói mộc mạc nhưng hàm chứa luật tục, đạo lý và tinh thần hòa giải. Thông điệp được gửi gắm rõ ràng: Gác lại hiềm khích, cùng nhau xây dựng bản làng, coi nhau như anh em ruột thịt. Đây là “linh hồn” tạo nên giá trị khác biệt của Pơr’ngoóch so với nhiều lễ hội khác.
Theo ông Briu Quân, Chủ tịch UBND xã Avương, sau sáp nhập, xã Avương mới có 16 thôn với đặc điểm văn hóa, phong tục đa dạng. Việc tổ chức lễ hội Pơr’ngoóch năm 2026 xuất phát từ nguyện vọng của nhân dân và các già làng, nhằm củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, đồng thời tạo nền tảng văn hóa vững chắc cho định hướng phát triển lâu dài.
“Thông qua lễ hội, địa phương lồng ghép tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường trong phát triển kinh tế. Xã Avương chọn thôn Ta Lang làm thôn văn hóa tiêu biểu thí điểm xây dựng mô hình làng du lịch cộng đồng gắn với du lịch sinh thái”, ông Quân cho biết.
Thực tế cho thấy, thôn Ta Lang có nhiều lợi thế để phát triển du lịch cộng đồng như cảnh quan rừng núi còn nguyên sơ, không gian làng truyền thống được bảo tồn, người dân có ý thức giữ gìn bản sắc; và đặc biệt là hệ thống lễ hội, nghi lễ dân gian phong phú. Trong đó, lễ hội Pơr’ngoóch đóng vai trò như “câu chuyện văn hóa trung tâm”, tạo chiều sâu cho các sản phẩm du lịch trải nghiệm.
Khi người dân là chủ thể bảo tồn
Già làng Alăng Hưng (thôn Ta Lang) cho rằng, việc 16 thôn cùng tham gia, cùng kết nghĩa không chỉ tạo sự gắn kết cộng đồng mà còn giúp thống nhất nhận thức trong việc gìn giữ văn hóa và phát triển du lịch.
Cùng quan điểm, già làng Alăng Chrôh (thôn Aréc) nhận định, trách nhiệm của già làng và người có uy tín là vận động bà con đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, đồng thời lan tỏa chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước thông qua các hoạt động văn hóa truyền thống.
Không chỉ dừng ở thế hệ đi trước, lễ hội Pơr’ngoóch còn tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong lớp trẻ. Cùng thanh niên thôn Ta Lang, chị Alăng Thị Him trực tiếp tham gia lễ hội, chứng kiến nghi thức kết nghĩa 16 thôn giúp thế hệ trẻ hiểu sâu hơn giá trị văn hóa của dân tộc mình. “Khi văn hóa gắn với sinh kế từ du lịch cộng đồng, thanh niên sẽ có thêm động lực gắn bó với bản làng, giữ nghề, giữ rừng”, chị Alăng Thị Him chia sẻ.
Từ một lễ hội truyền thống, Pơr’ngoóch đang dần được xã Avương định vị như một “trụ cột văn hóa” trong chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc và bảo vệ môi trường sinh thái. Lễ hội Đoàn kết cộng đồng Pơr’ngoóch vì thế không chỉ là ngày hội văn hóa của đồng bào Cơ Tu, mà còn là cầu nối gắn kết và mở ra cơ hội phát triển kinh tế dựa trên giá trị bản địa.
