Cuộc hành quân có một không hai

Cuốn truyện ký “K8 - Cuộc hành quân ngược chiều” (NXB Hội Nhà văn, 2026) của nhà văn Nguyễn Phương Hà ra mắt vào tháng 4/2026. Chiến dịch K8 là một chủ trương lớn của Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ đưa hơn ba vạn học sinh từ vùng tuyến lửa ra hậu phương miền bắc để tiếp tục học tập và cũng là để chuẩn bị lực lượng cho sự nghiệp cách mạng lâu dài.

Cuộc hành quân có một không hai

Đây là một sự kiện lịch sử có ý nghĩa chiến lược và nhân văn cao cả. Một nhà văn Ấn Độ đã vô cùng cảm phục khi nói về sự kiện này: “Thế giới này không thể có một cuộc trường chinh nào với ba vạn trẻ từ 7 đến 15 tuổi, không cha không mẹ, đi gần nửa ngàn cây số dưới mưa bom bão đạn để đến trường”.

Câu chuyện bắt đầu từ xóm Mới, thôn An Hòa, bên dòng Bến Hải yên bình. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, dòng sông trở thành giới tuyến chia đất nước thành hai miền nam - bắc. Thành, nhân vật chính cùng các bạn nhỏ trong xóm thỏa sức chạy nhảy, vui chơi, thả mình trong dòng nước biển xanh trong. Nhưng rồi, cuộc chiến tranh ác liệt đã nổ ra trên vùng đất tươi đẹp ấy: “Lớp 2A có bạn Liên và Tám chết vì trúng bom bi dọc đường đi học” (trang 26). Thành cùng các bạn phải nghỉ học, cùng gia đình đi sơ tán.

Đầu tháng 8/1966, Thành và các bạn nhỏ cùng trang lứa thôn An Hòa được cha, mạ đưa đến điểm tập kết và lên xe bắt đầu cuộc hành quân ngược chiều ra bắc. Biết bao lần máy bay Mỹ rượt theo đánh phá, bao lần các em được các thầy cô, những chiến sĩ dẫn đoàn bồng bế rời khỏi xe để tránh bom. Không biết bao nhiêu đoạn đường thầy, trò phải dìu dắt nhau đi bộ, chân các em bị phồng rộp và những lần đói cơm, khát nước…

Trong hành trình đầy khó khăn, gian nguy ấy, các em học sinh K8 đã nhận được sự quan tâm, chăm sóc của các thầy, cô giáo và anh chị phụ trách đi theo đoàn. Xúc động nhất là hình ảnh chú lái xe dũng cảm thu hút bom đạn về phía mình để đoàn xe chở học sinh được an toàn. Tuy vậy, “để thực hiện thành công cuộc hành quân này, 70 người đã vĩnh viễn nằm lại trên những cung đường bởi bom đạn giặc Mỹ và ốm đau bệnh tật. Trong đó có 59 học sinh, 6 giáo viên, 2 cán bộ khu vực và 3 người dẫn đường (trang 135; 136).

Cuốn sách gồm 169 trang kết cấu thành 11 phần có các tiêu đề: Mấy đứa trẻ xóm Mới, Tuổi thơ trên vùng đất lửa, Sơ tán, Bắt đầu cuộc hành quân, Vượt sông Nhật Lệ, Chang chang cồn cát, Một cuộc chạy trốn, Đường qua xứ Nghệ, Đi trên đất Bắc, Những ngày đầu trên đất Nam Hà, Sống giữa yêu thương… K8 - cuộc hành quân ngược chiều của nhà văn Nguyễn Phương Hà là một tác phẩm thật sự ý nghĩa và rất đáng đọc. Nó không chỉ giúp thế hệ trẻ hôm nay biết về một cuộc hành quân có một không hai trên thế giới và khơi gọi niềm tự hào về một thế hệ thiếu nhi Việt Nam anh hùng. Tác phẩm còn rất nhiều câu chuyện về tình người, tình thầy cô và nhân dân các địa phương luôn dang rộng vòng tay, đón các em vào lòng chia ngọt sẻ bùi, chăm các em như những đứa con ruột thịt của mình. Tình cảm yêu thương ấy là cội nguồn sức mạnh Việt Nam làm nên chiến thắng trước mọi kẻ thù.

Có thể bạn quan tâm

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Viết truyện cho thiếu nhi đã khó, dựng một huyền thoại vừa chân thực vừa sống động trong thế giới của những đứa trẻ càng khó hơn. Nhưng lật từng phần trong tập truyện thiếu nhi “Huyền thoại trên đồi cao” của Lệ Hằng, tôi đã thấy nhà văn thật thành công trong việc không dễ này.

Về nghe Nguyễn Nhật Ánh kể chuyện tình

Về nghe Nguyễn Nhật Ánh kể chuyện tình

Vẫn chọn không gian làng quê cũ với những mảnh đời ngang trái, trong lần hội ngộ này, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh tiếp tục để bạn đọc chứng kiến bao ngã rẽ chông chênh. “Chuyện tình thị trấn” (NXB Trẻ) mang đoạn kết buồn nhưng lại mở ra nhiều hướng đi mới thênh thang hơn cho từng nhân vật.

Mang cả trăm năm vào nét vẽ

Mang cả trăm năm vào nét vẽ

Trên tay tôi đang cầm ấn phẩm “Lê Thi - Tiếng nói của chính mình” (NXB Hội Nhà văn 2026), một cuốn sách đẹp, trang trọng, dày hơn 300 trang, khái quát toàn bộ con đường hội họa của họa sĩ Lê Thi (1925-2024).

Những tình tự riêng ngưng đọng

Những tình tự riêng ngưng đọng

Bốn nữ nhà thơ họ Đoàn là Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký, Đoàn Thị Lam Luyến, Đoàn Ngọc Thu gần đây ra mắt tuyển thơ “Thi phẩm tứ nữ họ Đoàn” (NXB Hội Nhà văn). Đó là những khúc tình tự riêng đầy ngưng đọng.

Những suy nghiệm nhân sinh

Những suy nghiệm nhân sinh

“Mưa ở Bình Dương & những truyện ngắn khác” là tập truyện ngắn của nhà văn Văn Giá, được NXB Hội Nhà văn ấn hành cuối năm 2025. Tập sách gồm 40 truyện ngắn xoay quanh chuyện sinh hoạt thường ngày, những thói hư tật xấu, những trăn trở và hoài nghi của con người giữa trần thế xô bồ và phồn tạp.

Lớn lên từ chính văn hóa Việt

Lớn lên từ chính văn hóa Việt

Giữa những kệ sách quản trị vốn đầy ắp mô hình phương Tây, những công thức thành công được nhập khẩu từ các tập đoàn toàn cầu, cuốn sách “Văn hóa quản trị chất Việt” (NXB Thế giới) của chuyên gia tư vấn quản trị và văn hóa doanh nghiệp Đỗ Thùy Dương lại đi theo một hướng khác: Trở về với căn tính Việt để tìm lời giải cho quản trị Việt.

Đối mặt để bảo vệ công lý

Đối mặt để bảo vệ công lý

Tiểu thuyết “Đối mặt” (NXB Công an nhân dân) của nhà văn Phạm Quang Long từng giành Giải A cuộc thi tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V, do Bộ Công an phối hợp tổ chức. Đây là một tiểu thuyết hình sự đầy đặn, kỳ công.

Tiến về miền chưa biết

Tiến về miền chưa biết

Trong cuốn du ký “Từ nhà anh về nhà em” do NXB Kim Đồng vừa phát hành, tác giả Thibault Clemenceau đã kể lại chặng đường cùng vợ đạp xe 16 nghìn km suốt hơn một năm từ Pháp về Việt Nam với rất nhiều trải nghiệm đáng nhớ.

Chắt từ máu và hoa

Chắt từ máu và hoa

Nhà văn Phạm Việt Long trực tiếp ra chiến trường nhận nhiệm vụ vào những năm ác liệt nhất, những năm bắt đầu tổng tiến công Mậu Thân 1968. Nơi ông đến: Chiến trường Nam Trung Bộ cũng là một trong những mặt trận gian khó nhất.

Thức tỉnh những tình cảm thiện lương

Thức tỉnh những tình cảm thiện lương

Gần đây tôi nhận được cuốn sách mới nhất của Thụy Anh có tựa đề “Mắt trố” (truyện dài, NXB Trẻ 2026), tôi đã say sưa đọc 80 trang sách của Thụy Anh rồi hân hoan gấp lại trang cuối cùng với một tâm trạng hy vọng sẽ còn được đọc tiếp nữa!

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Kẻ sĩ ra làm quan hành chính có phải chỉ ung dung ở chốn miếu đường, bàn bạc văn nhã và tỏ ra đức vọng thôi đâu?

Ta sẽ khác đi, khi đọc Haruki Murakami

Ta sẽ khác đi, khi đọc Haruki Murakami

Thế giới thì trôi đi nhưng những câu chuyện sẽ lưu lại. Mỗi truyện ngắn trong tác phẩm “Ngôi thứ nhất số ít” (NXB Phụ Nữ Việt Nam) của Haruki Murakami sẽ là một lát cắt của thế giới.

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Các thuật toán (truyền thông mạng xã hội) đã tiêu giảm nhiều mặt cảm xúc của con người - ghét, yêu, phẫn nộ, vui mừng, bối rối - thành một danh mục duy nhất: Tương tác.

Tìm dấu xưa trí tuệ nước Nam

Tìm dấu xưa trí tuệ nước Nam

Cuốn sách “Lược sử khoa học và kỹ thuật Việt Nam tiền hiện đại” của nhóm tác giả Trần Trọng Dương, Phạm Vũ Lộc và Nguyễn Ngọc Phương Đông vừa được NXB Đại học Sư phạm (Hà Nội) ấn hành, đã gợi nên một mạch trầm sâu lắng.

Thêm lý giải về lo âu

Thêm lý giải về lo âu

Nhận diện được khủng hoảng hiện sinh của con người thời đại mới, nhà văn Phùng Văn Khai đã lựa chọn trực tiếp lý giải những lo âu, ám ảnh đồng thời đưa ra lối thoát cho con người thông qua bộ đôi tiểu thuyết “Hư thực” và “Hồ đồ” (NXB Văn học).

Một tiến trình độc đáo

Một tiến trình độc đáo

Sau 12 năm tập hợp, biên soạn và tuyển chọn, nhà văn Lê Quang Trang và nhà văn Trần Thị Thắng đã hoàn thành tập sách “Văn học giải phóng miền Nam Việt Nam: Một tiến trình độc đáo” (NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh).

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ Đinh Minh Thiện vừa trình làng tập thơ thứ tư: “Bản giao hưởng tháng Tư” (NXB Hội Nhà văn). Ở tập thơ này, nhãn quan của một họa sĩ đối thoại không hồi kết với chiều sâu tĩnh tại của một tâm hồn hướng Phật.

Những câu thơ lay gọi

Những câu thơ lay gọi

Quê hương bắt đầu từ mùi điền dã hoai nồng, thấm thía vào máu thịt, khiến kẻ thiên di dù đi đến chân trời viễn mộng nào cũng thấy tâm hồn mình chơi vơi thiếu vắng một khoảng bình yên. Mỗi tấc đất ta đi qua đều viết nên một trang sử của tâm trạng, nơi cái bình thường nhất khi xa lại trở nên bồi hồi.

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Trong thời đại hiện nay, trí tuệ nhân tạo được hứa hẹn sẽ cách mạng hóa giáo dục vì sở hữu rất nhiều ưu thế. Đi đến đâu cũng nghe người ta nhắc về sự thông minh, tiện lợi, độ lan tỏa của AI.

Những bài học không bao giờ cũ

Những bài học không bao giờ cũ

Giữa bộn bề công việc - Nguyễn Văn Mạnh là Trưởng Ban biên tập tạp chí Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam, vậy mà chỉ trong hai năm Nguyễn Văn Mạnh công bố ba tác phẩm: “Miền hoa phượng” - Thơ, NXB Văn học; “Dấu thời gian” - Thơ, NXB Hội nhà văn; “Theo dấu chân cuộc sống” - Tuyển tập phóng sự và bút ký báo chí, NXB Hội nhà văn.

Thương những phận đời trên dòng thác

Thương những phận đời trên dòng thác

Tập truyện ngắn “Bể người thăm thẳm” (NXB Hội Nhà văn) của nhà văn Nguyễn Thị Lê Na chứa gần 10 truyện ngắn. Mỗi truyện ngắn tập trung vào một nội dung, điểm chung là đều xoáy vào những bi kịch, tổn thương, trăn trở của con người, đặc biệt là số phận những nhân vật nữ luôn tự ý thức về bản thân và khát khao hạnh phúc.

Câu chuyện của ký ức và cảm xúc

Câu chuyện của ký ức và cảm xúc

Nhà thơ Hoàng Anh Tuấn vừa tái ngộ độc giả bằng tập tản văn “Về nghe hoa hòe kể chuyện”, do NXB Kim Đồng phát hành. Với 20 bài tản văn và gần 200 trang giấy in, Hoàng Anh Tuấn chứng tỏ mình là người kể chuyện duyên dáng.

Hành trình để nhớ, để yêu

Hành trình để nhớ, để yêu

Nhà thơ Phan Hoàng vừa ra tuyển tập “Theo dấu bụi vàng tích Việt” (NXB Hội nhà văn), tập hợp nhiều bài ký giúp người đọc bước vào cuộc hành trình trên cả chiều dài lịch sử và không gian đất nước.

Không thể chấp nhận mãi sự tụt hậu

Không thể chấp nhận mãi sự tụt hậu

“Trí tuệ thực sự không phải là biết những điều người khác không biết, mà là khả năng diễn đạt những điều khó nhất bằng ngôn ngữ chạm đến trái tim của mọi người”.