Nhiều năm trước, khi lần đầu đặt chân đến Cồn Sơn, chị Lê Thị Bé Bảy (hoạt động trong lĩnh vực du lịch tại TP Cần Thơ) nhìn thấy một vùng đất giàu tiềm năng nhưng còn nhiều thiếu thốn. Khi ấy, người dân nơi đây vẫn quanh quẩn với ruộng vườn, sông nước, cuộc sống phụ thuộc vào thiên nhiên và đầu ra nông sản bấp bênh. Thanh niên lần lượt rời quê tìm việc, để lại một cù lao ngày càng thưa vắng.
Tin rằng vẻ đẹp nguyên sơ cùng sự chân chất, hiếu khách của người dân có thể trở thành nguồn lực phát triển, chị Bé Bảy đã kiên trì gõ cửa từng nhà, thuyết phục bà con làm du lịch cộng đồng. Suốt nhiều tháng, chị lặn lội qua những con đường đất, đi từng chuyến đò sang sông để chia sẻ về một tương lai khác cho Cồn Sơn. Từ những ánh mắt nghi ngại ban đầu của những người nông dân chưa từng nghĩ đến chuyện đón khách, một hành trình mới đã dần được mở ra.
Những ngày đầu, du lịch Cồn Sơn giản dị như chính cuộc sống của người dân nơi đây. Bà Phan Kim Ngân (Bảy Muôn), một trong những hộ tiên phong làm du lịch, nhớ lại rằng ban đầu ai cũng e dè vì sợ nhà cửa đơn sơ, không biết cách tiếp khách. Thế nhưng, khi những món ăn dân dã được du khách yêu thích, bà mạnh dạn hướng dẫn khách cùng trải nghiệm, rồi dần học thêm kỹ năng giao tiếp, phục vụ. “Từng bước một, cuộc sống khá lên lúc nào không hay”, bà Bảy Muôn chia sẻ.
Nếu bà Bảy Muôn là một trong những người tiên phong mở cửa đón khách thì ông Lý Văn Bon, chủ bè cá Bảy Bon, lại là minh chứng sinh động cho sự đổi thay từ tư duy. Trước đây, mỗi mùa cá lên xuống, thu nhập của gia đình cũng phụ thuộc theo đó, bấp bênh. Khi du lịch cộng đồng hình thành, ông mạnh dạn cải tạo bè, sưu tầm thêm nhiều loài cá của dòng Mê Kông để vừa bảo tồn, vừa giới thiệu đến du khách. Từ một cơ sở nuôi trồng thủy sản đơn thuần, bè cá Bảy Bon dần trở thành điểm dừng chân quen thuộc của nhiều đoàn khách trong và ngoài nước.
“Làm du lịch không chỉ để kiếm thêm thu nhập mà còn để giới thiệu với du khách về nghề nuôi cá và cuộc sống của người dân miền sông nước. Khách tới đây, tôi dẫn đi coi bè cá, kể chuyện làm nghề, ai muốn tìm hiểu thì tôi chỉ cho tận tình. Mình biết gì chia sẻ nấy, có gì đâu mà giấu”, ông Bảy Bon cười hiền chia sẻ.
Hành trình hơn một thập kỷ biến vùng đất nghèo khó thành điểm đến nổi tiếng ở miền Tây có thể xem là một câu chuyện đẹp về ý chí vươn lên của cộng đồng. “Cái được lớn nhất ở Cồn Sơn không chỉ là thu nhập tăng lên mà là tình làng nghĩa xóm vẫn còn nguyên, thậm chí gắn bó hơn trước. Bà con hiểu rằng chính quê hương mình là tài sản quý giá nhất và phải cùng nhau gìn giữ để phát triển lâu dài”, chị Lê Thị Bé Bảy bồi hồi.
Khai thác hài hòa các giá trị bản địa
Toàn Cồn Sơn hiện có khoảng 65 hộ dân sinh sống, trong đó hơn 30 hộ trực tiếp tham gia làm du lịch và 20 hộ liên kết trong Hợp tác xã Du lịch Nông nghiệp. Để viết tiếp câu chuyện đẹp ấy, Cồn Sơn cần nhiều hơn sự đồng lòng của người dân, chính quyền, doanh nghiệp và các nhà chuyên môn. Chỉ khi bảo tồn được màu xanh của miệt vườn, giữ gìn được nét chân chất và khai thác hài hòa các giá trị bản địa, Cồn Sơn mới có thể đi xa trên con đường phát triển bền vững.
