Cập nhật quy trình giải quyết hưởng và chi trả bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp

Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành văn bản sửa đổi quy trình giải quyết hưởng và chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp. Qua đó, tăng cường dữ liệu số, giảm giấy tờ, bảo đảm quyền lợi đúng người, đúng thời gian cho người tham gia.

Người dân có thể thực hiện các thủ tục dịch vụ công trực tuyến toàn trình về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Hà Nội. (Ảnh nhandan.vn)
Người dân có thể thực hiện các thủ tục dịch vụ công trực tuyến toàn trình về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Hà Nội. (Ảnh nhandan.vn)

Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành Quyết định 313/QĐ-BHXH sửa đổi, bổ sung một số điều của quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp ban hành kèm theo Quyết định số 2222/QĐ-BHXH năm 2025.

Theo đó, Quyết định số 313/QĐ-BHXH tập trung sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng tại các Điều 2, 3, 4, 5, 6, 7 của Quy trình theo Quyết định số 2222/QĐ-BHXH, đồng thời bổ sung Phụ lục I và Phụ lục II chi tiết danh mục hồ sơ bắt buộc hoặc được thay thế bằng dữ liệu liên thông, chia sẻ.

Tăng cường sử dụng dữ liệu số làm căn cứ chính, giảm tối đa giấy tờ hành chính

Quy trình mới ban hành nhấn mạnh việc giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp phải dựa trên sổ bảo hiểm xã hội đồng bộ với Cơ sở dữ liệu thu quản lý tập trung thống nhất toàn quốc.

Khi hồ sơ, giấy tờ đã có trong Cơ sở dữ liệu cơ quan bảo hiểm xã hội, Cơ sở dữ liệu quốc gia, Cơ sở dữ liệu chuyên ngành (hộ tịch điện tử, giám định y khoa…) thì không yêu cầu tổ chức, cá nhân nộp lại hồ sơ.

Bộ phận Tiếp nhận - Trả kết quả và Phòng Chế độ bảo hiểm xã hội phải khai thác, kiểm tra dữ liệu điện tử trước khi giải quyết. Trường hợp không khai thác được mới yêu cầu bổ sung, đồng thời hướng dẫn cá nhân, tổ chức liên hệ cơ quan có thẩm quyền cập nhật dữ liệu.

Việc lập danh sách chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật, của Quyết định này và các văn bản hướng dẫn liên quan của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Việc chi trả phải bảo đảm đúng người - đúng thời gian - đúng số tiền.

Xử lý trường hợp đơn vị sử dụng lao động chưa đóng đủ bảo hiểm xã hội bắt buộc

Đối với người lao động thuộc đơn vị sử dụng lao động chưa đóng đủ số tiền phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, việc giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội thực hiện theo đúng quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Xử lý khi dữ liệu chưa thống nhất hoặc chưa đầy đủ

Trường hợp chưa có dữ liệu thu trên hệ thống, hoặc dữ liệu thu trên hệ thống và thông tin trên sổ bảo hiểm xã hội không thống nhất, hoặc quá trình đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp chưa được xác nhận đầy đủ trên sổ bảo hiểm xã hội; hoặc trường hợp đề nghị điều chỉnh, hủy, chấm dứt hưởng, hưởng tiếp nhưng dữ liệu thu chưa được điều chỉnh thì chuyển lại Phòng/Bộ phận Quản lý Thu (theo Mẫu 21-HSB) hoặc phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội nơi thu để điều chỉnh, xác nhận lại dữ liệu.

Tự động khóa quá trình tham gia sau khi giải quyết hưởng

Sau khi giải quyết các chế độ như hưu trí, tử tuất, bảo hiểm xã hội một lần, trợ cấp hằng tháng hoặc lập danh sách chi trả bảo hiểm thất nghiệp, hệ thống sẽ tự động khóa quá trình tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp tương ứng.

Cụ thể hóa hồ sơ giải quyết các chế độ (Phụ lục I và II)

Danh mục hồ sơ hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe, tai nạn lao động-bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất, trợ cấp hằng tháng, bảo hiểm xã hội một lần… được quy định chi tiết, trong đó rất nhiều giấy tờ (giấy chứng tử, giấy khai sinh, biên bản giám định y khoa, giấy ra viện…) được thay thế bằng dữ liệu liên thông, chia sẻ. Phụ lục II cũng quy định rõ hồ sơ lập danh sách chi trả trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ học nghề, hỗ trợ đào tạo nghề theo quy định mới của Nghị định 374/2025/NĐ-CP.

Quyết định 313/QĐ-BHXH có hiệu lực từ ngày 1/4/2026.

Thống kê từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho thấy, tính đến hết tháng 2/2026, số người tham gia bảo hiểm xã hội đạt 21,56 triệu người, tăng 36 nghìn người so với năm 2025. Số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp là 17,1 triệu người, tăng 119 nghìn người so với năm 2025. Số người tham gia bảo hiểm y tế là 96,75 triệu người, tăng 863,1 nghìn người so với tháng 1/2026.

Cũng trong 2 tháng đầu năm nay, cơ quan bảo hiểm xã hội đã giải quyết cho gần 13.000 người hưởng mới chế độ bảo hiểm xã hội hằng tháng; hơn 101 nghìn người hưởng chế độ một lần; hơn 1,1 triệu lượt người hưởng chế độ ốm đau và hơn 201 nghìn người hưởng chế độ thai sản.

Đồng thời, hơn 79 nghìn người đã được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp. Toàn quốc đã có hơn 27,5 triệu lượt người khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, với tổng chi phí chi trả từ Quỹ Bảo hiểm y tế khoảng hơn 23 nghìn tỷ đồng.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu dự lễ ra quân “Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội-Bưu điện Việt Nam, Chung tay lan tỏa an sinh-Vì mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân”. (Ảnh BTC)

Chung tay lan tỏa an sinh - Vì mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân

Lễ ra quân “Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội-Bưu điện Việt Nam, Chung tay lan tỏa an sinh-Vì mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân” đã được phát động nhằm đẩy mạnh phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế tự đóng trên địa bàn Thủ đô trong những tháng cuối năm 2026.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh VSS)

Nâng cao chất lượng nghiệp vụ lưu trữ của hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ lưu trữ trong hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam hướng tới nâng cao chất lượng quản lý tài liệu, đẩy nhanh tiến trình số hóa, xây dựng nền tảng lưu trữ điện tử an toàn, tin cậy. Từ đó, góp phần phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ của hệ thống trong giai đoạn mới.

Từ ngày 1/9, số định danh cá nhân/căn cước công dân thay mã số bảo hiểm xã hội. (Ảnh: nhandan.vn)

Chuyển đổi thành công cho hơn 101 triệu người từ mã số bảo hiểm xã hội sang số định danh cá nhân, căn cước công dân

Theo thống kê, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã thực hiện chuyển đổi thành công mã số bảo hiểm xã hội sang số định danh cá nhân/căn cước công dân cho hơn 101,49 triệu người trên phần mềm Thu và quản lý sổ, thẻ, đạt 99,17% tổng số người thuộc phạm vi chuyển đổi...

Người dân cần tra cứu, kiểm tra thông tin trên các kênh chính thức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. (Ảnh: NHẬT ANH)

Người dân cần cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Hiện nay, các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng thường sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, mạo danh cán bộ cơ quan Bảo hiểm xã hội, công an hoặc cán bộ phường/xã để tiếp cận người dân, lợi dụng nhu cầu tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục và các giải quyết quyền lợi nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, chiếm đoạt tài sản...

Quang cảnh buổi làm việc giữa Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, tháng 8/2026. (Ảnh HSS)

Thu hồi hơn 396 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng các chế độ bảo hiểm

Đến hết tháng 9/2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành quyết định kiểm tra tại 7.553 đơn vị, yêu cầu truy thu gần 180 tỷ đồng cho 60.710 lao động chưa tham gia hoặc đóng thiếu các chế độ bảo hiểm. Số tiền chậm đóng, trốn đóng thu hồi được trong thời gian kiểm tra là hơn 396 tỷ đồng trên tổng số gần 649 tỷ đồng, đạt hơn 61%.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế lên 72 tháng

Từ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đang đề xuất sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 15 điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng với một số đối tượng.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trạm Y tế xã Hoàng Hoa Thám, tỉnh Hưng Yên khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trong xã. (Ảnh: PHẠM HÀ)

Tháo gỡ nhiều vướng mắc về khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Bộ Y tế hướng dẫn bác sĩ xem xét nếu tại thời điểm khám sức khỏe định kỳ, các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh còn giá trị tham khảo cho chẩn đoán thì không chỉ định thực hiện lại nhằm tránh lãng phí... Đồng thời, cho phép khám tại nhà đối với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng, người nằm một chỗ.

Tài xế lái xe công nghệ hoạt động trên đường phố Hà Nội. (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội với lao động nền tảng số

Sự phát triển của kinh tế số đang tạo ra thị trường việc làm mới với hàng triệu người tham gia thông qua các nền tảng vận tải, giao nhận, thương mại điện tử và dịch vụ… Việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội đối với lao động nền tảng số đang đặt ra những yêu cầu mới về thiết kế chính sách và phương thức tổ chức thực hiện