Cảnh giác với người giả danh nhân viên điện, nước

Lấy lý do hỗ trợ kiểm tra hóa đơn, thanh toán tiền điện, nước, kẻ gian giả danh nhân viên đến tận nhà để dụ người dân cài đặt ứng dụng chứa mã độc. Chỉ một phút mất cảnh giác, người dùng có thể bị đánh cắp thông tin, chiếm quyền tài khoản ngân hàng và mất tiền.

Người dân cần cảnh giác với người tự xưng là nhân viên điện, nước yêu cầu cài ứng dụng, hỗ trợ thanh toán hóa đơn. Ảnh: HÀ LINH.
Người dân cần cảnh giác với người tự xưng là nhân viên điện, nước yêu cầu cài ứng dụng, hỗ trợ thanh toán hóa đơn. Ảnh: HÀ LINH.


Lừa cài ứng dụng chứa mã độc

Ngày 14/10/2026, Công an tỉnh Ninh Bình cảnh báo về thủ đoạn giả danh nhân viên điện lực, đơn vị cấp nước đến nhà người dân để lừa cài đặt ứng dụng chứa mã độc, từ đó đánh cắp thông tin cá nhân và chiếm đoạt tài sản.

Theo cơ quan Công an, các đối tượng có thể mặc đồng phục, đeo thẻ nhân viên giả để tạo lòng tin. Khi đến nhà, chúng thường lấy lý do kiểm tra định kỳ, cập nhật hợp đồng, chuyển đổi hóa đơn điện tử hoặc hỗ trợ thanh toán tiền điện, nước.

Thậm chí, một số đối tượng còn thông báo có sự cố cần xử lý hoặc người dân được hoàn tiền hóa đơn để khiến chủ nhà tin tưởng và làm theo hướng dẫn. Sau khi tạo được lòng tin, kẻ gian sẽ đề nghị người dân quét mã QR hoặc truy cập đường link để tải ứng dụng được giới thiệu là của đơn vị điện, nước. Nếu được giao điện thoại đang mở khóa, chúng có thể trực tiếp thao tác cài đặt trên thiết bị.

Đáng lo ngại, những ứng dụng này có thể chứa mã độc, cho phép kẻ gian thu thập thông tin cá nhân, theo dõi hoạt động trên điện thoại, thậm chí chiếm quyền điều khiển thiết bị nếu được cấp các quyền truy cập cần thiết.

Trong quá trình cài đặt, đối tượng có thể yêu cầu người dân bật quyền trợ năng, cho phép đọc tin nhắn, điều khiển điện thoại hoặc cung cấp mật khẩu, mã OTP. Những yêu cầu này thường được ngụy trang dưới hình thức "xác thực khách hàng", "liên kết thanh toán" để người dân mất cảnh giác.

Khi đã có quyền truy cập, kẻ gian có thể tìm cách đánh cắp thông tin đăng nhập, mã xác thực để chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng.

Không dừng lại ở đó, các đối tượng còn có thể chiếm quyền sử dụng tài khoản Zalo, Facebook của nạn nhân. Sau đó, chúng giả danh chủ tài khoản để nhắn tin vay tiền, nhờ chuyển khoản hoặc tiếp tục gửi đường link độc hại cho bạn bè, người thân.

Như vậy, chỉ từ việc cài đặt một ứng dụng không rõ nguồn gốc, người dân có nguy cơ bị mất tiền, lộ thông tin cá nhân và trở thành mắt xích trong những vụ lừa đảo tiếp theo.

Không nên giao điện thoại đang mở khóa cho người lạ

Người giả danh nhân viên điện, nước để lừa người dân cài ứng dụng chứa mã độc, đánh cắp thông tin và chiếm đoạt tiền có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tùy vào thủ đoạn thực hiện, số tiền chiếm đoạt và tính chất vụ việc, người vi phạm có thể phải đối mặt với mức án lên đến 20 năm tù, thậm chí tù chung thân.

Theo Điều 290 Bộ luật Hình sự 2015, đã được sửa đổi năm 2017, hành vi sử dụng thông tin tài khoản ngân hàng hoặc truy cập trái phép vào tài khoản của người khác nhằm chiếm đoạt tài sản có thể bị xử lý về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 173 và Điều 174 Bộ luật này.

Theo khoản 1 Điều 290, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Trường hợp chiếm đoạt tài sản có giá trị lớn hơn, mức phạt tù được quy định như sau: Chiếm đoạt từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng: Phạt tù từ 2 - 7 năm; Chiếm đoạt từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng: Phạt tù từ 7 - 15 năm; Chiếm đoạt từ 500 triệu đồng trở lên: Phạt tù từ 12 - 20 năm.

Trong khi đó, nếu kẻ gian sử dụng thông tin giả, đưa ra những lý do không có thật để khiến người dân tin tưởng và tự chuyển tiền có thể bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Cụ thể, người dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Trường hợp chiếm đoạt dưới 2 triệu đồng vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc các trường hợp luật định.

Đáng chú ý, nếu chiếm đoạt từ 500 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 12 - 20 năm hoặc tù chung thân.

Như vậy, không phải cứ sử dụng điện thoại, đường link hay ứng dụng chứa mã độc để lừa đảo đều bị xử lý về cùng một tội danh. Cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào cách thức thực hiện hành vi, số tiền bị chiếm đoạt và các chứng cứ liên quan để xác định tội danh, mức hình phạt phù hợp.

Trước thủ đoạn trên, người dân cần cảnh giác khi có người tự xưng là nhân viên điện, nước đến nhà yêu cầu cài đặt ứng dụng hoặc hỗ trợ thanh toán hóa đơn. Nếu chưa xác định được danh tính, cần liên hệ trực tiếp với tổng đài chính thức của đơn vị cung cấp dịch vụ để kiểm tra, thay vì chỉ tin vào đồng phục hay thẻ nhân viên.

Đặc biệt, không giao điện thoại đang mở khóa cho người lạ, không quét mã QR hoặc truy cập đường link không rõ nguồn gốc để cài ứng dụng. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP hay thông tin tài khoản ngân hàng theo yêu cầu của người tự xưng là nhân viên điện, nước.

Trường hợp đã lỡ cài đặt ứng dụng nghi chứa mã độc, người dân cần nhanh chóng ngắt kết nối Internet hoặc tắt nguồn điện thoại. Đồng thời, sử dụng thiết bị an toàn khác để liên hệ ngân hàng, yêu cầu khóa các dịch vụ có nguy cơ bị xâm nhập.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)

Có thể bạn quan tâm

[Video] Gia sư bỗng chốc thành “con nợ”.

[Video] Gia sư bỗng chốc thành “con nợ”

Facebook từ lâu trở thành “sàn giao dịch” việc làm cho các bạn sinh viên muốn kiếm thêm thu nhập, nhất là công việc gia sư. Hàng trăm hội nhóm liên quan tới công việc này đang hoạt động với hàng nghìn tài khoản.

Toàn cảnh Hội thảo công bố 3 dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mật mã hậu lượng tử của Ban Cơ yếu Chính phủ Ảnh: MINH DUY

Làm chủ công nghệ lõi mật mã: Ban Cơ yếu Chính phủ công bố 3 dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mật mã hậu lượng tử

Sự phát triển vượt bậc của tính toán lượng tử cùng các thuật toán như Shor và Grover đang đặt các hệ mật mã hiện nay (RSA, ECC) trước nguy cơ bị phá vỡ hoàn toàn. Đặc biệt, chiến lược tấn công “Thu thập trước, giải mã sau” đang trực tiếp đe dọa bí mật quốc gia và an ninh dữ liệu được lưu trữ dài hạn.

"Idol mạng" và những hệ lụy đối với giới trẻ.

[Video] "Idol mạng" và những hệ lụy đối với giới trẻ

Một câu nói có thể chạm tới hàng triệu người, một hành vi được hàng trăm nghìn người chứng kiến, hay một hành động được tung hô là “ngầu”, “chất”, “bản lĩnh” trên mạng xã hội… khiến ranh giới giữa cá tính và sự lệch chuẩn trở nên vô cùng mong manh.

Hạ tầng điện toán đám mây mở rộng khả năng lưu trữ dữ liệu. (Ảnh: FPT Cloud)

Hạ tầng số trước áp lực kép trong mùa cao điểm 2026

Mùa cao điểm cuối năm là phép thử đối với năng lực vận hành hạ tầng số khi lưu lượng truy cập, giao dịch và nhu cầu xử lý dữ liệu tăng mạnh, đồng thời công tác bảo đảm an ninh, an toàn mạng cần tiếp tục được chú trọng. Năm 2026, việc đưa trí tuệ nhân tạo vào vận hành thực tế tiếp tục làm gia tăng nhu cầu tính toán.

Sự biến hóa của quảng cáo cờ bạc trực tuyến: Từ màn hình đến những món quà

Sự biến hóa của quảng cáo cờ bạc trực tuyến: Từ màn hình đến những món quà

Quảng cáo cờ bạc không chỉ tìm người chơi trên màn hình máy tính, điện thoại mà đang mở rộng "tầm ngắm" bằng các chiêu trò đa dạng.

Những kẻ kiếm tiền bằng cờ bạc trên mạng đang tìm cách biến những vật dụng trong đời sống thành món quà mang logo, tên miền và đường dẫn đến mọi người ngay giữa cộng đồng.

Người dân cần bảo vệ thông tin cá nhân, nâng cao cảnh giác và tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi giao dịch ngân hàng. (Ảnh HÀ LINH)

Bảo vệ tài khoản ngân hàng trước những thủ đoạn lừa đảo

Các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua tài khoản ngân hàng ngày càng tinh vi. Thay vì trực tiếp tiếp cận nạn nhân, các đối tượng thường sử dụng công nghệ, giả danh tổ chức uy tín hoặc thao túng tâm lý để lấy thông tin bảo mật, khiến người dân tự chuyển tiền hoặc mất quyền kiểm soát tài khoản.

Giới thiệu các giải pháp bảo vệ hệ thống, giám sát và ứng phó sự cố trên nền tảng an ninh mạng. Ảnh: Viettel IDC

Ban hành Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia

Ngày 30/9, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1875/QĐ-TTg về Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia (phiên bản 1.0), nhằm thống nhất các thành phần an ninh mạng dùng chung, tăng cường năng lực phòng thủ và hạn chế đầu tư trùng lặp.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 9/2026

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 9/2026

Kính chào quý vị và các bạn! Mời quý vị cùng điểm lại những tin tức đáng chú ý trong cuộc chiến chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tại Việt Nam, ghi nhận từ giữa tháng 8 đến tháng 9 năm 2026.

Người dân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của nền tảng trước khi tham gia đầu tư tiền mã hóa.

Bẫy đầu tư tiền mã hóa trên mạng

Những lời mời đầu tư “việc nhẹ, sinh lời khủng”, có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi, bao lỗ” có thể là cạm bẫy công nghệ cao nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an khi nghi ngờ bị lừa đảo.

Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Khi các cơ sở giáo dục trên cả nước bước vào năm học mới, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi. Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên và phụ huynh, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa của trường học để lừa đảo doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh nhằm chiếm đoạt tài sản.

[Video] Mua sách giáo khoa: Phụ huynh sập bẫy “giá rẻ, giao nhanh”.

[Video] Mua sách giáo khoa: Phụ huynh sập bẫy “giá rẻ, giao nhanh”

Năm học 2026-2027, cả nước chỉ dùng bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, thay vì ba bộ như những năm trước. Chính vì vậy một tuần qua đã diễn ra tình trạng nhiều người phải đi gom ở 5-6 nhà sách, lật tìm từng cuốn chỉ mong mua được đủ sách cho con.

[Video] “Lá chắn” đầu tiên trước hàng giả, hàng nhái trên không gian mạng.

[Video] “Lá chắn” đầu tiên trước hàng giả, hàng nhái trên không gian mạng

Chỉ với một chiếc điện thoại, người bán có thể đưa hàng hóa đến trước mắt hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn người tiêu dùng. Những lời quảng cáo như “hàng chính hãng”, “giảm giá cực sốc”, “giảm sâu”, “chốt đơn ngay trên livestream” để được giá ưu đãi… liên tục xuất hiện trên mạng xã hội.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 8/2026.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 8/2026

Trong thời gian từ ngày 15/7 đến 15/8/2026, tình hình an ninh mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi, có một số vụ án quy mô lớn đã được lực lượng công an triệt phá.

Cơ quan Công an thành phố Đà Nẵng bắt giữ đối tượng giả danh nữ sinh viên đi lừa tình, chiếm đoạt hơn 1,5 tỷ đồng. Ảnh: C.A

Từ trải nghiệm của một nạn nhân lừa đảo trực tuyến

Những chiếc bẫy lừa đảo trên không gian mạng ngày càng ít để lại dấu hiệu cảnh báo ngay từ đầu. Kẻ gian có thể dành hàng tuần để tạo dựng một nhân vật đáng tin, tạo cảm giác gần gũi, từng bước chen vào đời sống tình cảm của người bị nhắm tới, trước khi hé lộ mục đích thật sự.

Công an Quảng Ninh vừa triệt phá thành công một đường dây tội phạm công nghệ cao lừa đảo, chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng. (Ảnh Quốc Xã)

Cảnh báo tình trạng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản

Hiện nay, tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tiếp tục chiếm tỷ lệ lớn, với các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đặc biệt, để thực hiện các vụ lừa đảo, “rửa tiền” thành công các đối tượng đã không ngừng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng, ví điện tử…

“Sản xuất tín hiệu xã hội giả”- phương thức thao túng thông tin trên không gian mạng

“Sản xuất tín hiệu xã hội giả”- phương thức thao túng thông tin trên không gian mạng

Hàng chục nghìn lượt thích, bình luận, chia sẻ hay một chủ đề bất ngờ "gây bão" trên mạng xã hội có thật sự phản ánh mối quan tâm của cộng đồng? Hay đó chỉ là những tín hiệu được tạo dựng để đánh lừa thuật toán, dẫn dắt sự chú ý và tác động đến cách hàng triệu người hình thành nhận thức.