CÙNG SUY NGẪM:

Không chủ quan trong đấu tranh với tội phạm công nghệ cao

Tháng 12/2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57- NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ngay sau khi Nghị quyết ban hành, cả nước đã chứng kiến những bước phát triển nhảy vọt về công nghệ trên nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.

Các đội tham Cuộc thi “Hành trình truy vết tội phạm mạng” do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an tổ chức. (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ Công an)
Các đội tham Cuộc thi “Hành trình truy vết tội phạm mạng” do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an tổ chức. (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ Công an)

Cùng với đó, những biến đổi sâu sắc từ sự phát triển bùng nổ của các công nghệ mới, như: trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây… liên tục tác động nhiều mặt vào quá trình vận hành nền kinh tế và đời sống người dân. Tuy nhiên, trong sự phát triển đó, chúng ta ngày càng phải đối mặt rất nhiều thách thức phức tạp về an ninh trên không gian mạng.

Thực tế cho thấy, các cơ quan chức năng, bộ, ngành luôn là mục tiêu lớn được các thế lực thù địch “quan tâm”. Bên cạnh đó, người dân luôn là “điểm đến” yêu thích của tội phạm mạng. Đây là vấn đề khó tránh khỏi trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số, xã hội số…

Tội phạm sử dụng công nghệ cao nắm giữ nhiều “vũ khí” kỹ thuật công nghệ nguy hiểm, trong đó đáng chú ý là tính ẩn danh và phi biên giới; tính kỹ thuật cao và phức tạp, với việc sử dụng công nghệ tinh vi; tốc độ lan truyền nhanh… Các hành vi phổ biến là lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội, email, cuộc gọi giả mạo; xâm nhập trái phép hệ thống dữ liệu của cơ quan, tổ chức; tổ chức cờ bạc trực tuyến, rửa tiền điện tử, đánh cắp tài khoản ngân hàng; phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc, kích động, gây bất ổn xã hội…

Điểm đặc biệt cần tiếp tục chú trọng là tội phạm hiện nay còn thường xuyên “chế biến” nhiều hình thức xâm nhập, lừa đảo bằng những kịch bản gắn liền với đời sống người dân và hoạt động của cơ quan, tổ chức. Những chủ trương, chính sách, hoạt động, giao dịch, quan hệ xã hội… từ nhỏ đến lớn trong cuộc sống đều được tội phạm mạng cập nhật và sử dụng các chiêu trò mới để tấn công và lừa đảo. Tội phạm sử dụng công nghệ đang tìm mọi cách để đi trước một bước, phân tích điểm yếu tâm lý của người dân khi sử dụng internet, đón đầu các hoạt động thường ngày, thời sự để hoạt động. Vì vậy, chúng ta không thể chủ quan, lơi lỏng trong công tác đấu tranh tội phạm công nghệ cao.

Ngày 31/12/2025, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 57-CT/ TW về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị, qua đó, nâng cao nhận thức, trách nhiệm về công tác quan trọng này. Trong đời sống thường ngày, người dân ngày càng cảnh giác cao hơn với những dấu hiệu của tội phạm sử dụng công nghệ cao. Tuy nhiên, một bộ phận người dân, cán bộ, công chức, viên chức còn cho rằng bảo vệ, bảo đảm an ninh mạng là nhiệm vụ của lực lượng công an, của ngành công nghệ thông tin. Trong khi đó, tội phạm mạng với những công nghệ hiện đại hay còn gọi là thế hệ mới… luôn rình rập và bất ngờ tấn công tổ chức, cá nhân vào bất cứ thời điểm nào.

Chính vì vậy, một công việc quan trọng hiện nay là tiếp tục nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm cũng như hiểu biết của từng người trong đấu tranh tội phạm công nghệ. Công tác tuyên truyền của các cơ quan báo chí, truyền thông cần được quan tâm đẩy mạnh hơn nữa để người dân nắm được những thách thức, nguy cơ từ loại tội phạm này.

Các cơ quan chức năng cần khẩn trương nghiên cứu, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, công nghệ lõi phục vụ bảo đảm an ninh mạng; tiếp tục đào tạo, nâng cao năng lực các trung tâm giám sát, điều hành an ninh mạng; triển khai các mô hình bảo mật hiện đại; nâng cao khả năng phát hiện sớm, ứng phó nhanh và phục hồi hiệu quả sau các sự cố an ninh mạng…

Có thể bạn quan tâm

Bài 3: Xây dựng “lá chắn số” cho chuyển đổi số bền vững

Bài 3: Xây dựng “lá chắn số” cho chuyển đổi số bền vững

Trong bối cảnh đó, an ninh mạng không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần, mà trở thành một bộ phận cấu thành của chiến lược phát triển quốc gia. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện thể chế, phát triển hệ sinh thái an ninh mạng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hình thành “lá chắn số” bắt đầu từ chính con người.

Mô hình robot sạc tự dộng do Công ty cổ phần công nghệ Volterra phát triển.

Chiến lược thương mại hóa công nghệ

Sau Nghị quyết số 57-NQ/TW và hàng loạt cơ chế mới về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, một trong những công cụ hiệu quả để đưa tri thức, tài sản trí tuệ ra thị trường là phát triển loại hình doanh nghiệp spin-off hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học, tài sản trí tuệ và tri thức của viện nghiên cứu, trường đại học.

Nghiên cứu sản phẩm mới về công nghệ sinh học trong phòng thí nghiệm tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: VÂN NGA)

Sản xuất sản phẩm sinh học cạnh tranh quốc tế

Với lợi thế về đa dạng sinh học và nguồn dược liệu bản địa, Việt Nam có tiềm năng phát triển các sản phẩm công nghệ sinh học mang thương hiệu quốc gia. Tuy vậy, chúng ta vẫn cần nhiều giải pháp phát triển, khai thác hiệu quả các tài nguyên đặc hữu, tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao và sức cạnh tranh quốc tế.

Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Nguyễn Nam Hải, Đại sứ Hà Hoàng Hải trao đổi với lãnh đạo Tổng cục Đo lường quốc gia, Bộ Phát triển và Công nghệ Ba Lan. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Việt Nam-Ba Lan thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng

Chuyến thăm và làm việc tại Ba Lan của Đoàn công tác Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam do ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch Ủy ban làm Trưởng đoàn sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam-Ba Lan trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng ngày càng thực chất, hiệu quả.

Ngày càng có nhiều người sử dụng trí tuệ nhân tạo trong thực thi pháp luật.

Định vị, hoàn thiện hạ tầng thể chế số

Việc xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn, đẩy mạnh ứng dụng AI trong xây dựng, thi hành pháp luật được xác định là những bước đi cần thiết để cải cách tư pháp và hoàn thiện thể chế pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66/NQ-TW và Nghị quyết số 57/NQ-TW của Bộ Chính trị.

Cán bộ Cục An toàn bức xạ và hạt nhân tập huấn ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý nhà nước.

Đặt nền móng cho chương trình điện hạt nhân

Việc tái khởi động chương trình điện hạt nhân gắn với bài toán về năng lực quản lý nhà nước; trong đó, từng bước hoàn thiện Cục An toàn bức xạ và hạt nhân được xem là khâu then chốt, đặt nền móng cho toàn bộ chương trình phát triển điện hạt nhân trong giai đoạn tới.

Quang cảnh cuộc làm việc. (Ảnh: QUANG THÁI)

Hà Nội đề xuất Trung ương có cơ chế đủ mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Sáng 21/5, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” đã làm việc với Thành ủy Hà Nội.

Các đại biểu tham dự Lễ khởi công lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin. (Ảnh: VÂN NGA)

Hành trình trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ

Sáng 21/5, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Giồng Riềng, tỉnh An Giang, trong không khí trang nghiêm, thành kính, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp tổ chức Lễ khởi công lấy mẫu sinh phẩm chưa xác định được thông tin.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người tiêu dùng không nên giao dịch chỉ dựa vào video quảng cáo, livestream.

Cảnh báo lừa đảo công nghệ cao khi mua hàng online

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia vừa phát đi cảnh báo về việc các đối tượng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nội dung giả mạo bằng trí tuệ nhân tạo (deepfake) để giả mạo người nổi tiếng, chuyên gia, cơ quan chức năng nhằm quảng cáo sai sự thật, lừa đảo người tiêu dùng trên môi trường mạng.

Một số bộ sưu tập vật phẩm văn hóa được phát triển từ chất liệu di sản trưng bày tại sự kiện IP DAY 2026.

Bài 1: Mascot quốc gia trở thành tài sản chiến lược

Theo các báo cáo nghiên cứu, quy mô thị trường hàng hóa giải trí và nhân vật được cấp phép toàn cầu năm 2025 ước đạt khoảng hơn 200 tỷ USD, dự kiến vươn lên hơn 320 tỷ USD vào năm 2032 với tốc độ tăng trưởng kép 6,94% mỗi năm. Riêng mảng cấp phép nhân vật hoạt hình và anime tăng trưởng 14,9%, nhanh gấp đôi toàn ngành.

Không có an toàn – không có chuyển đổi số bền vững

Không có an toàn – không có chuyển đổi số bền vững

Chuyển đổi số đang mở ra không gian phát triển mới cho đất nước, đồng thời làm thay đổi sâu sắc cách vận hành của xã hội. Khi dữ liệu và các nền tảng số dần trở thành “hạ tầng mới” của nền kinh tế, mọi hoạt động từ quản trị, tài chính, thương mại đến đời sống hằng ngày cũng ngày càng phụ thuộc vào môi trường mạng.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ phát biểu tại buổi đối thoại.

Vĩnh Long đối thoại chính sách khởi nghiệp sáng tạo trong sinh viên

Chiều 20/5, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Trường đại học Cửu Long tổ chức Chương trình Đối thoại chính sách khởi nghiệp sáng tạo chủ đề “Sinh viên với khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” đã thu hút hơn 300 sinh viên của các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long tham dự.