Thủ đoạn mới khiến nhiều người mắc bẫy
Đầu năm 2021, Nguyễn Văn Hạ (sinh năm 1980, ở xã Phù Mỹ Bắc, tỉnh Gia Lai), do mong muốn có tiền để kinh doanh và chi tiêu cá nhân, đã thuê lập trình đồng tiền mã hoá (tiền ảo) Paynetcoin (PAYN) với số lượng là 560.000.000 PAYN. Đồng tiền này hoạt động trên nền tảng blockchain, để trong ví điện tử do Hạ quản lý và giao dịch qua sàn fmcpay.com. Để thu hút nhiều người mua đồng PAYN, Hạ tiếp tục thuê người tạo ứng dụng đầu tư, trả thưởng theo mô hình kim tự tháp (đa cấp) tại trang web aff22.com.
Khi đăng ký tài khoản trên web aff22, người tham gia sẽ mua các gói đầu tư đồng PAYN từ 10 điểm đến 3.000 điểm, tương ứng với mỗi điểm là 1 USDT (đồng tiền mã hóa có giá trị tương đương 1 USD) với kỳ hạn từ 24 đến 29 tháng. Số tiền lãi mà mỗi nhà đầu tư nhận được từ 5% đến 9% hằng tháng, theo các gói đăng ký từ thấp đến cao.
Ngoài ra, nếu người đầu tư giới thiệu được người chơi cấp dưới thì người giới thiệu sẽ được hưởng số điểm 5% trực tiếp từ điểm người được giới thiệu và được hưởng 8% trên tổng số điểm người tham gia đầu tư ở nhánh thấp hơn. Để người tham gia tin tưởng, Hạ nói dối là sàn giao dịch fmcpay.com đã được đăng ký tại Mỹ và đồng tiền mã hóa này có thể đăng ký mua vé máy bay...
Đối tượng này thành lập Công ty TNHH Fimetech với khoảng 30 nhân viên và là Giám đốc Công ty có địa chỉ tại số 236 Lê Thanh Nghị, phường Bạch Mai, Thành phố Hà Nội. Ngoài ra, để phát triển hệ thống, Hạ giao cho Phan Viết Lập, Lê Thị Nữ Hạnh trả thưởng theo cơ chế của web af22 tại Việt Nam.
Qua công tác nghiệp vụ, trước đó các cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện nhóm đối tượng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có dấu hiệu tổ chức huy động vốn trái phép qua trang web https://tcis.ai và đồng tiền kỹ thuật số TCIS. Nhóm này sử dụng mô hình đa cấp để lấy tiền của người tham gia sau trả cho người tham gia trước nhằm mục đích lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Các trinh sát Công an tỉnh xác định các đối tượng sẽ tổ chức hội thảo với quy mô khoảng 200 người tại Khu du lịch Ao Vua, thuộc xã Suối Hai, Thành phố Hà Nội nhằm quảng cáo, lôi kéo nhiều người tham gia đầu tư đồng tiền TCIS. Trước tình hình này, Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ đã trực tiếp chỉ đạo hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đồng loạt tiến hành khám xét địa điểm tổ chức hội thảo theo quy định. Các tổ công tác đã nhanh chóng xác định được đối tượng cầm đầu là Nguyễn Chánh Đáng (sinh năm 1986, trú tại phường Vĩnh Hội, Thành phố Hồ Chí Minh).
Để thực hiện trót lọt hành vi phạm tội, Đáng đã thuê Doãn Văn Mạnh (sinh năm 1993, trú tại tỉnh Phú Thọ) và Trần Minh Nhật (sinh năm 1977, trú tại Thành phố Hồ Chí Minh) tạo lập trang web https://tcis.ai và đồng tiền kỹ thuật số TCIS để huy động vốn của những người đầu tư. Trên website, Đáng cho đăng tải thông tin về "Công ty Công nghệ TCIS" là một doanh nghiệp hoạt động về công nghệ máy tính ở Canada, có văn phòng đại diện tại thành phố Hà Nội với những lời quảng bá rầm rộ: nghiên cứu công nghệ máy tính lượng tử, Blockchain, phát triển token TCIS có giá trị gấp hàng trăm, nghìn lần. Tuy nhiên, thực tế, Đáng không có liên kết với "Công ty Công nghệ TCIS" tại Canada, nguồn tiền để trả cho những người tham gia đầu tư TCIS là từ chính tiền của họ và từ tiền của những người tham gia sau đó.
Mặc dù mới hoạt động được hơn một năm, Nguyễn Chánh Đáng cùng đồng phạm đã kêu gọi hàng nghìn người tham gia với tổng số tiền đầu tư hơn 2 triệu USDT, tương ứng số tiền hơn 50 tỷ đồng. Số tiền chiếm đoạt của các nhà đầu tư được Đáng sử dụng để kinh doanh giao dịch trên sàn Forex và tiền điện tử Crypto.
Căn cứ kết quả điều tra, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ba đối tượng: Nguyễn Chánh Đáng, Doãn Văn Mạnh, Trần Minh Nhật về tội "Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản" theo quy định tại Điều 174 - Bộ luật Hình sự. Cơ quan công an đã thu hồi số tiền hơn 30 tỷ đồng.
Khó khăn và những giải pháp phòng ngừa
Qua tìm hiểu, để thực hiện trót lọt hành vi phạm tội, các đối tượng thường tạo lập website huy động vốn và đồng tiền kỹ thuật số bằng công nghệ blockchain. Trên website đối tượng cho đăng tải thông tin giới thiệu về Công ty là một doanh nghiệp hoạt động về công nghệ máy tính được thành lập và hoạt động tại nước ngoài, có văn phòng đại diện tại Việt Nam. Công ty nghiên cứu về công nghệ máy tính lượng tử, Blockchain và các ứng dụng hệ sinh thái trên nền tảng này.
Đối tượng đưa ra những thông tin kèm theo những lời hứa đồng Token sẽ có giá trị lớn gấp hàng trăm, hàng nghìn lần giá trị khởi tạo. Trên thực tế, đối tượng không liên kết gì với công ty tại nước ngoài, không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép mở Văn phòng đại diện tại Việt Nam. Hệ thống do đối tượng tạo ra không có hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế. Nguồn tiền để trả cho nhà đầu tư là tiền của người tham gia sau để trả cho người tham gia trước.
Để quảng bá, thu hút người tham gia đầu tư, phát triển hệ thống, nhóm đối tượng đã thuê các trang thông tin điện tử, báo điện tử đăng tải các bài viết nhằm quảng bá thông tin, hình ảnh về hệ thống. Nhóm đối tượng nghiên cứu tạo các tài liệu để đào tạo leader, thuyết trình, chạy quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Telegram... Tinh vi hơn, các đối tượng còn thuê người nước ngoài quảng bá các dự án, đồng thời tố chức các hội nghị, hội thảo trên toàn quốc.
Theo Thượng tá Nguyễn Quang Hòa, Phó trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Phú Thọ, quá trình đấu tranh với loại tội phạm sử dụng công nghệ cao, lực lượng công an cũng gặp phải một số khó khăn nhất định. Cụ thể, các đối tượng lừa đảo luôn lợi dụng triệt để thành tựu của khoa học và công nghệ để thực hiện hành vi phạm tội, che giấu thông tin cá nhân và dấu vết phạm tội. Các tổ chức, đường dây tội phạm chủ yếu ở nước ngoài chỉ đạo, điều hành.
Trong khi đó, các cơ quan chức năng chủ yếu đấu tranh, xử lý số đối tượng trong nước là "chân rết" của các tổ chức cho nên chưa xử lý được tận gốc các đường dây tội phạm. Các tài khoản thực hiện hành vi phạm tội đều sử dụng triệt để tính năng ẩn danh. Công tác phối hợp với một số ngân hàng, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông trong cung cấp thông tin có liên quan đến tội phạm còn có những khó khăn…
Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa công nhận tiền ảo là phương tiện thanh toán, cho nên mọi giao dịch tiền ảo trên mạng đều bất hợp pháp và có nguy cơ lừa đảo rất cao. Do vậy, để hạn chế tối đa các vụ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản dưới hành vi đầu tư tiền ảo đa cấp, người dân cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không tin vào các lời mời hấp dẫn trên mạng về đầu tư tiền ảo. Không tham gia các cuộc hội thảo, toạ đàm về đầu tư tiền ảo được quảng cáo mang tính khuếch trương trên mạng xã hội. Không tham gia đầu tư, mua bán trên các sàn giao dịch tiền ảo, tiền kỹ thuật số, website, nhất là các sàn quảng cáo, hứa hẹn lợi nhuận cao. Nếu phát hiện trường hợp lừa đảo, người dân cần báo ngay cho cơ quan công an để nhanh chóng ngăn chặn và xử lý theo quy định.
Trong 10 tháng đầu 2025, Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện, khởi tố 184 vụ án liên quan đến công nghệ cao; trong đó, khởi tố 7 vụ/13 bị can, tội phạm về lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng máy tính. Nổi lên là hành vi sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản; vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp; đánh bạc…
Thượng tá Nguyễn Quang Hòa, Phó trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Phú Thọ.
