Cảng biển Việt Nam - Lợi thế cạnh tranh quốc gia

Báo cáo Savills Global Occupier Insight - Industrial Focus 2025 (Savills Toàn cầu - Tiêu điểm ngành công nghiệp 2025) cho thấy, các cảng biển trên khắp các khu vực đều ghi nhận sự gia tăng hoạt động, mặc dù tốc độ tăng trưởng có sự khác biệt đáng kể.

Cảng biển Hải Phòng lọt vào danh sách 100 cảng container năm 2025 có lưu lượng hàng hóa qua cảng lớn nhất thế giới do Tạp chí Lloyd's List của Anh công bố đầu tháng 9/2025. (Ảnh: PV)
Cảng biển Hải Phòng lọt vào danh sách 100 cảng container năm 2025 có lưu lượng hàng hóa qua cảng lớn nhất thế giới do Tạp chí Lloyd's List của Anh công bố đầu tháng 9/2025. (Ảnh: PV)

Sự tăng trưởng này phản ánh một xu hướng rộng hơn: các công ty trên khắp các châu lục đang đánh giá lại chiến lược chuỗi cung ứng, đa dạng hóa cơ sở sản xuất và tái định vị các trung tâm logistics trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, sự bất ổn về thuế quan và sự thay đổi của nhu cầu tiêu dùng.

Báo cáo đã ghi nhận: “Sản lượng hàng hóa tại các cảng biển trên khắp thế giới, từ bắc Mỹ đến Trung Đông, đều đã phục hồi nhờ vào sự gia tăng của hoạt động thương mại và việc cải thiện kết nối. Đặc biệt, khu vực châu Á-Thái Bình Dương, vốn được coi là trung tâm sản xuất toàn cầu, đang có thêm động lực mới khi các quốc gia như Việt Nam, Thái Lan và Indonesia vươn lên trở thành những trung tâm sản xuất và logistics quan trọng.”

Trong bối cảnh thay đổi này, Việt Nam đã nổi lên như một cường quốc logistics đang lên, tận dụng một cách chiến lược đường bờ biển dài, thị trường lao động cạnh tranh và các sản phẩm bất động sản công nghiệp ngày càng hiện đại.

Mạng lưới cảng biển của Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nền kinh tế định hướng xuất khẩu. Ở miền bắc, cảng nước sâu Lạch Huyện (Hải Phòng) đóng vai trò là cửa ngõ thương mại quan trọng cho các tỉnh công nghiệp thuộc Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Ở miền nam, các cảng Cát Lái và Cái Mép-Thị Vải hoạt động như những trung tâm logistics thiết yếu cho Vùng kinh tế trọng điểm phía nam, kết nối Bình Dương (cũ), Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) với các tuyến vận tải biển toàn cầu.

cangcaimep.jpg
Cảng Cái Mép, Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) cũng lọt danh sách 100 cảng container 2025 có lưu lượng hàng hóa qua cảng lớn nhất. (Ảnh: PV)

Theo Hiệp hội Cảng biển Việt Nam, các cảng biển của cả nước đã xử lý hơn 22 triệu TEUs vào năm 2024 và con số này được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng đều đặn. Điều khiến mạng lưới cảng biển này đặc biệt có giá trị là sự kết nối chặt chẽ với các khu công nghiệp và khu xuất khẩu lớn, tạo điều kiện cho việc vận chuyển hàng hóa ra thị trường quốc tế một cách nhanh chóng và tiết kiệm chi phí.

Gần đây, Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc đồng bộ hóa mở rộng cảng biển với phát triển hạ tầng logistics và công nghiệp phụ trợ. Nhờ đó, các cảng nước sâu như Cái Mép-Thị Vải hiện được bao quanh bởi hệ thống logistics hoàn chỉnh, bao gồm các khu công viên logistics, kho ngoại quan và kho lạnh hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Để thúc đẩy hơn nữa ngành này, vào đầu năm 2025, Thủ tướng đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng vốn đầu tư tối thiểu 50 nghìn tỷ đồng (1,96 tỷ USD) cho cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A - một công ty con của MSC.

Tương tự, cảng nước sâu Liên Chiểu, dự kiến hoàn thành vào năm 2025, là cơ sở hạ tầng quan trọng để dịch chuyển logistics vận tải hàng hóa của Đà Nẵng ra khỏi khu vực Tây Nguyên, Lào và đông bắc Thái Lan, cho phép kết nối đa phương thức với hành lang logistics.

canghatinh.jpg
Tàu chở hàng cập cảng Hà Tĩnh. (Ảnh: PV)

Khi các nhà sản xuất toàn cầu dịch chuyển hoạt động, nhiều công ty đang điều chỉnh lại chiến lược lựa chọn địa điểm dựa trên sự gần gũi với các cảng nước sâu và hành lang logistics hiệu quả. Việt Nam đang chứng kiến xu hướng này diễn ra một cách rõ ràng.

Chẳng hạn, Bà Rịa-Vũng Tàu (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) đang thu hút các khách thuê quy mô lớn là nhờ khả năng tiếp cận trực tiếp với năng lực nước sâu của Cái Mép và các tuyến vận tải biển quốc tế. Ở miền bắc, Hải Phòng và các khu vực lân cận đang ngày càng được ưa chuộng hơn so với Hà Nội do cơ sở hạ tầng cảng biển và hiệu quả thông quan được cải thiện.

Trong khi đó, các cụm công nghiệp mới nổi như Quảng Ninh, Thanh Hóa và Đà Nẵng đang được công nhận không chỉ vì lợi thế về chi phí mà còn vì các dịch vụ logistics ngày càng mở rộng. Các nhà đầu tư đang đánh giá các tỉnh này không chỉ về giá đất và lao động mà còn về khả năng kết nối logistics với các cảng biển và hành lang xuyên biên giới.

Sự thay đổi trong các ưu tiên của khách thuê hiện nay cho thấy một xu hướng lớn hơn: phát triển công nghiệp tại Việt Nam không chỉ còn xoay quanh đất đai, mà đã chuyển sang tập trung vào khả năng sẵn sàng về logistics và tạo thuận lợi cho thương mại.

Đáng chú ý, một trong những diễn biến mang tính chuyển đổi nhất trong giai đoạn 2024-2025 là việc tái tổ chức hành chính, với một số tỉnh nội địa sáp nhập hoặc tích hợp vào các khu vực ven biển lân cận. Điều này đã giúp các trung tâm công nghiệp trước đây bị kẹp trong đất liền có được quyền tiếp cận trực tiếp với cơ sở hạ tầng thương mại hàng hải.

cangtancang.jpg
Tân Cảng, Cát Lái, Thành phố Hồ Chí MInh cùng với cảng Hải Phòng và cảng Cái Mép lọt danh sách 100 cảng container năm 2025. (Ảnh: PV)

Những vụ sáp nhập này không chỉ là về hiệu quả quản lý mà còn mang lại những lợi ích thực tế cho các nhà sản xuất và nhà đầu tư: chuỗi cung ứng ngắn hơn, chi phí vận chuyển thấp hơn và quy trình xuất khẩu được sắp xếp hợp lý. Một nhà máy trước đây phải phụ thuộc vào các tuyến đường vận tải đường bộ dài nay có thể kết nối nhanh chóng hơn với các cảng biển, khu logistics ngoại quan hoặc các cảng xuất khẩu. Điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy các hành lang công nghiệp mới, thu hút FDI chất lượng cao hơn và giúp cân bằng sự phát triển khu vực trên toàn quốc.

Đối với Việt Nam, những điều này thể hiện cơ hội để phân tán sự tăng trưởng ra khỏi các điểm nóng truyền thống và tạo ra các điểm đến đầu tư mới với khả năng tiếp cận đáng tin cậy đến các dòng chảy thương mại toàn cầu.

Muốn tận dụng thời cơ, Việt Nam phải bảo đảm các cảng biển của mình không chỉ hiệu quả mà còn được kết nối chặt chẽ trong một hệ sinh thái logistics đồng bộ. Cùng với đó, các khu công nghiệp phải được cung cấp đầy đủ dịch vụ, hạ tầng kết nối và sẵn sàng trở thành địa điểm chiến lược cho các nhà sản xuất quốc tế trong tương lai.

Để củng cố vai trò là trung tâm logistics và sản xuất của khu vực, Việt Nam phải ưu tiên các khoản đầu tư dài hạn cùng với các cải cách chính sách phối hợp. Cụ thể tập trung vào quy hoạch tích hợp và nâng cấp cơ sở hạ tầng, mở rộng đường cao tốc, cải thiện mạng lưới đường bộ và đầu tư vào đường sắt và đường thủy nội địa để kết nối tốt hơn các cảng biển, khu công nghiệp, nhà kho và cửa khẩu.

Đồng thời, Việt Nam cần xây dựng lực lượng lao động logistics có tay nghề và thúc đẩy chuyển đổi số trong kho bãi thông minh, logistics số và hải quan điện tử. Cải thiện môi trường đầu tư thông qua việc sắp xếp hợp lý các thủ tục đất đai và cấp phép cũng rất quan trọng.

Cuối cùng, phát triển bền vững phải là trọng tâm, với các mô hình cảng xanh, việc áp dụng năng lượng sạch và các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt để đáp ứng kỳ vọng ESG ngày càng tăng của các nhà đầu tư toàn cầu và bảo đảm khả năng cạnh tranh lâu dài trong các dòng chảy thương mại khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Tổng kiểm kê tài sản công toàn quốc góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu, hướng tới quản lý tài sản công hiện đại và bền vững. (Ảnh: chinhphu.vn)

Tổng kiểm kê tài sản công: 100% đơn vị hoàn thành đăng ký kiểm kê tài sản

Tính đến 17 giờ ngày 30/3/2026, toàn bộ các đơn vị đã hoàn thành đăng ký đối tượng kiểm kê tài sản công. Tuy nhiên, vẫn còn một số cơ quan có tỷ lệ gửi và duyệt báo cáo thấp hơn mức bình quân, trong khi thời hạn hoàn thành đã đến, đặt ra yêu cầu khẩn trương hoàn thiện số liệu trước khi khóa hệ thống.

Khu vực ven biển thuộc phường Hiệp Thành (tỉnh Cà Mau) phát triển mạnh về điện gió.

Thêm doanh nghiệp lớn đề xuất đầu tư dự án năng lượng sạch tại vùng ven biển Cà Mau

Ngày 31/3, Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau có buổi tiếp và làm việc với Công ty Cổ phần Tập đoàn Năng lượng Việt Sin nhằm trao đổi, tìm hiểu cơ hội đầu tư trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi - một trong những tiềm năng lớn của Cà Mau sau sáp nhập tỉnh.

Năm 2025, hãng hàng không Vietnam Airlines đã khai thác hơn 156.000 chuyến bay, vận chuyển hơn 25,6 triệu lượt hành khách và hơn 340 nghìn tấn hàng hóa, tăng trưởng 11% so với cùng kỳ năm trước.

Vietnam Airlines công bố báo cáo tài chính kiểm toán, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số

Ngày 31/3, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, mã chứng khoán: HVN) công bố báo cáo tài chính hợp nhất sau soát xét năm 2025, đồng thời cập nhật tình hình hoạt động quý I/2026 và định hướng điều hành trong bối cảnh thị trường quốc tế tiếp tục biến động phức tạp do xung đột tại Trung Đông.

Đồng chí Nguyễn Thanh Hoài, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam phát biểu tại hội nghị công bố.

Công bố Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ, định hình mạng lưới giao thông đến năm 2050

Chiều 31/3, tại Hà Nội, Cục Đường bộ Việt Nam tổ chức Hội nghị trực tuyến công bố Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là dấu mốc quan trọng, hoàn thiện cơ sở pháp lý và mở ra giai đoạn tổ chức triển khai quy hoạch ngành quốc gia trên phạm vi cả nước.

Các Hãng hàng không Việt Nam đã xây dựng nhiều phương án linh hoạt đối phó "bão xăng dầu" nhằm giữ nhịp tăng trưởng.

Hàng không linh hoạt trong “bão xăng dầu” để giữ nhịp tăng trưởng

Ngành hàng không toàn cầu đang chịu tác động nặng nề từ cuộc khủng hoảng năng lượng do ảnh hưởng xung đột tại Trung Đông. Giá nhiên liệu tăng mạnh trên phạm vi toàn cầu. Nước ta nằm trong nhóm quốc gia chịu mức tăng cao nhất, trong khi nhiều thị trường khác như Mỹ, Singapore chỉ tăng nhẹ, thậm chí có thị trường còn giảm giá.

Toàn cảnh hội nghị.

Đẩy mạnh thi đua, nâng cao hiệu quả sản xuất-kinh doanh tại EVNGENCO1

Tổng công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) phối hợp Công đoàn Tổng công ty vừa tổ chức Hội nghị tổng kết phong trào thi đua năm 2025, triển khai phong trào năm 2026. Phong trào thi đua tiếp tục được xác định là động lực quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất-kinh doanh, bảo đảm vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định.

Ảnh minh họa.

Nhóm cổ phiếu ngân hàng và bất động sản dẫn dắt thị trường, VN-Index phục hồi lên hơn 1.670 điểm

Phiên giao dịch ngày 31/3, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận diễn biến tích cực với sắc xanh lan tỏa tại nhiều nhóm ngành, đặc biệt là bất động sản, ngân hàng và chứng khoán. Thanh khoản 3 sàn tăng rõ rệt so với phiên trước, trong khi khối ngoại duy trì trạng thái bán ròng hơn 541 tỷ đồng.

Doanh nghiệp trong nước đang phải gánh chi phí đầu vào tăng cao cũng như khó khăn khi tìm đầu ra cho sản phẩm trong bối cảnh bị tác động bởi tình hình địa-chính trị trên thế giới. (Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Chi phí tăng mạnh, đơn hàng sụt giảm: Doanh nghiệp đối mặt với cú sốc từ xung đột tại Trung Đông

Theo khảo sát của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, tác động của xung đột tại Trung Đông đã tạo nên những áp lực thực tế trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, ghi nhận cao hơn ở các ngành gắn trực tiếp với nhiên liệu, vận tải, xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và chuỗi cung ứng quốc tế.

Ngân hàng tăng cường minh bạch thông tin lãi suất cho vay.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu giữ ổn định mặt bằng lãi suất

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa có văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ giải pháp ổn định lãi suất, tăng cường minh bạch thông tin và siết chặt kiểm tra, giám sát trên toàn hệ thống.

Chính sách thuế thu nhập cá nhân đang được điều chỉnh theo hướng bám sát thực tiễn đời sống. (Ảnh: Minh Phương)

Mở rộng giảm trừ thuế thu nhập cá nhân, tăng dư địa hỗ trợ người lao động

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến đã đề xuất nhiều điều chỉnh quan trọng theo hướng nâng mức miễn, giảm và mở rộng các khoản khấu trừ. Qua đó không chỉ giảm nghĩa vụ thuế mà còn phản ánh sát hơn biến động thu nhập, chi tiêu và yêu cầu bảo đảm an sinh.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 31/3: Vàng miếng, vàng nhẫn đồng loạt tăng hơn 2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 31/3, tiếp đà tăng mạnh, giao dịch ở mức 4.558,6 USD/ounce nhờ nhu cầu trú ẩn tăng vọt trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt tăng 2,2 triệu đồng mỗi lượng, niêm yết lần lượt ở mức 176 triệu đồng/lượng và 175,8 triệu đồng/lượng.

Chế tác bạc tại xưởng ở hồ Inle, thị trấn Nyaungshwe, bang Shan, Myanmar. (Ảnh: Xinhua)

Sáng 31/3, giá bạc tiếp đà phục hồi

Sáng 31/3, giá bạc thế giới tiếp đà phục hồi, giao dịch quanh mức 72,412 USD/ounce giữa lúc giá dầu có dấu hiệu hạ nhiệt. Cùng chiều với thị trường thế giới, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng điều chỉnh giá bạc tăng cả hai chiều mua-bán.

Đóng gói sản phẩm đạm urê tại Công ty TNHH MTV đạm Ninh Bình. (Ảnh TTXVN)

Chủ động nguồn cung, bình ổn giá phân bón

Do ảnh hưởng xung đột ở Trung Đông, từ đầu tháng 3, giá phân bón liên tục tăng cao, gây nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp. Trước diễn biến thị trường còn phức tạp, để bảo đảm nguồn cung, bình ổn giá phân bón, các doanh nghiệp cần chủ động nguồn nguyên liệu, tập trung đẩy mạnh sản xuất, ưu tiên phục vụ thị trường trong nước

Nhờ hoàn thiện hạ tầng và phát triển logistics hiện đại gắn với hành lang đông-tây nên Nghệ An đang là điểm đến của các nhà đầu tư. Trong ảnh: Một góc Khu công nghiệp VSIP. (Ảnh: THÀNH CHÂU)

Thúc đẩy phát triển logistics khu vực Bắc Trung Bộ

Các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị được xác định là một trong những khu vực trọng điểm kết nối giao thương quốc tế, sở hữu nhiều lợi thế phát triển logistics khi vừa có hệ thống cửa khẩu quốc tế, các quốc lộ theo hướng đông-tây, vừa có cảng biển nước sâu.

Một góc Cù lao Phố, phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai.

Kiến tạo Cù lao Phố thịnh vượng

Nằm giữa sông Đồng Nai, Cù lao Phố có diện tích hơn 700ha, sở hữu lợi thế vượt trội để phát triển mạnh mẽ thương mại, dịch vụ chất lượng cao.