Cần đổi mới công tác đào tạo nhân lực lý luận phê bình văn học, nghệ thuật

Ngày 6/9, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Tọa đàm chủ đề “Lý luận phê bình Văn học nghệ thuật từ Đổi mới (1986) đến nay – những vấn đề đặt ra cần giải quyết”. Đây là hoạt động hướng đến kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975- 30/4/2025).
Quang cảnh buổi tọa đàm.
Quang cảnh buổi tọa đàm.

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu đã trình bày tham luận, ý kiến tập trung vào các nội dung: thành tựu và hạn chế của công tác lý luận phê bình văn học, nghệ thuật từ Đổi mới (1986) đến nay; các vấn đề lý luận phê bình văn học, nghệ thuật hiện nay cần được quan tâm đi sâu; tình hình đội ngũ lý luận phê bình văn học, nghệ thuật hiện nay; phương thức đào tạo, tập hợp lực lượng lý luận phê bình văn học, nghệ thuật theo nhu cầu của các chuyên ngành để đem lại hiệu quả cao…

Thời gian qua, phê bình văn học, nghệ thuật đã góp phần phát hiện, giới thiệu đến với công chúng nhiều tác giả, tác phẩm văn học, nghệ thuật hay; phát hiện cái hay, cái đẹp về nội dung và hình thức của tác phẩm nghệ thuật; hướng dẫn công chúng thưởng thức nghệ thuật; tạo cầu nối giữa văn nghệ sĩ với công chúng; động viên, khích lệ những tìm tòi, sáng tạo.

Đại biểu Nguyễn Trung, Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại buổi tọa đàm.

Đại biểu Nguyễn Trung, Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại buổi tọa đàm.

Theo đại biểu Nguyễn Trung, Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh, qua 38 năm đổi mới, âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung đã trải qua nhiều biến đổi, nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng và trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của con người trong xã hội mới.

Để có những thành tựu quan trọng ấy, lý luận phê bình âm nhạc đã có vai trò quan trọng trong việc đánh giá, định hướng và phát triển âm nhạc, góp phần quan trọng trong việc phân tích, đánh giá và truyền tải những giá trị nghệ thuật của các tác phẩm âm nhạc, nhất là các giá trị truyền thống dân tộc, yêu nước, cách mạng. Các nghiên cứu lý luận ngày càng được mở rộng về chiều sâu, từ âm nhạc cổ điển đến các thể loại đương đại.

Để tiếp tục xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới thì việc xây dựng và phát triển đội ngũ lý luận phê bình, trong đó có lý luận phê bình sân khấu là vô cùng cần thiết. Nâng cao chất lượng công tác lý luận phê bình sẽ góp phần thúc đẩy sáng tác, sáng tạo, tiếp nhận, thụ hưởng giá trị tác phẩm văn học nghệ thuật của công chúng

Nhà báo Thanh Hiệp, Trưởng Ban Lý luận phê bình, Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng đời sống văn học, nghệ thuật hiện nay chưa tương xứng với vị thế, tầm vóc và những đổi thay nhanh chóng của thành phố, đất nước. Số lượng các tác phẩm lớn, có giá trị cao đáp ứng nhu cầu phát triển xã hội còn khiêm tốn; lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật chưa bắt kịp với yêu cầu định hướng sáng tác, sáng tạo phục vụ nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của người dân và thực hiện các nhiệm vụ chính trị trọng tâm.

Hoạt động lý luận phê bình văn học, nghệ thuật chưa phát huy được tác dụng tích cực đối với đời sống văn học, nghệ thuật; một số ngành nghệ thuật còn thiếu vắng lực lượng chuyên gia về lý luận.

Bên cạnh đó, lý luận văn học, nghệ thuật ở các lĩnh vực có những biểu hiện già cỗi, xơ cứng, kém năng động, xa rời thực tiễn sáng tác. Lối phê bình cảm tính, bất chấp những hiểu biết về lý luận nghệ thuật đang có chiều hướng thịnh hành trong đời sống văn học, nghệ thuật.

Nhà báo Thanh Hiệp phát biểu tại buổi tọa đàm.

Nhà báo Thanh Hiệp phát biểu tại buổi tọa đàm.

Nhà báo Thanh Hiệp, Trưởng Ban Lý luận phê bình, Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết thực trạng lý luận phê bình sân khấu hiện nay cho thấy đã đến lúc phải nhìn nhận sự thật và nên bắt đầu từ vấn đề đào tạo. “Bồi dưỡng để phát triển đội ngũ lý luận phê bình văn học, nghệ thuật là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Vấn đề còn là tư chất, năng khiếu cảm thụ, kiến thức và năng lực, cá tính của người cầm bút. Thiếu những phẩm chất này thì có lẽ học cả đời cũng khó trở thành nhà lý luận phê bình” - Nhà báo Thanh Hiệp chia sẻ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Mỹ Liêm, Phó Chủ tịch Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng nâng cao chất lượng lý luận phê bình văn học nghệ thuật cần bắt đầu từ đào tạo, bởi nguồn nhân lực sẽ được cung cấp bằng con đường đào tạo.

Thành phố có thể đặt hàng cho việc nghiên cứu, biên soạn chương trình, nội dung đào tạo theo yêu cầu đối với chất lượng nhân lực; cần đổi mới nội dung chương trình hoặc đột phá, mở rộng thêm hướng đào tạo kiến thức và kỹ năng cho nguồn nhân lực phê bình.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Những con số ấn tượng trước ngày diễn ra "Concert quốc gia: Tổ quốc trong tim" tại Thành phố Hồ Chí Minh

[Video] Những con số ấn tượng trước ngày diễn ra "Concert quốc gia: Tổ quốc trong tim" tại Thành phố Hồ Chí Minh

Concert Quốc gia: Tổ quốc trong tim tổ chức tại TP Hồ Chí Minh (diễn ra lúc 20h ngày 23/8/2026 tại Khu đô thị Vạn Phúc, TP Hồ Chí Minh do Báo Nhân Dân phối hợp tổ chức) đã lập kỷ lục với 5.729.323 lượt yêu cầu truy cập đăng ký vé trực tuyến và toàn bộ vé miễn phí đã được phát hành chỉ trong 1 phút 27 giây mở cổng.

Nghệ nhân làng Chuông hướng dẫn du khách trải nghiệm các công đoạn làm nón tại không gian học tập cộng đồng ở đình làng Chuông.

Khi lớp học trở về làng

Từ xa xưa, nhiều thế hệ người làng Chuông đã biết khâu nón, và những chiếc nón lá được hình thành qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân đã theo chân các bà, các mẹ, các chị đi muôn nơi, góp phần lan tỏa thương hiệu nón làng Chuông nổi tiếng.

Hội thảo lấy ý kiến góp ý dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa khu vực miền bắc.

Kiến tạo hành lang pháp lý, khơi dòng chảy giá trị văn hóa

Từ ngày 5-24/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, hướng tới hoàn thiện những cơ chế, chính sách then chốt và xây dựng khung khổ pháp lý phù hợp cho lĩnh vực này.

Ảnh minh họa. (Ghép ảnh: K.T)

Thi Tài năng Múa học sinh, sinh viên toàn quốc năm 2026

Ngày 14/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, nhằm phát hiện, tuyển chọn, tôn vinh tài năng trẻ, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nghệ thuật múa, Bộ đã ban hành kế hoạch tổ chức Cuộc thi Tài năng Múa học sinh, sinh viên toàn quốc năm 2026.

Các chương trình mang đậm bản sắc văn hóa luôn thu hút đông đảo người xem trên nền tảng số. (Ảnh: KHÁNH AN)

Hướng tới nền tảng số mang bản sắc Việt

Các mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok, Instagram… không chỉ thay đổi cách người dân tiếp cận thông tin, học tập, giao lưu và kết nối mà còn trở thành kênh quảng bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc văn hóa.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh tặng hoa chúc mừng Hội thảo khoa học. (Ảnh: A.T)

Bắc Ninh: Phát huy giá trị hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt

Ngày 14/8, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội thảo khoa học về Bảo tồn và phát huy hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt. 45 bài tham luận của các nhà nghiên cứu, tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ đã làm rõ và khẳng định giá trị của hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt.

Điện ảnh Quân đội nhân dân vinh dự nhận nhiều giải thưởng uy tín. (Nguồn: Điện ảnh Quân đội nhân dân)

Hành trình vẻ vang 66 năm của Điện ảnh Quân đội nhân dân

Kỷ niệm 66 năm Ngày truyền thống Điện ảnh Quân đội nhân dân (17/8/1960-17/8/2026), cán bộ, nghệ sĩ, chiến sĩ của đơn vị có dịp nhìn lại chặng đường vẻ vang và đáng tự hào. Từ chiến trường đến thời bình, đội ngũ làm phim quân đội đã góp phần lưu giữ những giá trị tinh thần đặc biệt quan trọng của đất nước và quân đội.

[Video] Giới thiệu sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước 2026”

[Video] Giới thiệu sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước 2026”

Sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước” tổ chức vào năm 2025 với hàng triệu bước chân đã cùng tạo nên một hành trình đầy tự hào. Hơn 1,1 triệu người tham gia, cùng nhau tích lũy 6 tỷ bước chân – lan tỏa tinh thần đoàn kết, rèn luyện sức khỏe và khát vọng vươn lên. Và hành trình ấy sẽ chính thức trở lại trong mùa thu này.

Công viên Thống Nhất có nhiều tiềm năng phát triển không gian sáng tạo. (Ảnh: Ngọc Liên

Ươm mầm không gian sáng tạo

Với diện tích rộng, hệ thống cây xanh lâu năm và cảnh quan mở, Công viên Thống Nhất (Hà Nội) có nhiều lợi thế trở thành một không gian sáng tạo giữa lòng Thủ đô. Nhiều ý tưởng đang được “ươm mầm” nhằm khai thác tiềm năng sẵn có, tạo nên đời sống sáng tạo thường xuyên phục vụ cộng đồng.

Đại diện các cơ quan tiến hành động thổ bắt đầu khai quật khẩn cấp. (Ảnh: Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh)

Nghệ An: Khai quật khẩn cấp mộ gạch cổ tại Rú Bụt

Ngày 13/8, thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho biết, Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh phối hợp Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang tổ chức khai quật khẩn cấp lăng mộ gạch cổ tại xã Kim Liên. Sau hai ngày khai quật, nhiều hiện vật đã được tìm thấy.

Các nghệ nhân vừa nghe nhạc vừa vẽ tranh. (Ảnh: THÙY VÂN)

Zhostovo - thương hiệu khay vẽ thủ công nổi tiếng của Nga

Phong cách nghệ thuật Zhostovo với những bó hoa rực rỡ đầy biểu cảm và hài hòa khó có thể nhầm lẫn với bất kỳ nghệ thuật nào khác trên thế giới. Đằng sau mỗi chiếc khay được vẽ là lịch sử nghệ thuật dân gian Nga, đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, vẫn giữ được giá trị và chỉ cần nhìn thấy là đã cảm nhận được "chất Nga".