Cần đổi mới công tác đào tạo nhân lực lý luận phê bình văn học, nghệ thuật

Ngày 6/9, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Tọa đàm chủ đề “Lý luận phê bình Văn học nghệ thuật từ Đổi mới (1986) đến nay – những vấn đề đặt ra cần giải quyết”. Đây là hoạt động hướng đến kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975- 30/4/2025).
Quang cảnh buổi tọa đàm.
Quang cảnh buổi tọa đàm.

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu đã trình bày tham luận, ý kiến tập trung vào các nội dung: thành tựu và hạn chế của công tác lý luận phê bình văn học, nghệ thuật từ Đổi mới (1986) đến nay; các vấn đề lý luận phê bình văn học, nghệ thuật hiện nay cần được quan tâm đi sâu; tình hình đội ngũ lý luận phê bình văn học, nghệ thuật hiện nay; phương thức đào tạo, tập hợp lực lượng lý luận phê bình văn học, nghệ thuật theo nhu cầu của các chuyên ngành để đem lại hiệu quả cao…

Thời gian qua, phê bình văn học, nghệ thuật đã góp phần phát hiện, giới thiệu đến với công chúng nhiều tác giả, tác phẩm văn học, nghệ thuật hay; phát hiện cái hay, cái đẹp về nội dung và hình thức của tác phẩm nghệ thuật; hướng dẫn công chúng thưởng thức nghệ thuật; tạo cầu nối giữa văn nghệ sĩ với công chúng; động viên, khích lệ những tìm tòi, sáng tạo.

Đại biểu Nguyễn Trung, Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại buổi tọa đàm.

Đại biểu Nguyễn Trung, Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại buổi tọa đàm.

Theo đại biểu Nguyễn Trung, Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh, qua 38 năm đổi mới, âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung đã trải qua nhiều biến đổi, nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng và trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của con người trong xã hội mới.

Để có những thành tựu quan trọng ấy, lý luận phê bình âm nhạc đã có vai trò quan trọng trong việc đánh giá, định hướng và phát triển âm nhạc, góp phần quan trọng trong việc phân tích, đánh giá và truyền tải những giá trị nghệ thuật của các tác phẩm âm nhạc, nhất là các giá trị truyền thống dân tộc, yêu nước, cách mạng. Các nghiên cứu lý luận ngày càng được mở rộng về chiều sâu, từ âm nhạc cổ điển đến các thể loại đương đại.

Để tiếp tục xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới thì việc xây dựng và phát triển đội ngũ lý luận phê bình, trong đó có lý luận phê bình sân khấu là vô cùng cần thiết. Nâng cao chất lượng công tác lý luận phê bình sẽ góp phần thúc đẩy sáng tác, sáng tạo, tiếp nhận, thụ hưởng giá trị tác phẩm văn học nghệ thuật của công chúng

Nhà báo Thanh Hiệp, Trưởng Ban Lý luận phê bình, Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng đời sống văn học, nghệ thuật hiện nay chưa tương xứng với vị thế, tầm vóc và những đổi thay nhanh chóng của thành phố, đất nước. Số lượng các tác phẩm lớn, có giá trị cao đáp ứng nhu cầu phát triển xã hội còn khiêm tốn; lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật chưa bắt kịp với yêu cầu định hướng sáng tác, sáng tạo phục vụ nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của người dân và thực hiện các nhiệm vụ chính trị trọng tâm.

Hoạt động lý luận phê bình văn học, nghệ thuật chưa phát huy được tác dụng tích cực đối với đời sống văn học, nghệ thuật; một số ngành nghệ thuật còn thiếu vắng lực lượng chuyên gia về lý luận.

Bên cạnh đó, lý luận văn học, nghệ thuật ở các lĩnh vực có những biểu hiện già cỗi, xơ cứng, kém năng động, xa rời thực tiễn sáng tác. Lối phê bình cảm tính, bất chấp những hiểu biết về lý luận nghệ thuật đang có chiều hướng thịnh hành trong đời sống văn học, nghệ thuật.

Nhà báo Thanh Hiệp phát biểu tại buổi tọa đàm.

Nhà báo Thanh Hiệp phát biểu tại buổi tọa đàm.

Nhà báo Thanh Hiệp, Trưởng Ban Lý luận phê bình, Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết thực trạng lý luận phê bình sân khấu hiện nay cho thấy đã đến lúc phải nhìn nhận sự thật và nên bắt đầu từ vấn đề đào tạo. “Bồi dưỡng để phát triển đội ngũ lý luận phê bình văn học, nghệ thuật là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Vấn đề còn là tư chất, năng khiếu cảm thụ, kiến thức và năng lực, cá tính của người cầm bút. Thiếu những phẩm chất này thì có lẽ học cả đời cũng khó trở thành nhà lý luận phê bình” - Nhà báo Thanh Hiệp chia sẻ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Mỹ Liêm, Phó Chủ tịch Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng nâng cao chất lượng lý luận phê bình văn học nghệ thuật cần bắt đầu từ đào tạo, bởi nguồn nhân lực sẽ được cung cấp bằng con đường đào tạo.

Thành phố có thể đặt hàng cho việc nghiên cứu, biên soạn chương trình, nội dung đào tạo theo yêu cầu đối với chất lượng nhân lực; cần đổi mới nội dung chương trình hoặc đột phá, mở rộng thêm hướng đào tạo kiến thức và kỹ năng cho nguồn nhân lực phê bình.

Có thể bạn quan tâm

Đại sứ Nguyễn Phú Bình, Chủ tịch Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài phát biểu tại sự kiện.

Giỗ Tổ Hùng Vương tái hiện trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9

“Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9 – Tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương” dự kiến diễn ra ngày 19/4 tại thành phố Osaka (Nhật Bản). Đây là sự kiện văn hóa có ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản; đồng thời là hoạt động giao lưu văn hóa góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước.

Nghị quyết số 80-NQ/TW mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam

Nghị quyết số 80-NQ/TW mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, PGS,TS Bùi Hoài Sơn, cho rằng điểm nổi bật của Nghị quyết số 80-NQ/TW là lần đầu nhiều mục tiêu chiến lược được đặt ra theo hướng toàn diện, gắn chặt với hệ thống giải pháp và yêu cầu tổ chức thực hiện, mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam Trịnh Ngọc Chung.

Đồng bào tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam hướng về ngày hội lớn của đất nước

Với đặc thù là địa điểm văn hóa, du lịch có một số cộng đồng dân tộc lưu trú, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam đã chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất cũng như thông tin, tuyên truyền về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Biên tập viên Hữu Trí là người viết format và tổ chức sản xuất chương trình "Ting Ting". (Ảnh: VTV)

Biên tập viên Hữu Trí với cách kể chuyện về tài chính cho người trẻ trên VTV3

Trong bối cảnh người trẻ ngày càng quan tâm đến việc quản lý tiền bạc và xây dựng nền tảng tài chính cá nhân từ sớm, "Ting Ting" trên VTV3 đang trở thành chương trình giáo dục tài chính được thế hệ Gen Z quan tâm. Người đứng sau chương trình, trực tiếp xây dựng ý tưởng, tổ chức sản xuất là biên tập viên Hữu Trí.

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi - người luôn đắm đuối với sân khấu Việt Nam. (Ảnh: BIN LEO)

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi - người “giữ lửa” nghệ thuật sân khấu Việt Nam

Dù rất bận rộn trên cương vị Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, song Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi vẫn miệt mài khẳng định dấu ấn sáng tạo qua nhiều chương trình, vở diễn. Với bà, sân khấu là lẽ sống, và sáng tạo nghệ thuật là cách để tái tạo năng lượng tích cực.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi tặng hoa chúc mừng tọa đàm.

Đà Nẵng: Tạo môi trường thuận lợi phát triển lĩnh vực điện ảnh và nhiếp ảnh thành phố

Sáng 13/3, Liên hiệp các hội văn học-nghệ thuật thành phố Đà Nẵng tổ chức tọa đàm với chủ đề “Giải pháp phát huy ngành Điện ảnh và Nhiếp ảnh - từ sáng tác, sản xuất đến lan tỏa giá trị tác phẩm” nhân kỷ niệm 73 năm Ngày Truyền thống Nhiếp ảnh và Điện ảnh Việt Nam (15/3/1953-15/3/2026).

[Video] Lan tỏa tình yêu đất nước và con người Việt Nam qua ống kính “Việt Nam trên hành trình đổi mới”

[Video] Lan tỏa tình yêu đất nước và con người Việt Nam qua ống kính “Việt Nam trên hành trình đổi mới”

Những khoảnh khắc về con người, cuộc sống và sự đổi thay của đất nước đã được ghi lại sinh động qua cuộc thi ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” do Báo Nhân Dân tổ chức. Mỗi bức ảnh không chỉ phản ánh nhịp sống phát triển của đất nước mà còn lan tỏa tình yêu quê hương và niềm tự hào dân tộc.

Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch tiếp nhận ảnh tư liệu do gia đình bà Lê Phương trao tặng.

Khu Di tích Phủ Chủ tịch tiếp nhận ảnh tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Chiều 12/3, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch tổ chức Lễ tiếp nhận ảnh tư liệu do gia đình bà Lê Phương và gia đình ông Trịnh Hải trao tặng. Đây là tư liệu quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các hoạt động chính trị, ngoại giao của Người và hoạt động đối ngoại của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam.

Đại diện Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Giáo sư Trình Quang Phú nhận giải B Giải thưởng Sách Quốc gia.

Nhà xuất bản Hội Nhà văn bội thu giải thưởng văn học

Tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ tám và Giải thưởng Văn học Hội Nhà văn Việt Nam 2025, nhiều tác phẩm do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành đã được vinh danh ở các hạng mục quan trọng. Thành tích này tiếp tục khẳng định vai trò và uy tín của nhà xuất bản trong việc lan tỏa giá trị văn học, học thuật tới đông đảo bạn đọc.

Tác phẩm "Kỷ nguyên vươn mình" đạt giải A cuộc thi ảnh báo chí: Việt Nam trên hành trình đổi mới

[Video] Nhịp đập của một Việt Nam đang tự tin vươn mình trên hành trình phát triển.

Cuộc thi ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” đã ghi lại nhịp đập của một đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ. Qua ống kính của các tác giả từ mọi miền Tổ quốc, hành trình phát triển của Việt Nam hiện lên sống động, nơi tinh thần dấn thân, khát vọng sáng tạo và niềm tự hào dân tộc hòa quyện trong từng khoảnh khắc.