Cần có tầm nhìn dài hạn khi sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường

Nhằm hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường, hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến hoàn thiện Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020. Dự thảo có nhiều điểm mới, sát thực tế phát triển của đất nước trong tình hình hiện nay. 

Môi trường sống xanh ở khu đô thị Ecopark.
Môi trường sống xanh ở khu đô thị Ecopark.

Việc sửa đổi, bổ sung Luật là cần thiết để bảo vệ môi trường, thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, hội nhập quốc tế cũng như thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 (Net Zero).

Quy định, thủ tục hành chính rõ ràng

Trong Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất đơn giản hóa các quy định về tiêu chí môi trường trong phân loại dự án để tạo thuận lợi cho nhà đầu tư.

Trong đó, thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, thẩm định cấp giấy phép môi trường và các nội dung khác đáp ứng với năng lực giải quyết của địa phương; việc phân loại dự án đầu tư được thực hiện theo ba nhóm, phù hợp từng mức độ về bảo vệ môi trường.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép các dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách Nhà nước không phải nộp phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường hay giấy phép môi trường.

Quy trình thực hiện tiếp tục được đơn giản hóa các quy định về tiêu chí môi trường trong phân loại dự án; cắt giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục hành chính; đơn giản hóa quy trình thực hiện, tiếp tục phân quyền mạnh mẽ cho địa phương; đề cao vai trò hậu kiểm đối với các dự án có tác động đến môi trường. Đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định về căn cứ cấp giấy phép môi trường; bổ sung đối tượng không phải có giấy phép môi trường là “dự án đầu tư trụ sở làm việc của cơ quan thực hiện dịch vụ hành chính công; cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông”.

Trình tự thẩm định cấp giấy phép môi trường cũng được sửa đổi theo hướng đơn giản theo quy mô, mức độ của dự án; đối tượng phải phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản cũng được sửa đổi. Khuyến khích các tổ chức chính trị-xã hội tham gia xây dựng, triển khai chương trình Nhãn sinh thái để xã hội hóa việc chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam.

Thời gian vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu Chính phủ, Quốc hội ban hành nhiều văn bản sửa đổi quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường để thực hiện chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương như Nghị định số 05/2025/NĐ-CP ngày 9/1/2025; Nghị định số 136/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025; Luật số 146/2025/QH15 và Nghị định số 48/2026/NĐ-CP ngày 29/1/2026.

Ước tính sau khi các văn bản này được ban hành sẽ phân cấp, phân quyền cho địa phương giải quyết khoảng 80% số thủ tục thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện.

Đối với các dự án liên quan môi trường, việc phân quyền cho địa phương được triển khai mạnh mẽ và mở rộng hơn. Sửa đổi theo hướng đơn giản hóa cách thức lập hồ sơ; cải cách quy trình, kết quả thực hiện; cắt giảm đối tượng phải báo cáo đánh giá tác động môi trường; quy định hai mức độ báo cáo đánh giá tác động môi trường theo mức nguy cơ tác động tới môi trường; lược bỏ một số tiêu chí ở khu dân cư tập trung, nguồn nước sinh hoạt, yêu cầu di dân tái định cư…

Cụ thể, chi tiết về quản lý và trách nhiệm

Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề xuất sửa đổi nhiều điểm mới trong quy định về quản lý chất lượng môi trường theo hướng đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan, khắc phục những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, tăng cường phân cấp, phân định trách nhiệm quản lý và nâng cao tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Bên cạnh các quy định sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất lược bỏ một số quy định về vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải sau khi được cấp giấy phép môi trường; quy định về nhập khẩu tàu biển đã qua sử dụng để phá dỡ, tái chế do đã bổ sung quy định cấm nhập khẩu; quy định báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm để hợp nhất với báo cáo hiện trạng môi trường; bãi bỏ trách nhiệm của Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường ban hành tiêu chí về công nghệ xử lý chất thải nguy hại nhằm tránh chồng chéo, bảo đảm tính thống nhất của pháp luật.

Tiến sĩ Tăng Thế Cường, Cục trưởng Môi trường cho biết, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020 có bốn điểm mới, bao gồm:

Thứ nhất, bãi bỏ 9 thủ tục hành chính, trong đó có bảy thủ tục cấp bộ và hai thủ tục cấp tỉnh. Dự kiến nội dung này sẽ tiết giảm được hơn 52% số thời gian giải quyết và chi phí cho người dân, doanh nghiệp; giúp đơn giản hóa việc phân loại (giảm được 1 nhóm dự án theo tiêu chí môi trường, cắt giảm hơn 90% số dự án phải báo cáo đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường); đẩy mạnh việc phân cấp cho địa phương, thúc đẩy cơ chế 1 cửa liên thông.

Thứ hai, đề xuất và bãi bỏ một số quy định quản lý chất thải rắn và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, phù hợp thực tế cũng như đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, hội nhập quốc tế. Thứ ba, tăng cường biện pháp quản lý chất lượng môi trường. Thứ tư, nhiều quy định mới về môi trường góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, chống biến đổi khí hậu, thị trường carbon, bảo vệ tầng ozon và phát triển công nghiệp môi trường.

Về những tác động đối với các dự án đang triển khai trong lĩnh vực môi trường, Phó Cục trưởng Môi trường Nguyễn Thị Thiên Phương khẳng định: Bất cứ dự án nào đang triển khai đúng quy định của pháp luật mà có liên quan các nội dung sửa đổi, bổ sung vẫn sẽ tiếp tục được triển khai theo điều luật cũ. Tuy nhiên, theo bà Phương, hầu hết các điều khoản bổ sung, sửa đổi là nhằm tháo gỡ vướng mắc và “cởi trói” cho doanh nghiệp. Những điều khoản “siết” chặt hơn đều là các quy định mới nhằm quản lý chất lượng môi trường, kiểm soát phát thải…

Trong bối cảnh hiện nay, việc sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường 2020 là điều cần thiết phù hợp quy luật vận động của xã hội. Những điều chỉnh về quy phạm pháp luật trong lĩnh vực rất rộng như tài nguyên, môi trường có tác động rất lớn đến các hoạt động kinh tế-xã hội, đòi hỏi sự ổn định và tầm nhìn dài hạn…

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng chức năng tái thả các cá thể rùa về môi trường tự nhiên. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Lan tỏa thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học từ việc tái thả 31 cá thể động vật rừng nguy cấp về tự nhiên

Ngày 1/10, tại tiểu khu 414 thuộc lâm phần Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật (Ban Quản lý Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai) phối hợp các cơ quan chức năng tổ chức tái thả 31 cá thể động vật rừng quý hiếm về môi trường tự nhiên sau thời gian cứu hộ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe.

Vườn sầu riêng sử dụng cân đối phân bón vô cơ và hữu cơ của ông Trần Quang Tá, xã Ea Knuếc (Đắk Lắk).

Tái sử dụng tầng đất mặt

Tầng đất mặt được hình thành qua quá trình canh tác, cải tạo đất, bồi đắp tự nhiên rất nhiều năm, với các hạt không quá to, cũng không quá nhỏ, độ kết dính vừa phải, lưu giữ nước, chất dinh dưỡng, phù hợp cho cây trồng.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam trao tặng tỉnh Thái Nguyên 86.300 cây giống lâm nghiệp sáng 30/9.

Trao tặng 86.300 cây giống lâm nghiệp cho tỉnh Thái Nguyên

Ngày 30/9, tại Trung đoàn 832, xã Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ trao tặng cây giống lâm nghiệp thuộc Chương trình “Gieo triệu mầm xanh, phủ vạn cánh rừng” giai đoạn 2026-2030.

Với người dân, mỗi chuyến đi qua tuyến đường là một lần phải căng mắt quan sát, lựa từng khoảng mặt đường còn bằng phẳng để tránh hiểm họa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Sớm sửa chữa tuyến đường Đá Voi-Nông Phố xuống cấp

Mặt đường nhểu ổ gà, bong tróc, đá dăm trồi lên; mỗi khi mưa lớn, nước đọng, lề đường bị xói lở khiến việc đi lại của người dân trên tuyến Đá Voi-Nông Phố, phường Ba Ngòi, tỉnh Khánh Hòa thêm nhọc nhằn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư để sửa chữa là bài toán chưa có lời giải.

Dùng flycam kiểm tra an toàn hệ thống đê. (Ảnh Tiến Đạt)

Bảo đảm an toàn tuyệt đối hệ thống đê điều trước thiên tai cực đoan

Đê điều không chỉ là công trình ngăn lũ mà còn là "lá chắn" bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và thành quả phát triển kinh tế-xã hội. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, công tác quản lý đê điều cần chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu.

Các đại biểu chủ trì Hội thảo “Khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng không khí tại Việt Nam - từ chính sách đến hành động”.

Ô nhiễm không khí: Gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng

Ô nhiễm không khí là một trong những yếu tố nguy cơ gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam, với 94.837 ca tử vong sớm trong một năm. Trước thực trạng này, Việt Nam đặt mục tiêu giảm nồng độ bụi mịn PM2.5, tăng số ngày có chất lượng không khí tốt và trung bình, đồng thời đẩy mạnh các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải.

Hội thảo tham vấn “Giải pháp dựa vào tự nhiên nhằm phục hồi rừng sau khai thác khoáng sản và cơ hội tham gia thị trường carbon trong tương lai”, ngày 29/9.

Phục hồi rừng sau khai khoáng gắn với cơ hội phát triển thị trường carbon

Phục hồi rừng sau khai thác khoáng sản cần được thực hiện theo hướng dựa vào tự nhiên, gắn với quản lý tài nguyên theo cảnh quan và bảo đảm duy trì các chức năng sinh thái lâu dài. Cùng với đó, phát triển các dự án tín chỉ carbon rừng phù hợp có thể tạo thêm nguồn lực cho công tác phục hồi và quản lý rừng bền vững.

Ngập lụt tại Bangkok, Thái Lan. (Ảnh: ZUMA PRESS WIRE)

Mưa lũ gây thiệt hại nghiêm trọng

Mưa lớn gây lũ lụt, sạt lở nghiêm trọng tại nhiều nước châu Á những ngày qua, khiến hàng chục người chết, giao thông đình trệ và buộc chính quyền các nước triển khai nhiều biện pháp ứng phó khẩn cấp.

(Ảnh minh họa: ANH QUÂN)

Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn tại nhiều khu vực của tỉnh Lâm Đồng và Khánh Hòa

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chiều và tối nay (28/9), khu vực các tỉnh Lâm Đồng và Khánh Hòa tiếp tục có mưa vừa, mưa to. Người dân và chính quyền địa phương cần chủ động đề phòng lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường thuộc hai tỉnh trên.