Tái sử dụng tầng đất mặt

Vườn sầu riêng sử dụng cân đối phân bón vô cơ và hữu cơ của ông Trần Quang Tá, xã Ea Knuếc (Đắk Lắk).
Vườn sầu riêng sử dụng cân đối phân bón vô cơ và hữu cơ của ông Trần Quang Tá, xã Ea Knuếc (Đắk Lắk).

Tầng đất mặt được hình thành qua quá trình canh tác, cải tạo đất, bồi đắp tự nhiên rất nhiều năm, với các hạt không quá to, cũng không quá nhỏ, độ kết dính vừa phải, lưu giữ nước, chất dinh dưỡng, phù hợp cho cây trồng. So với nhiều nước trên thế giới, nước ta có diện tích đất mặt màu mỡ tương đối lớn, trong đó có khoảng 4 triệu ha đất trồng lúa, là điều kiện tự nhiên vô cùng quý giá.

Nhằm phát triển công nghiệp, phát triển giao thông hoặc phục vụ các mục tiêu khác, hằng năm, vẫn có một phần diện tích đất trồng lúa được chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất phi nông nghiệp. Để không làm mất đi lớp đất mặt vô cùng quý giá đối với cây trồng, Nghị định số 112/2024/NĐ-CP ngày 11/9/2024 của Chính phủ quy định chi tiết về đất trồng lúa và mới đây nhất là Nghị định số 226/2025/NĐ-CP ngày 15/8/2026 của Chính phủ, sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai đều quy định rất cụ thể việc bóc tách và sử dụng tầng đất mặt khi xây dựng công trình trên đất được chuyển đổi từ đất chuyên trồng lúa sang mục đích phi nông nghiệp.

Theo đó, người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất khi xây dựng công trình trên đất được chuyển đổi từ đất chuyên trồng lúa sang đất phi nông nghiệp phải có phương án sử dụng tầng đất mặt được lập theo quy định. Phương án sử dụng tầng đất mặt là thành phần hồ sơ giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa sang mục đích phi nông nghiệp. Phương án phải thể hiện rõ khối lượng tầng đất mặt sau khi bóc tách, phương án, vị trí và mục đích sử dụng khối lượng đất mặt được bóc tách…

Quy định là vậy, nhưng trên thực tế, tại nhiều diện tích đất trồng lúa sau khi chuyển đổi mục đích sử dụng đất, tầng đất mặt đang bị lãng phí, hoặc bị mất đi vĩnh viễn. Mặc dù trong các hồ sơ giao đất đều có phương án sử dụng tầng đất mặt, nhưng việc thực hiện phương án này như thế nào lại chưa được sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng. Nghị định của Chính phủ đã quy định rõ, độ sâu tầng đất mặt phải bóc tách tối thiểu từ 20cm, tính từ mặt ruộng, nhưng tại không ít dự án, việc bóc tách này chỉ được thực hiện qua loa, thậm chí san lấp luôn trên mặt ruộng.

Ở nhiều dự án, diện tích phải bóc tách lên đến hàng trăm ha, có nghĩa là khối lượng đất bóc tách lên đến hàng trăm nghìn mét khối, nhưng khi được hỏi, khối lượng đất mặt đó để đâu, chủ đầu tư hoặc đơn vị thi công không chỉ ra được. Đối với phần đất mặt được bóc tách, nhìn chung chưa được tái sử dụng hiệu quả cho sản xuất nông nghiệp.

Nên chăng, cần có quy định bắt buộc người được giao đất phải có phương án tái sử dụng tầng đất mặt thật sự hiệu quả (chẳng hạn như đưa sang các khu vực khác để tiếp tục phục vụ trồng trọt), mới được phép chuyển đổi. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng đối với việc bóc tách, sử dụng tầng đất mặt, để tránh lãng phí nguồn tài nguyên quý giá này.

Có thể bạn quan tâm

Người dân huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ) trên đồng ruộng khô cằn bỏ hoang do ảnh hưởng của hạn hán kéo dài. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Ứng phó tác động của El Nino

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo dự báo, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh, đặc biệt, từ tháng 10 đến tháng 12, đạt xác suất cao nhất lên đến 95%.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

Hôm nay, Bắc Bộ duy trì nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao, chiều tối và đêm có mưa rào, dông. Khu vực Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối chuyển mưa dông cục bộ. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục hình thái mưa rào, dông về chiều tối.

Ảnh chụp chiều 1/10, cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị. (Nguồn: MP)

Quảng Trị: Khoảng 40kg cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch

Ngày 2/10, thông tin từ Ủy ban nhân dân xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị biết, địa phương vừa xuất hiện tình trạng cá biển, phần lớn là cá mòi chết dạt vào bờ biển bốc mùi hôi. Người dân tiến hành thu gom và chôn lấp toàn bộ khoảng 40kg cá để không ảnh hưởng đến môi trường. Nguyên nhân cá chết đang được làm rõ.

Lực lượng chức năng tái thả các cá thể rùa về môi trường tự nhiên. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Lan tỏa thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học từ việc tái thả 31 cá thể động vật rừng nguy cấp về tự nhiên

Ngày 1/10, tại tiểu khu 414 thuộc lâm phần Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật (Ban Quản lý Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai) phối hợp các cơ quan chức năng tổ chức tái thả 31 cá thể động vật rừng quý hiếm về môi trường tự nhiên sau thời gian cứu hộ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam trao tặng tỉnh Thái Nguyên 86.300 cây giống lâm nghiệp sáng 30/9.

Trao tặng 86.300 cây giống lâm nghiệp cho tỉnh Thái Nguyên

Ngày 30/9, tại Trung đoàn 832, xã Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ trao tặng cây giống lâm nghiệp thuộc Chương trình “Gieo triệu mầm xanh, phủ vạn cánh rừng” giai đoạn 2026-2030.

Với người dân, mỗi chuyến đi qua tuyến đường là một lần phải căng mắt quan sát, lựa từng khoảng mặt đường còn bằng phẳng để tránh hiểm họa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Sớm sửa chữa tuyến đường Đá Voi-Nông Phố xuống cấp

Mặt đường nhểu ổ gà, bong tróc, đá dăm trồi lên; mỗi khi mưa lớn, nước đọng, lề đường bị xói lở khiến việc đi lại của người dân trên tuyến Đá Voi-Nông Phố, phường Ba Ngòi, tỉnh Khánh Hòa thêm nhọc nhằn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư để sửa chữa là bài toán chưa có lời giải.

Dùng flycam kiểm tra an toàn hệ thống đê. (Ảnh Tiến Đạt)

Bảo đảm an toàn tuyệt đối hệ thống đê điều trước thiên tai cực đoan

Đê điều không chỉ là công trình ngăn lũ mà còn là "lá chắn" bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và thành quả phát triển kinh tế-xã hội. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, công tác quản lý đê điều cần chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu.

Các đại biểu chủ trì Hội thảo “Khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng không khí tại Việt Nam - từ chính sách đến hành động”.

Ô nhiễm không khí: Gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng

Ô nhiễm không khí là một trong những yếu tố nguy cơ gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam, với 94.837 ca tử vong sớm trong một năm. Trước thực trạng này, Việt Nam đặt mục tiêu giảm nồng độ bụi mịn PM2.5, tăng số ngày có chất lượng không khí tốt và trung bình, đồng thời đẩy mạnh các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải.