Cải thiện môi trường kinh doanh cần đi vào thực chất

Ngày 5/1/2024, Chính phủ ban hành Nghị quyết 02/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia nhằm khôi phục lại chương trình cải cách, cải thiện môi trường kinh doanh, đồng thời tạo áp lực và khơi dậy động lực, tinh thần cải cách của các bộ, ngành, địa phương.
Giải quyết thủ tục hành chính cho doanh nghiệp tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Hải Phòng. (Ảnh DUY LINH)
Giải quyết thủ tục hành chính cho doanh nghiệp tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Hải Phòng. (Ảnh DUY LINH)

Việc ban hành nghị quyết này là rất cần thiết nhằm khôi phục niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường đầu tư kinh doanh. Nhưng quan trọng nhất vẫn là hiệu quả thực thi các giải pháp đã được đề ra.

Nhiều chỉ số được cải thiện

Tại hội nghị triển khai Nghị quyết 02/NQ-CP của Chính phủ được Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức vừa qua, các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề và chuyên gia kinh tế đều đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ trong việc thúc đẩy, cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc ban hành nhiều văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các phiên họp Chính phủ thường kỳ hằng tháng…

Nhờ đó, môi trường kinh doanh đã thuận lợi hơn, thể hiện ở việc thực hiện thủ tục hành chính và nhiều tài liệu được đơn giản hóa, thời gian giải quyết thủ tục rút ngắn; phương thức thực hiện qua điện tử phổ biến hơn...

Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết, để hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp phục hồi và phát triển, năm 2023, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã kịp thời chỉ đạo, sửa đổi, bổ sung, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách theo thẩm quyền và quyết liệt triển khai nhiều giải pháp để tháo gỡ khó khăn, khơi thông các điểm nghẽn thể chế cho doanh nghiệp.

Qua đó, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, giải ngân vốn đầu tư công đạt kết quả tích cực. Kết quả này tạo đà phục hồi và phát triển cho khu vực tư nhân, đồng thời xếp hạng tín nhiệm quốc gia được cải thiện.

Bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh CIEM dẫn chứng: Trong bảng xếp hạng của Việt Nam năm 2024, một số chỉ số xếp hạng trên toàn cầu đã được cải thiện. Cụ thể, xếp hạng trình độ phát triển thị trường của Việt Nam năm 2024 đứng thứ 59 toàn cầu và 11/39 nền kinh tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương, tốt hơn đáng kể so với vị trí 72 toàn cầu trong năm 2023. Xếp hạng về Năng lực đổi mới sáng tạo cũng tăng 2 bậc từ vị trí 48 toàn cầu lên vị trí 46 trong năm 2023. Chỉ số Phát triển bền vững tuy chưa có cải thiện về thứ hạng nhưng điểm số đã tăng nhẹ từ 72,8 điểm năm 2022 lên 73,32 điểm trong năm 2023...

Những chuyển biến tích cực trong vấn đề này được Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI) ghi nhận. Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký VCCI chỉ ra nhiều quy định vướng mắc được kịp thời sửa đổi, điều kiện kinh doanh cũng đơn giản hơn, tinh thần phân cấp trong thực hiện thủ tục hành chính cũng mạnh mẽ hơn. Từ năm 2021-2023, các bộ, ngành, địa phương đã thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa 2.483 quy định kinh doanh tại 201 văn bản quy phạm pháp luật; Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa 1.191 quy định kinh doanh tại 221 văn bản quy phạm pháp luật.

Sớm triển khai Nghị quyết vào cuộc sống

Tuy nhiên, theo VCCI, cải cách hành chính vẫn cần thực chất, hiệu quả hơn nữa khi nhiều đề xuất cắt giảm điều kiện kinh doanh vẫn thiếu tính đột phá, nhiều vướng mắc doanh nghiệp phản ánh nhưng chưa được xem xét, bên cạnh đó vẫn phát sinh thêm một số thủ tục mới gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Trong báo cáo của CIEM cũng nhận định môi trường kinh doanh hiện nay còn nhiều thách thức. Đó là những rào cản về ngành nghề và điều kiện kinh doanh đang cản trở hoạt động và làm tăng chi phí tuân thủ, làm giảm động lực đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp. Cải cách công tác quản lý, kiểm tra chuyên ngành đã chững lại từ năm 2019, mặc dù nội dung này có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất nhập khẩu và khai thác lợi thế của các hiệp định thương mại tự do.

Bên cạnh đó, theo báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, số lượng dịch vụ công trực tuyến đã cải thiện mạnh mẽ nhưng trong thực tế, quá trình thực thi vẫn còn mang tính hình thức; nỗ lực cải cách ở một số địa phương chưa rõ nét, còn mang tính hình thức, chưa thực sự bám sát thực tiễn doanh nghiệp...

Trong bối cảnh đó, TS Trần Thị Hồng Minh, Viện trưởng CIEM cho rằng, việc ban hành Nghị quyết 02/NQ-CP mang theo thông điệp cải thiện môi trường kinh doanh là nhiệm vụ trọng tâm ưu tiên, thể hiện mức độ quan tâm và đồng hành của Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, được kỳ vọng góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, doanh nghiệp; khơi dậy động lực, tinh thần kinh doanh, góp phần thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế.

Từ thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp mong chờ Nghị quyết 02/NQ-CP được triển khai mạnh mẽ, thực chất và có hiệu quả để sớm tháo gỡ những khó khăn doanh nghiệp đang phải đối mặt.

Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham) kiến nghị các cơ quan quản lý cần sớm có các hướng dẫn cụ thể để triển khai Nghị quyết vào cuộc sống. Đơn cử, về vấn đề thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), các chỉ đạo tại Nghị quyết 02/NQ-CP nêu rõ, doanh nghiệp được thực hiện kết hợp cả hình thức tự tái chế và nộp tiền hỗ trợ tái chế trong cùng năm cho cùng một loại bao bì, sản phẩm thải bỏ; nộp đóng góp tái chế trên cơ sở quyết toán theo số lượng thực tế khi kết thúc năm và thời hạn nộp đến hết quý I của năm tiếp theo; các cơ quan quản lý có trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất chính sách ưu đãi đối với bao bì thân thiện với môi trường hoặc sử dụng vật liệu tái chế... Tuy nhiên đến thời điểm này vẫn chưa hướng dẫn thực hiện nhằm tháo gỡ các vướng mắc về EPR cho doanh nghiệp như tinh thần quyết liệt của Chính phủ.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Duy Đông đề nghị các bộ, ngành, địa phương chưa ban hành chương trình, kế hoạch hành động triển khai thực hiện Nghị quyết 02/NQ-CP khẩn trương ban hành ngay và gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Văn phòng Chính phủ để tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Trong đó cần xác định cụ thể mục tiêu, nhiệm vụ và lộ trình thực hiện; phân công trách nhiệm rõ ràng… Về phía các hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động, tích cực tham gia phản biện, đóng góp chính sách. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các bên liên quan thúc đẩy các nỗ lực cải cách thể chế, tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi, an toàn nhằm tạo sự chuyển biến nhanh trong phục hồi và phát triển kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài. 

Người dân Thủ đô chủ động giữ gìn không gian sống. (Ảnh: Thanh Hậu)

Bảo đảm chất lượng môi trường cho người dân nông thôn Thủ đô

Từ những buổi tổng vệ sinh cuối tuần tạo ra những tuyến đường không rác… thành phố Hà Nội đang biến phong trào bảo vệ môi trường thành việc làm thường xuyên của cộng đồng. Khi người dân tham gia giữ gìn không gian sống, tiêu chí môi trường trong nông thôn mới không còn nằm trên giấy, mà trở thành một phần chất lượng sống.

Mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Giữ thông suốt thủ tục xuất nhập khẩu sau phân cấp

Thẩm quyền giải quyết nhiều thủ tục xuất nhập khẩu đang chuyển về địa phương, kéo theo yêu cầu điều chỉnh cách tiếp nhận hồ sơ và trao đổi dữ liệu. Việc mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia được tính toán theo hiện trạng từng hệ thống, nhằm kết nối đúng cơ quan xử lý, tránh trùng lặp và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.