Trong đó, nổi bật là nghệ sĩ Võ Minh Lâm, một niềm tự hào của Giải: Từ thí sinh đoạt Chuông vàng ở mùa đầu tiên, năm 2006, khi mới 17 tuổi, đến mùa thứ 20, năm 2025, anh chính thức trở thành giám khảo của Giải thưởng này.
Cải lương như là định mệnh
- Sinh ra trong gia đình có truyền thống về cải lương, cùng hành trình dài gắn bó với sân khấu này, hẳn anh đã có nhiều câu chuyện, kỷ niệm riêng, ấn tượng?
- Ba mẹ của tôi đều là đào kép cải lương. Mẹ sinh tôi ra trên đường tới Huế biểu diễn, nên ban đầu đặt tên cho tôi là Võ Đông Hà.
Tôi lớn lên theo bước đường rong ruổi làm nghề của cha mẹ. Tôi nghe mẹ kể, tối đến, tôi ngủ trên cái võng mà ba giăng sẵn dưới gầm sân khấu, còn ở bên trên, ba mẹ và các cô chú diễn phục vụ bà con. Khi tôi đến tuổi đi học, nội muốn tôi về quê nhà Cần Thơ để theo học trường lớp ổn định, lúc này nội đổi tên tôi là Võ Minh Lâm.
Thấy nghề hát cực khổ nên nội không khuyến khích tôi theo nghề, nhưng sau, một phần vì gia đình khó khăn, tôi đã chọn thi vào Trường trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Cần Thơ để gia đình vừa không phải lo học phí cho tôi mà tôi còn được cấp học bổng.
Cải lương đã ngấm vào máu từ nhỏ, cùng với việc được theo học trường nghệ thuật nên giấc mơ cải lương cứ thế lớn dần trong tôi. Năm 17 tuổi, tôi tham gia cuộc thi lần đầu được tổ chức, mang tên Ngôi sao vọng cổ truyền hình, tức là Chuông vàng vọng cổ sau này. Đó là năm 2006, cũng là lần đầu tôi được đến Thành phố Hồ Chí Minh. Ba đã lái xe honda chở tôi đi thi, từ Cần Thơ, cách Thành phố hơn 150 km. Tưởng chỉ thi cho biết, ai dè, tôi đoạt luôn giải cao nhất, tức là giải Chuông vàng.
- Một khởi đầu quá thuận lợi trong nghề, anh có nghĩ vậy không?
- Giải Chuông vàng chính là tiền đề tốt nhưng để khẳng định bản thân trên sàn diễn, tôi nghĩ, mỗi người vẫn phải nỗ lực rất nhiều. Xuất phát điểm của tôi chỉ có giọng ca; còn rất nhiều điểm yếu và thiếu mà tôi cần phải hoàn thiện dần nếu muốn làm diễn viên chuyên nghiệp.
Sau khi đạt giải, tôi về Cần Thơ để học xong rồi mới quay lại Thành phố Hồ Chí Minh lập nghiệp. Nhớ hồi đó, nhiều ngày liền không có “show” diễn, tôi cũng phải nhai mì gói, uống nước lã trong căn phòng trọ chật hẹp để qua ngày. Nhưng tôi không nản lòng. Tôi nhận cả show hát từ thiện để vừa rèn luyện chuyên môn nghề vừa tập dạn dĩ với sân khấu, biết cách tương tác với khán giả. Cái gì tôi cũng học, cố gắng tích lũy kinh nghiệm càng nhiều càng tốt, để đến một ngày, khi có cơ hội, đạo diễn cần gì, tôi có thể đáp ứng được ngay.
Có lẽ, thấy tôi chịu khó như vậy nên các cô chú trong nghề thương, để ý. Tôi có cơ hội tham gia Đoàn Thắp sáng niềm tin của soạn giả Hoàng Song Việt, rồi sau đó, được nhận vào Nhà hát Trần Hữu Trang, nơi tôi được làm việc, học hỏi những đạo diễn giỏi nghề như thầy Trần Ngọc Giàu, cô Hoa Hạ, chú Chí Linh, cùng nhiều nghệ sĩ tiền bối giàu kinh nghiệm.
Muốn trở thành nghệ sĩ đa năng
- Có thể nói Võ Minh Lâm hiện là kép sáng giá nhất trong các nghệ sĩ cùng thế hệ của mình. Anh có gần như đầy đủ các giải thưởng danh giá trong làng cải lương, được bầu chọn là gương mặt trẻ tiêu biểu từ cấp tỉnh, thành phố tới cấp quốc gia. Có khi nào anh tự hỏi, điều gì đã thúc đẩy mình đạt được những kết quả nhiều người mơ ước như vậy? Và anh có câu trả lời?
- Giải thưởng là sự động viên cho những nỗ lực của mình, nhưng bản thân phải tự nhìn nhận còn thiếu gì và phải luôn rèn luyện, bổ sung. Biển học là mênh mông.
Để trở thành một nghệ sĩ cải lương giỏi là việc cực kỳ khó: Bạn không chỉ biết diễn tốt mà phải ca hay, vũ đạo đẹp, biết phối hợp ca-diễn hài hòa để chinh phục khán giả. Để có một vở cải lương nghiêm túc, đàng hoàng, nghệ sĩ phải bỏ thời gian tập luyện cả tháng nhưng đôi khi chỉ có thể diễn một, hai suất. Cát-xê khi tham gia vở diễn cải lương lại không thể so với nghệ sĩ khi chạy show lẻ. Mất thời gian, mất công sức nhưng tiền lại chẳng bao nhiêu. Thế nhưng, đối với tôi, việc tham gia trọn vở cải lương rất bổ ích cho nghề nghiệp, giúp tôi biết đào sâu tâm lý nhân vật, biết giữ cảm xúc trong suốt ba giờ đồng hồ, biết cách nắm giữ tâm hồn khán giả.
Mỗi năm, ở thành phố này, không có nhiều vở cải lương mới được ra mắt nên khi may mắn được các đạo diễn giao vai hay, tôi luôn cho đó là “cơ hội vàng”, mình phải tranh thủ nhận ngay để được học nghề. Tôi nghĩ, chính vì sự trân trọng những cơ hội đó nên tôi được các đạo diễn tin tưởng, tạo điều kiện nhiều hơn. Còn có thể, người khác sẽ nói tôi may mắn vì liên tiếp có nhiều vai diễn hay trong khi sàn diễn cải lương không sôi động như các loại hình khác, kịch nói hoặc ca nhạc chẳng hạn (cười).
- Nhưng anh không dừng ở vị trí kép chánh (kép chính) số 1, giờ anh còn thử sức ở vai kép độc, kép lão. Không chỉ cải lương, anh còn tham gia đóng kịch, đóng phim, ca nhạc, làm MC… Anh đang hướng đến hình ảnh một nghệ sĩ đa năng?
- Đúng, tôi thích trở thành một nghệ sĩ đa năng. Có thể ở lĩnh vực không phải sở trường, tôi sẽ còn thiếu sót nhưng có hề gì đâu, mình cứ mạnh dạn thử sức, tìm hiểu, khám phá bản thân, thấy cái gì hay thì đem về áp dụng ở sàn diễn cải lương.
Mới đây, tôi tốt nghiệp chuyên ngành đạo diễn, tại Trường đại học Sân khấu-Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, với tác phẩm báo cáo là vở kịch Giai nhân và anh hùng. Nhiều người ngạc nhiên hỏi, sao không làm vở cải lương, đúng sở trường, chọn kịch làm chi cho mạo hiểm? Nhưng tôi thích như vậy, tôi muốn thử xem ở lĩnh vực mới, mình có thể làm được gì. Trong vở, tôi đưa vào nhiều loại hình nghệ thuật khác, xem như một sự thể nghiệm. Tôi nghĩ, mình còn trẻ, cứ sáng tạo theo cách mình muốn, sai lần này thì rút kinh nghiệm cho lần sau.
Tôi rất đam mê cải lương. Vì thế, tôi luôn nghĩ, nếu muốn duy trì và phát triển bộ môn này trong tương lai, chắc chắn phải dựa vào những người trẻ, phải có khán giả trẻ. Bước đầu, mình phải cố gắng học thật tốt, nắm thật chắc những gì mà các bậc tiền bối đi trước truyền dạy. Sau đó, phải tiếp cận các bạn trẻ để hiểu họ muốn gì, suy nghĩ ra sao và từ đó, biết cách làm cải lương mang hơi thở thời đại, chinh phục được người trẻ. Tôi tích cực tham gia các loại hình giải trí hiện đại, như âm nhạc, phim ảnh, chương trình truyền hình… để không chỉ tìm hiểu thị hiếu của người trẻ mà còn tranh thủ quảng bá nghệ thuật cải lương, lan tỏa tình yêu cải lương đến khán giả hôm nay.
Sau bao cố gắng, tôi rất mừng vì trong số các khán giả hâm mộ, đã có rất nhiều bạn trẻ. Tôi tin tưởng rằng, nếu mình cứ bền bỉ làm nghề nghiêm túc, có sự sáng tạo, có hơi thở trẻ trung thì cải lương sẽ tiếp tục chinh phục được khán giả.
- Chân thành cảm ơn anh về một cuộc trò chuyện tràn đầy cảm xúc! ■
Nghệ sĩ Ưu tú Võ Minh Lâm tạo tiếng vang với nhiều vai diễn nặng ký, như Cố Sầu trong Chuyện tình Khau Vai, Bảy Đờn trong Người ven đô, Lê Tư Thành trong Đêm trước ngày hoàng đạo, hoàng tử Chiêu Văn trong Sấm vang dòng Như Nguyệt, Liêm trong Cô đào hát, Lý Thường Kiệt trong Câu thơ yên ngựa…, Mới đây, vai kép lão Nguyễn Địa Lô của anh, trong vở cải lương nổi tiếng Bức ngôn đồ Đại Việt, công diễn ngày 11/10 tại Nhà hát Trần Hữu Trang, đã được giới chuyên môn đánh giá cao.
