Đây được coi là điều chỉnh quan trọng nhằm bảo đảm tính ổn định của chính sách, tạo sự đồng thuận xã hội, đồng thời tiếp tục hoàn thiện phương pháp tính thuế để bịt kẽ hở thất thu ngân sách.
Giữ ổn định chính sách thuế với chứng khoán
Ở các bản dự thảo trước, Bộ Tài chính từng đưa ra phương án tính thuế đối với chuyển nhượng chứng khoán theo hướng áp dụng mức 20% trên phần thu nhập, tức giá bán trừ giá mua và các khoản chi phí liên quan. Tuy nhiên, sau quá trình nghiên cứu, lấy ý kiến và đánh giá tác động, cơ quan soạn thảo đã quyết định không thay đổi chính sách hiện hành, tiếp tục duy trì thuế suất 0,1% trên tổng giá trị chuyển nhượng từng lần.
Theo Bộ Tài chính, phương pháp này đơn giản, minh bạch, dễ áp dụng cho cả nhà đầu tư và cơ quan thuế, đồng thời phù hợp với đặc thù thị trường chứng khoán – nơi giao dịch diễn ra thường xuyên, với khối lượng lớn và biến động liên tục. Việc giữ ổn định mức thuế suất cũng nhằm tránh gây xáo trộn, hỗn loạn thị trường vốn trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh các giải pháp phát triển thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, để xử lý tình trạng thất thu từ hoạt động chuyển nhượng vốn – đặc biệt là trường hợp cá nhân không kê khai đúng giá vốn, hoặc không đủ hồ sơ chứng từ để xác định giá mua và chi phí Bộ Tài chính vẫn đề xuất giữ nguyên quy định về hai phương pháp tính thuế.
Bỏ đề xuất tăng thuế với bất động sản, chỉ làm rõ thời điểm tính thuế
Điểm thay đổi đáng chú ý khác là Bộ Tài chính đã rút đề xuất áp thuế 20% trên phần thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản. Thay vào đó, dự thảo lần này chỉ tập trung điều chỉnh quy định về thời điểm xác định nghĩa vụ thuế.
Hiện nay, Luật Thuế thu nhập cá nhân (Điều 13) quy định thời điểm xác định thu nhập chịu thuế là thời điểm hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực. Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều trường hợp người bán ủy quyền cho bên mua nộp thuế thay; hoặc chỉ đến khi người mua làm thủ tục đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng thì cơ quan quản lý mới xác định nghĩa vụ thuế. Cách áp dụng này thiếu thống nhất, dễ gây chậm trễ và phát sinh khiếu nại.
Để khắc phục, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định: Thời điểm xác định thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng bất động sản là thời điểm hợp đồng có hiệu lực theo pháp luật hoặc thời điểm đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản. Quy định này được đánh giá là sẽ đồng bộ với Luật Đất đai 2024, tăng tính minh bạch và tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho cơ quan thuế, hạn chế tình trạng chậm trễ, lợi dụng kẽ hở để trốn thuế.
Việc Bộ Tài chính rút lại đề xuất tăng thuế đối với cả chứng khoán và bất động sản cho thấy sự cân nhắc kỹ lưỡng về tính ổn định chính sách, phản ứng của thị trường và khả năng thực thi. Thay vì thay đổi mức thuế suất vốn dễ gây xáo trộn tâm lý và tác động đến hoạt động đầu tư, kinh doanh dự thảo tập trung vào làm rõ phương pháp tính, quy định cụ thể thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế và đa dạng hóa cách tính đối với các trường hợp khác nhau.
Dự thảo Luật Thuế nhập cá nhân (sửa đổi) sẽ tiếp tục được hoàn thiện, trình Quốc hội thảo luận tại kỳ họp tháng 10/2025. Đây được coi là một bước điều chỉnh quan trọng, nhằm hoàn thiện chính sách thuế thu nhập cá nhân, vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa tạo môi trường đầu tư-kinh doanh ổn định, minh bạch, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững của nền kinh tế.
