Bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám được công nhận Di sản tư liệu thế giới

ND - Chiều 9-3, tại Ma Cao (Trung Quốc), trong phiên họp toàn thể thường niên Ủy ban Ký ức Thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO, Hồ sơ Bia đá các khoa thi Tiến sĩ triều Lê và Mạc (1442 - 1779) tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) đã được công nhận là Di sản tư liệu thế giới.

Sau Mộc bản triều Nguyễn, Bia Tiến sĩ Văn Miếu là di sản tư liệu thứ hai của Việt Nam được đưa vào danh mục Di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới (Memory of the World) của UNESCO.

Bia đá đặt tại khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám vinh danh tên tuổi những người đỗ trong các kỳ thi tuyển Tiến sĩ triều Lê và Mạc. Trên mỗi tấm bia khắc một bài văn (bài ký) bằng chữ Hán, nội dung ghi lại lịch sử của các khoa thi tổ chức từ năm 1442 đến 1779. Có 82 tấm bia tương ứng với 82 khoa thi được dựng. Tấm bia Tiến sĩ đầu tiên được dựng năm 1484 đời vua Lê Thánh Tông, ghi lại lịch sử khoa thi năm 1442. Tấm bia cuối cùng được dựng vào năm 1780 cho khoa thi tổ chức vào năm 1779.

Trên thế giới nhiều nước dựng bia, nhưng chỉ duy nhất Bia Tiến sĩ Văn Miếu có bài ký ghi lịch sử các khoa thi và triết lý của triều đại về nền giáo dục và đào tạo, sử dụng nhân tài. Những bài ký trên bia Tiến sĩ được viết bằng chữ Hán với những cách viết khác nhau. Những bài văn bia này phần lớn đều do những danh nhân văn hóa, trí thức lớn của đất nước soạn, nên đó là những tác phẩm vô giá, góp phần làm nên truyền thống văn hóa, giáo dục của Việt Nam. Tất cả 82 bia Tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội đều được chế tác theo cùng một phong cách: bia dẹt, trán cong, hình vòm. Các tấm bia được đặt trên lưng rùa, rùa cũng được tạo dáng theo một phong cách chung: to, đậm và chắc khỏe. Trang trí trên bia rất đa dạng, phản ánh sự phát triển hình tượng nghệ thuật theo thời gian, nhờ đó mà hiểu được lịch sử phát triển mỹ thuật của Việt Nam từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 18. Cho đến nay, bia Tiến sĩ Văn Miếu vẫn là những bản gốc duy nhất được lưu giữ tại chỗ, liên tục kể từ khi được dựng; phần lớn các hoa văn và văn tự còn rõ, có khả năng đọc được. Các bài văn bia cho biết rõ ngày tháng dựng bia, tên của người soạn văn bia, người dựng bia. Chữ viết trên bia, các hoa văn trang trí cùng phong cách tạo dáng bia, rùa đều mang dấu ấn của thời đại mà bia được dựng. Ðiều này khẳng định tính xác thực, nguyên bản, duy nhất của tư liệu - những tiêu chí quan trọng mà chương trình Ký ức thế giới đặt ra.

Hồ sơ bia đá các khoa thi Tiến sĩ triều Lê và Mạc được công nhận Di sản tư liệu thế giới là món quà ý nghĩa đối với Thủ đô Hà Nội trước thềm kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Phát biểu tại lễ trao bằng công nhận Di sản tư liệu thế giới, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn thay mặt Chính phủ Việt Nam bày tỏ sự cảm ơn và đánh giá cao tinh thần làm việc công minh, nghiêm túc của MOWCAP đối với việc công nhận hồ sơ bia đá các khoa Tiến sĩ thời Lê - Mạc là Di sản tư liệu thế giới, đồng thời khẳng định cam kết của Chính phủ Việt Nam trong việc bảo tồn có hiệu quả và phát huy một cách bền vững giá trị của các loại hình di sản trong đó có di sản tư liệu, qua đó đóng góp tích cực và chủ động vào các hoạt động trên mọi lĩnh vực của UNESCO ở cấp khu vực và quốc tế.

PV

Có thể bạn quan tâm

Cặp lá yêu thương với chủ đề: "Thập kỷ gieo mầm xanh".

Thập kỷ gieo mầm xanh từ “Cặp lá yêu thương”

Với sứ mệnh “Trao cơ hội đi học-Cho cơ hội đổi đời”, Cặp lá yêu thương đã kết nối hàng nghìn tấm lòng nhân ái, giúp hơn 6.000 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường. “Thập kỷ gieo mầm xanh” không chỉ là dấu mốc hành trình, mà còn khẳng định giá trị của tinh thần trách nhiệm cộng đồng trong sự nghiệp an sinh xã hội.

Các đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khai mạc Lễ hội. (Ảnh: LINH BẢO)

Khai mạc Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026

Chiều 15/2 (28 tháng Chạp), Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026. Đồng chí Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đến dự.

Ca sĩ Hòa Minzy tham gia chương trình Việc tử tế.

Lan tỏa yêu thương qua hơn 2.500 câu chuyện tử tế

Hơn một thập kỷ bền bỉ, Chương trình Việc tử tế đã lan tỏa hơn 2.500 câu chuyện đẹp về lòng nhân ái, tinh thần sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng. Mỗi nhân vật, mỗi việc làm giản dị nhưng giàu ý nghĩa không chỉ truyền cảm hứng, mà còn góp phần bồi đắp niềm tin, khẳng định giá trị tốt đẹp của người Việt Nam trong đời sống hôm nay.

Hình ảnh trong buổi tổng duyệt chương trình nghệ thuật "Hải Phòng Chào xuân Bính Ngọ 2026". (Ảnh: ĐỨC NGHĨA)

Hải Phòng - Lời chào xuân hội tụ

Khi mùa xuân Bính Ngọ gõ cửa mọi nhà, Quảng trường Trung tâm Chính trị - Hành chính thành phố Hải Phòng sẽ được thắp sáng bởi chương trình nghệ thuật đặc sắc "Hải Phòng chào xuân Bính Ngọ 2026" và những màn pháo hoa tầm cao rực rỡ.

Không gian Xuân quê hương được trang trí đậm sắc Xuân với cành đào, cành mai, câu đối đỏ, mâm ngũ quả và các khu vực quen thuộc như góc thư pháp,

Cộng đồng người Việt Nam tại Hungary hân hoan chào Xuân Bính Ngọ 2026

Hòa chung không khí tưng bừng chào đón Tết Cổ truyền của dân tộc, ngày 13/2, tại thủ đô Budapest, Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary đã long trọng tổ chức chương trình Tết cộng đồng chào Xuân Bính Ngọ 2026 với sự tham gia của hơn 1.000 bà con cộng đồng người Việt Nam tại Hungary cùng đông đảo bạn bè sở tại.

Bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh kiểm tra các gian hàng sách. (Ảnh: Ban tổ chức).

Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 sẵn sàng đón khách du Xuân

Sáng 15/2, bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật thành phố cùng lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh có buổi kiểm tra thực tế công tác chuẩn bị cuối cùng tại Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026.

Gala "Việc tử tế" Tết Bính Ngọ 2026 có chủ đề "Mãi là người Việt Nam". (Ảnh: VTV)

Gala Việc tử tế Tết Nguyên đán 2026, tiếp tục mang tới những giá trị tích cực cho cộng đồng

Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, Gala Việc tử tế lại trở thành một trong những món ăn tinh thần không thể thiếu với khán giả truyền hình cả nước. Với chủ đề: “Mãi là người Việt Nam”, Gala Việc tử tế Tết Bính Ngọ 2026 sẽ được phát sóng vào 21 giờ ngày 18/02/2026 (Mùng 2 Tết) trên kênh VTV1 và ứng dụng VTVgo.

Đại sứ Pháp và Tết Việt Nam

Đại sứ Pháp và Tết Việt Nam

Lần thứ ba đón Tết cổ truyền tại Việt Nam, Đại sứ Pháp Olivier Brochet đã có những chia sẻ và trải nghiệm thú vị về dịp lễ lớn của người Việt.

[Podcast] Hương Tết từ nồi bánh chưng xanh

[Podcast] Hương Tết từ nồi bánh chưng xanh

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến rất gần. Trong nhịp sống rộn ràng chuẩn bị đón xuân, với người Việt, nồi bánh chưng xanh vẫn luôn là biểu tượng thiêng liêng của Tết cổ truyền - nơi hội tụ hương vị quê hương, ký ức sum vầy và những giá trị văn hóa được gìn giữ qua bao thế hệ.

Một góc khu mua bán ngựa ở chợ phiên Bắc Hà (Lào Cai).

Du Xuân, ngắm ngựa vùng cao

Ở các tỉnh miền núi phía bắc, chợ phiên từ lâu đã trở thành không gian để người dân gặp gỡ, trao đổi sản vật. Trong cấu trúc mỗi phiên chợ vùng cao, khu gia súc giữ vị trí quan trọng, là nơi để trâu, bò, dê, lợn… và nhất là ngựa luôn hiện diện như biểu tượng của sinh kế và văn hóa lâu đời.

[Podcast] Vì sao người Việt đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi?

[Podcast] Vì sao người Việt đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi?

Câu thành ngữ “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” không chỉ phản ánh một tập quán dân gian quen thuộc, mà còn hàm chứa những triết lý sâu sắc về tiết kiệm, gìn giữ nghĩa tình và làm mới cuộc sống. Qua đó, người Việt gửi gắm khát vọng hướng tới một năm mới hài hòa, đủ đầy và viên mãn.

Vở Náo động rừng cổ tích hứa hẹn mang đến không khí tươi vui cho các khán giả nhí vào dịp Tết cổ truyền năm nay. (Ảnh: MẠNH HẢO)

Sẵn sàng đón mùa lễ hội văn minh, ý nghĩa

Mỗi độ Tết đến, Xuân về, khắp mọi miền Tổ quốc lại hân hoan không khí đón năm mới và sẵn sàng cho mùa lễ hội rộn rã sắc màu. Sau một năm lao động hăng say, đây là dịp để cộng đồng tìm về cội nguồn, hòa mình vào không khí tưng bừng của những nghi lễ truyền thống và các sinh hoạt văn hóa giàu ý nghĩa.

Vợ chồng anh Học, chị Hương bên những giàn hoa lan Hồ điệp phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Hoa nở trên đỉnh Sa Mù

Ở độ cao hơn 1.400m giữa dãy Trường Sơn hùng vĩ phía tây nam tỉnh Quảng Trị, đèo Sa Mù quanh năm chìm trong sương lạnh, khí hậu mát lành như một “Đà Lạt thu nhỏ” của miền trung nắng gió. Song, nơi đây có những con người lặng lẽ bám trụ, cần mẫn ươm trồng nhiều loài hoa quý, mang sắc hương từ miền núi cao về phố phường Quảng Trị.

Đông đảo cán bộ, nhân viên người Việt và người Campuchia của Công ty Metfone tham gia hoạt động cùng nhau gói bánh chưng ngày Tết. (Ảnh: HUY VŨ)

Lan tỏa văn hóa dân tộc Việt qua phong tục ngày Tết

Đã thành truyền thống, hằng năm, cứ mỗi dịp chuẩn bị đón Tết cổ truyền Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Việt Nam tại Campuchia lại tổ chức liên hoan đón Xuân cùng các hoạt động chung như gói bánh chưng hay nấu các món ăn mang đậm hương vị quê nhà, góp phần lan tỏa văn hóa Việt trong cộng đồng cũng như tới bạn bè Campuchia.

Xem phim Việt giữa lòng Paris

Xem phim Việt giữa lòng Paris

Nền nghệ thuật thứ 7 không những phát triển mà nó còn trở thành một hoạt động văn hóa mang tính nhân loại. Minh chứng nhỏ cho sự phát triển đó chính là buổi mở màn tuần lễ phim Việt Nam tại Paris trong tiếng vỗ tay của hơn 2.700 khán giả tại rạp Le Grand Rex.

"Nhâm Nhi Tết Bính Ngọ" của Nhà xuất bản Kim Đồng.

Những phong vị sách Tết

Năm nay, các nhà xuất bản, đơn vị phát hành cho ra rất nhiều ấn phẩm Tết phong phú, dành cho các đối tượng độc giả đa dạng, nhiều lứa tuổi.

Tổng Bí thư gặp mặt đoàn kiều bào tiêu biểu về tham dự chương trình Xuân Quê hương 2026. (Ảnh: Đăng Khoa)

Xuân Quê hương 2026 - Khơi dậy niềm tự hào của những người con xa xứ trước vận hội mới của đất nước

Xuân Quê hương 2026 khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của những người con xa xứ trước vận hội mới của đất nước. Với định hướng chiến lược từ Đại hội XIV của Đảng và sự gắn kết giữa trong nước cùng cộng đồng kiều bào, khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng đang trở thành hành động chung.