Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, việc tăng cường và đổi mới phương pháp giáo dục lịch sử cho học sinh tiểu học, lứa tuổi bắt đầu hình thành nhận thức thế giới, là yêu cầu mang tính chiến lược của ngành giáo dục.
Thực tiễn cho thấy, việc đưa học sinh “bước ra ngoài” trang sách với những kiến thức đã học tập trên lớp, để tiếp cận trực tiếp với các di sản vật thể tại các “địa chỉ đỏ” là phương thức tối ưu để chuyển hóa tri thức lịch sử thành nhận thức tự thân.
Một buổi sáng cuối tháng 8, thầy và trò Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm (Hà Nội) không bắt đầu lớp học theo cách thông thường, mà tìm hiểu về hành trình và những câu chuyện làm nên lịch sử của đất nước.
Hoạt động giáo dục truyền thống của thầy và trò Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm tại Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh (phường Yên Nghĩa, Hà Nội) là bước khởi đầu quan trọng để thể hiện sự tri ân tới thế hệ đi trước, bồi đắp tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, cũng như định hình lý tưởng và nhân cách sống tốt đẹp.
Với hàng chục nghìn tài liệu, hiện vật gốc phản ánh toàn diện quá trình chiến đấu của Bộ đội Trường Sơn, Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh cung cấp một kho dữ liệu trực quan vô giá, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn các bài học trong sách giáo khoa.
Theo Thượng tá Nguyễn Hải Bình, hướng dẫn viên tại Bảo tàng, Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh là một công trình văn hóa quân sự mang tính đặc thù với khuôn viên rộng hơn 10.000m² và lưu giữ 15.000 hiện vật gốc phản ánh sinh động sự trưởng thành của Bộ đội Trường Sơn.
Điểm nhấn đặc biệt tại đây là khu hành lễ dâng hương rộng khoảng 990m² để tưởng nhớ và tri ân gần 20.000 liệt sĩ Trường Sơn, nơi mọi đoàn khách đều thực hiện nghi lễ dâng hương trang nghiêm trước khi vào tham quan.
Hằng năm, vào mùa học sinh cắp sách tới trường (từ tháng 9 đến tháng 5 năm sau), Bảo tàng đón tiếp nhiều đoàn học sinh, sinh viên với quy mô tổ chức vô cùng quy củ và chuyên nghiệp. Với phương châm hoạt động “biết rộng, hiểu sâu, nhớ lâu, vận dụng khéo”, đội ngũ hướng dẫn viên luôn điều chỉnh cách truyền đạt phù hợp với từng lứa tuổi.
Qua thực tiễn hướng dẫn, Thượng tá Nguyễn Hải Bình bày tỏ sự xúc động khi quan sát thấy các em học sinh khi tiếp xúc với các không gian trưng bày từ mốc mở đường năm 1959 đến ngày giải phóng đất nước đều bộc lộ niềm tự hào, sự kiêu hãnh và lòng biết ơn sâu sắc đối với sự hy sinh của thế hệ cha anh.
Bản thân các hướng dẫn viên như Thượng tá Nguyễn Hải Bình cũng luôn chủ động lồng ghép nội dung thuyết minh với các bài học trên lớp của các em để giúp thế hệ trẻ dễ dàng tiếp cận và thấu hiểu giá trị lịch sử của từng hiện vật.
Ý nghĩa sau cùng của hành trình giáo dục truyền thống không chỉ dừng lại ở sự tri ân, mà hướng tới sự thay đổi trong thái độ học tập và rèn luyện đạo đức, giúp học sinh tự rút ra bài học về trách nhiệm cá nhân đối với đất nước.
Trong không khí xúc động, giáo viên và học sinh Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm thực hiện nghi lễ dâng hương trước Tượng đài liệt sĩ. Hành động thực tế này giúp các bạn nhỏ hiểu hơn về lòng yêu nước, giá trị của hòa bình và tự do.
Tại khu vực trưng bày, cán bộ thuyết minh của bảo tàng hướng dẫn học sinh tìm hiểu về tiến trình lịch sử mở đường Trường Sơn từ năm 1959. Việc chuẩn bị nội dung thuyết minh chuyên nghiệp, khoa học và phù hợp tâm lý lứa tuổi là yếu tố quyết định chất lượng tiếp thu của học sinh.
Các em còn được quan sát sa bàn điện tử tái hiện hệ thống Đường 559, công nghệ hiển thị trực quan giúp học sinh hiểu rõ quy mô chiến lược của tuyến đường. Bên cạnh đó, hướng dẫn viên giảng giải về ý nghĩa lịch sử của những kỷ vật giản dị như đôi dép cao su, chiếc mũ cối, xe đạp thồ... Việc được lắng nghe những phân tích về các hiện vật cụ thể giúp học sinh nâng cao năng lực tư duy, thấu hiểu sâu sắc trí thông minh và ý chí khắc phục gian khổ của thế hệ cha anh.
Ngay sau bài giảng, học sinh tích cực tham gia phần thi tương tác đố vui lịch sử tại không gian trưng bày của bảo tàng; việc đổi mới hình thức kiểm tra kiến thức dưới dạng trò chơi giúp học sinh tự tin củng cố lại những thông tin vừa tiếp thu.
Khép lại chuyến đi thực tế của thầy và trò trường Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm, cô giáo Bùi Đặng Thảo Nhi, Giáo viên khối 5 cho biết: Nhà trường luôn đặc biệt quan tâm và tích cực tổ chức các hoạt động rèn luyện gắn liền với các ngày lễ, kỷ niệm lớn của đất nước cho học sinh ở tất cả các khối lớp.
“Các em học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức lý thuyết trên lớp, mà còn được tham gia tìm hiểu, hoàn thành các phiếu trải nghiệm về địa điểm học tập ngay tại nhà và trường học từ trước chuyến đi. Qua việc trực tiếp tham quan không gian bảo tàng, ngắm nhìn các kỷ vật và lắng nghe câu chuyện lịch sử, các em có cơ hội thấu hiểu lịch sử một cách trực quan nhất. Khi tham gia buổi ngoại khóa, học sinh đều rất chú ý lắng nghe và hào hứng trao đổi, qua đó khơi dậy lòng yêu nước và mong muốn được học tập, cống hiến nhiều hơn cho Tổ quốc”, cô giáo Thảo Nhi chia sẻ.
Về phía học sinh, em Hoàng Minh Anh, học sinh lớp 5, Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm, chia sẻ rằng chuyến tham quan bảo tàng lần này mang lại cho em cảm giác tự hào, hồi hộp và lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao của thế hệ đi trước. Chuyến đi thực tế đã giúp Minh Anh hiểu rõ hơn về lịch sử Việt Nam, qua đó em hiểu hơn về những khó khăn, gian khổ và công lao dựng nước, giữ nước của thế hệ cha anh. Từ đó, Minh Anh và những người bạn cảm thấy càng thêm yêu lịch sử nước nhà.
Đồng hành trong chuyến học tập này, em Đinh Ngọc Khánh, học sinh lớp 5, cũng bày tỏ niềm vui và sự hào hứng khi được đến thăm Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh đúng vào dịp kỷ niệm Ngày Quốc khánh 2/9. Ngọc Khánh chia sẻ bản thân cảm thấy vô cùng xúc động, tự hào trước sự hy sinh anh dũng của thế hệ cha anh để bảo vệ nền độc lập tự do cho thế hệ hôm nay. Đối với em, những trải nghiệm thực tế tại bảo tàng đã khơi dậy những cảm xúc khó tả cùng một tình yêu Tổ quốc mãnh liệt.
![[Ảnh] Bảo tàng duy nhất tại Việt Nam tái hiện trọn vẹn con đường huyền thoại](https://cdn.nhandan.vn/images/bh7M86R3wc3WcVO-GykRAeV2wZUfwEOO-lvl5GympF3Fz2lIvRtjWvHXofhmDMeGXo8_b4Vn-nbNSIbQKcoC4Q/bt-duong-hcm-minh-duy-33-8971.jpg.avif)
