Bệ đỡ cho công nghiệp năng lượng

Khai thác dầu khí trên biển của Petrovietnam.
Khai thác dầu khí trên biển của Petrovietnam.

Sau 3 năm triển khai thực hiện Luật Dầu khí năm 2022, thực tế cho thấy vẫn tồn tại nhiều vướng mắc, gây ảnh hưởng tới tiến độ xử lý thủ tục trong hoạt động dầu khí. Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ hoàn thiện thể chế pháp lý, đơn giản hóa các thủ tục, tăng tính chủ động cho doanh nghiệp…; qua đó khơi thông các nguồn lực, đẩy mạnh nền công nghiệp năng lượng phát triển.

Sự thay đổi tất yếu

Số liệu báo cáo quá trình thực hiện Luật Dầu khí năm 2022 (có hiệu lực từ 1/7/2023) của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho thấy, giai đoạn 2023-2025, gia tăng trữ lượng dầu khí trong nước của đơn vị đạt 38,8 triệu tấn; sản lượng khai thác đạt 24,89 triệu tấn dầu và 19,83 tỷ mét khối khí; nộp ngân sách 480.200 tỷ đồng. Luật Dầu khí năm 2022 đã tạo điều kiện thuận lợi cho Petrovietnam và các nhà thầu trong hoạt động dầu khí gia tăng sản lượng khai thác và hiệu quả đầu tư, tạo động lực tăng trưởng mới, đóng góp cho tăng trưởng đất nước và ngân sách, góp phần bảo đảm chủ quyền trên biển và an ninh năng lượng quốc gia.

Bên cạnh những điểm tích cực, quá trình áp dụng luật vào thực tiễn tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc nảy sinh trong bối cảnh mới. Đơn cử, trữ lượng dầu khí tại các mỏ hiện hữu đang suy giảm nhanh, nhiều mỏ lớn đã bước vào giai đoạn cuối của vòng đời khai thác. Trong khi các phát hiện mới chủ yếu là mỏ nhỏ, mỏ cận biên, nằm ở vùng nước sâu, xa bờ, điều kiện địa chất phức tạp, chi phí đầu tư lớn và rủi ro cao. Điều đó khiến hoạt động tìm kiếm, thăm dò và phát triển mỏ gặp nhiều khó khăn, nhất là khi giá dầu thế giới biến động khó lường, thời gian thu hồi vốn kéo dài, làm giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư dầu khí Việt Nam đối với các nhà thầu.

Bên cạnh đó, cơ chế hợp đồng hiện hành chưa bao quát đầy đủ các tình huống phát sinh đối với mỏ nhỏ, mỏ cận biên, mỏ phức tạp cũng như các trường hợp cần hợp nhất mỏ, hợp nhất hợp đồng để tối ưu hiệu quả khai thác. Chính sách ưu đãi đầu tư dù đã được cải thiện nhưng vẫn chưa đủ sức hấp dẫn để khuyến khích nhà đầu tư tham gia các dự án có mức độ rủi ro cao, chi phí lớn và thời gian thu hồi vốn dài. Chưa kể, một số quy định của Luật Dầu khí năm 2022 chưa thật sự đồng bộ với luật mới ban hành như các Luật: Đầu tư, Đấu thầu, Đất đai, Bảo vệ môi trường; dẫn đến chồng chéo trong tổ chức thực hiện, làm kéo dài thủ tục và gia tăng chi phí tuân thủ. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Dầu khí được cho là cần thiết nhằm khơi thông nguồn lực, đáp ứng yêu cầu phát triển nền công nghiệp năng lượng trong thời kỳ mới.

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Lương, chuyên gia cao cấp Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) cho rằng, điểm cốt lõi của sửa đổi luật lần này cần thay đổi tư duy và cách tiếp cận đối với phạm vi điều chỉnh của luật. Nếu trước đây luật chủ yếu điều chỉnh hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí truyền thống, nay cần được nhìn nhận như một nền tảng pháp lý cho phát triển hệ sinh thái năng lượng và công nghiệp biển trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ.

Khai thác hiệu quả các nguồn lực

Cũng theo Tiến sĩ Nguyễn Hữu Lương, quá trình chuyển dịch của Petrovietnam cho thấy sự thay đổi trong mô hình phát triển, từ một doanh nghiệp chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực dầu khí truyền thống trở thành tập đoàn công nghiệp, năng lượng với phạm vi hoạt động ngày càng mở rộng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng. Các lĩnh vực như LNG (khí tự nhiên hóa lỏng), điện khí, thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS), hydrogen, năng lượng tái tạo ngoài khơi và dịch vụ công nghiệp biển đều có mối liên hệ chặt chẽ với nền tảng dầu khí, đồng thời đòi hỏi những cơ chế mới về đầu tư, sử dụng tài nguyên, không gian biển và quản trị rủi ro. Do đó, Luật Dầu khí (sửa đổi) cần được thiết kế theo hướng mở, tạo cơ sở pháp lý để doanh nghiệp khai thác hiệu quả các nguồn lực hiện có cũng như thúc đẩy sự liên kết giữa hoạt động dầu khí với các ngành năng lượng mới.

“Trong bối cảnh hiện nay, Luật Dầu khí (sửa đổi) cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế ưu đãi đầu tư theo hướng linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng lô, mỏ dầu khí. Đối với các dự án có điều kiện phức tạp, cần có cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý giữa Nhà nước và nhà đầu tư để tạo động lực triển khai hoạt động tìm kiếm, thăm dò. Cùng với đó, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án, phân cấp, phân quyền rõ ràng và bảo đảm tính ổn định, minh bạch của chính sách nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư phát triển”, ông Lương nhấn mạnh.

Với đặc thù của ngành dầu khí là chu kỳ đầu tư dài, vốn lớn, rủi ro cao và chịu tác động trực tiếp của điều kiện địa chất, thị trường năng lượng, cho nên nhiều quyết định trong quá trình triển khai dự án mang tính chuyên môn cần được xử lý kịp thời. Nếu phải qua nhiều cấp xem xét, phê duyệt, tiến độ dự án có thể bị kéo dài, làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng hiệu quả đầu tư. Theo định hướng sửa đổi luật, Petrovietnam sẽ được giao xem xét, phê duyệt hoặc chấp thuận một số nội dung trên cơ sở ý kiến góp ý, thẩm định của cơ quan quản lý nhà nước theo phân công của Chính phủ, chủ yếu là Bộ Công thương.

Đề cập vấn đề này, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam khẳng định: Phân cấp chỉ thật sự hiệu quả khi đi kèm với quyền quyết định thực chất, thay vì chỉ chuyển thẩm quyền ký hoặc phê duyệt nhưng quy trình vẫn qua nhiều tầng nấc. Trong hoạt động dầu khí, thời gian chính là chi phí. Một dự án chậm từ 3-5 năm có thể phải đối mặt với biến động về giá dầu, chi phí thiết bị, lãi suất, công nghệ và chiến lược đầu tư của các tập đoàn dầu khí quốc tế. Do đó, việc phân cấp, phân quyền rõ ràng sẽ góp phần giảm chi phí thời gian, chi phí cơ hội của nhà đầu tư và rút ngắn quá trình triển khai dự án từ giai đoạn phát hiện, thẩm lượng, phê duyệt kế hoạch phát triển mỏ (FDP), quyết định đầu tư cuối cùng (FID) đến khai thác dòng dầu, khí đầu tiên.

Từ thực tế trên, ông Thập cho rằng, Luật Dầu khí (sửa đổi) cần quy định rõ phạm vi thẩm quyền của Chính phủ, Bộ Công thương, Petrovietnam và người điều hành hợp đồng dầu khí; trong đó, xác định rõ thời hạn xử lý từng thủ tục, trách nhiệm của từng chủ thể theo nguyên tắc “một việc-một đầu mối-một cấp quyết định-một thời hạn-một chủ thể chịu trách nhiệm”. Bên cạnh việc mở rộng thẩm quyền cho Petrovietnam cũng cần đi đôi với cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp và bảo vệ người thực thi khi đã quyết định đúng thẩm quyền, đúng quy trình nhưng kết quả không như kỳ vọng do rủi ro khách quan của hoạt động dầu khí.

Có thể bạn quan tâm

Lâm Đồng "mở" về không gian, trở thành một vùng kinh tế trải dài từ đại ngàn xuống duyên hải. Đây là cơ hội để tỉnh tổ chức lại các nguồn lực phát triển theo một cấu trúc mới, một tầm nhìn mới. (Ảnh: BẢO VĂN)

“Đột phá thể chế-hợp lực công tư” nâng cao giá trị nguồn lực tại Lâm Đồng

Việc Vòng đối thoại địa phương trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 được tổ chức tại Lâm Đồng, là cơ hội để địa phương nhìn nhận thực trạng bức tranh kinh tế và tiếp nhận kinh nghiệm quý từ các chuyên gia kinh tế hàng đầu để kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh năng động, minh bạch và giàu sức cạnh tranh.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt nền tảng triển lãm số Expo Platform. (Ảnh: Ban tổ chức)

Thành phố Hồ Chí Minh số hóa xúc tiến thương mại với nền tảng Expo Platform

Nhằm giải quyết hạn chế về không gian và thời gian của các hội chợ truyền thống, Thành phố Hồ Chí Minh chính thức ra mắt nền tảng triển lãm số Expo Platform. Tích hợp AI và hạ tầng thương mại điện tử B2B, công cụ này là cánh tay nối dài giúp doanh nghiệp Việt kết nối liên tục với nhà mua hàng quốc tế tại HCMC Export 2026.

Quang cảnh phiên họp chiều 29/9 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau đẩy nhanh tiến độ, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ năm 2026

Chiều 29/9, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau tổ chức phiên họp kiểm điểm công tác chỉ đạo, điều hành quý III và 9 tháng đầu năm 2026. Dự và chủ trì hội nghị có đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau; cùng các Phó Chủ tịch Ngô Vũ Thăng và Huỳnh Chí Nguyện.

Ông Trần Minh Sơn, thành viên Hội đồng Sáng lập, Phó Chủ tịch Thường trực Tập đoàn Sun Group, đại diện đơn vị thi công, phát biểu tại lễ khởi công. (Ảnh: SUN GROUP)

Sun Group cam kết bảo đảm tuyệt đối về chất lượng và tiến độ Dự án phục hồi Điện Kính Thiên

Ngày 29/9, Lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên đã chính thức diễn ra. Được tín nhiệm lựa chọn là đơn vị thi công công trình mang tính biểu tượng lịch sử này, Tập đoàn Sun Group đưa ra cam kết mạnh mẽ: Huy động tối đa nguồn lực, bảo đảm tuyệt đối về chất lượng và tiến độ.

Thiết bị bay không người lái UAV "made in Việt Nam" tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII. (Ảnh: Linh Phan-Thủy Nguyên)

Đồng bộ giải pháp để khơi thông nguồn lực mới cho tăng trưởng quốc gia

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển với mục tiêu tăng trưởng cao, việc chỉ sở hữu các nguồn lực truyền thống như vốn, đất đai là chưa đủ; điều cốt lõi là hoàn thiện thể chế minh bạch, gỡ bỏ các rào cản thủ tục để khơi thông và đưa các nguồn lực mới như khoa học-công nghệ, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao vào sản xuất.

Giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được thực hiện trên hệ thống của HNX. (Ảnh: HNX)

Trái phiếu riêng lẻ: Kiểm soát giao dịch, theo sát nghĩa vụ phát hành

Từ ngày 1/10/2026, quy trình giao dịch và công bố thông tin đối với trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được thực hiện theo Thông tư số 138/2026/TT-BTC. Trách nhiệm của từng chủ thể được xác định từ khâu kiểm tra nhà đầu tư, thanh toán giao dịch đến việc cung cấp thông tin trong suốt thời gian trái phiếu còn dư nợ.

Phối cảnh Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc được nâng cấp, mở rộng chuẩn bị phục vụ APEC 2027. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quy hoạch được điều chỉnh nhằm hoàn thiện hệ thống hạ tầng hàng không, nâng cao năng lực khai thác, đồng thời bảo đảm yêu cầu phục vụ các sự kiện đối ngoại quốc tế lớn.

ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 7,8% trong năm 2026 và 7,6% năm 2027. (Ảnh: An Nguyên)

Tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng

ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 7,8% trong năm 2026 và 7,6% năm 2027. Tuy nhiên, theo Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB tại Việt Nam Bùi Minh Giáp, bên cạnh việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao, Việt Nam cần chuyển mạnh sang dựa vào năng suất, đổi mới sáng tạo và sức mạnh của khu vực doanh nghiệp trong nước.

Đồng chí Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành địa phương chứng kiến lễ bàn giao sản phẩm nhân hạt mắc-ca Điện Biên cho Tổng Công ty Hàng không Việt Nam. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên bàn giao sản phẩm nhân hạt mắc-ca cho Tổng Công ty Hàng không Việt Nam

Nỗ lực kết nối, quảng bá nông sản của Điện Biên, sáng 29/9, tại Cảng Hàng không Điện Biên, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã tổ chức bàn giao sản phẩm nhân hạt mắc-ca cho Tổng Công ty Hàng không Việt Nam; số lượng bàn giao là 400kg nhân hạt mắc-ca được trồng, chế biến tại xã Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên.

Trao Giấy chứng nhận nâng cao năng lực bảo đảm an toàn, an ninh mạng trong chuyển đổi số do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cấp cho các học viên. (Ảnh: THẢO HIỀN)

Vinachem tập huấn nâng cao năng lực bảo đảm an toàn, an ninh mạng trong chuyển đổi số

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) đã tập trung triển khai nhiều nhiệm vụ, chương trình, kế hoạch nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số, gắn chuyển đổi số với hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản trị tại tập đoàn và các đơn vị thành viên. Qua đó, nâng cao nhận thức và năng lực ứng phó với các nguy cơ an toàn, an ninh mạng,...

Qua xây dựng nông thôn mới, đường giao thông xã Hát Môn (Hà Nội) được xây dựng khang trang, hiện đại. (Ảnh Nguyễn Mai)

Hà Nội xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại trong giai đoạn mới

Những năm qua, xây dựng nông thôn mới ở thành phố Hà Nội đã và đang đạt được nhiều kết quả quan trọng. Đặc biệt, cuối tháng 8/2026, Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Đây là cơ sở quan trọng để các xã triển khai thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới.

Giá dầu diesel tăng vọt gây sức ép lên nền kinh tế châu Âu

Giá dầu diesel tăng vọt gây sức ép lên nền kinh tế châu Âu

Giá dầu diesel tăng lên mức kỷ lục đang gây sức ép lớn đối với nền kinh tế châu Âu. Điều này dẫn đến tình trạng chi phí vận tải tăng cao, gây khó khăn cho nông dân và doanh nghiệp trong bối cảnh nguồn cung từ Nga và Trung Đông bị gián đoạn. Thị trường dầu diesel toàn cầu vốn đã căng thẳng nay càng thêm thiếu hụt.

Hình ảnh một tên lửa đẩy của SpaceX rời bệ phóng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khi quỹ đạo thấp trở thành hạ tầng kinh tế chiến lược

Chỉ trong vài tháng, các hồ sơ xin đưa hàng trăm nghìn, thậm chí tới một triệu vệ tinh lên quỹ đạo tầm thấp đã được nộp lên cơ quan quản lý Hoa Kỳ và ITU. Quỹ đạo quanh Trái đất đang trở thành một loại hạ tầng kinh tế mới. Câu hỏi đặt ra không còn là có nên khai thác nó hay không, mà là ai sẽ viết luật chơi?