Nghệ nhân truyền dạy các làn điệu dân tộc cho thế hệ trẻ. (Ảnh: nhandan.vn)
Nghệ nhân truyền dạy các làn điệu dân tộc cho thế hệ trẻ. (Ảnh: nhandan.vn)

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số: Khơi dậy sức mạnh nội sinh, lan tỏa bản sắc Việt Nam

Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm chỉ đạo, coi đó là bộ phận không thể tách rời của nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.

Bảo tồn di sản, phát triển văn hóa gắn với du lịch cộng đồng

Thời gian qua, việc triển khai Dự án 6 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 đã tạo chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần và sinh kế của đồng bào.

Với quan điểm xuyên suốt “Văn hóa các dân tộc thiểu số là một bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt Nam thống nhất, đa dạng”, những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Theo đại diện Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì đã triển khai trên phạm vi toàn quốc với 19 nhiệm vụ thành phần, hướng đến mục tiêu khôi phục, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, gắn văn hóa với phát triển du lịch bền vững, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa và đời sống tinh thần của đồng bào.

Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn; các lễ hội tiêu biểu của các dân tộc như Lễ hội Gầu Tào (H’Mông), Lễ hội Cồng chiêng (Tây Nguyên), Lễ hội Then-Đàn tính (Tày, Nùng, Thái)… được phục dựng và ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trở thành điểm nhấn văn hóa-du lịch đặc sắc của địa phương.

ndo_br_932-2222x1-7007.jpg
Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, trở thành điểm nhấn văn hóa-du lịch đặc sắc của địa phương. (Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Công tác phát triển đời sống văn hóa cơ sở đạt nhiều kết quả nổi bật: Nhiều nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng được xây mới, nâng cấp; hàng nghìn câu lạc bộ văn hóa dân gian, đội văn nghệ truyền thống được thành lập và hoạt động thường xuyên, thu hút đông đảo nghệ nhân, già làng, thanh thiếu niên dân tộc tham gia.

Các lớp tập huấn, truyền dạy văn hóa phi vật thể, nghiệp vụ du lịch cộng đồng được tổ chức với hơn 16.000 lượt học viên, giúp nâng cao năng lực bảo tồn và khai thác giá trị văn hóa tại chỗ. Các ngày hội, liên hoan văn hóa, nghệ thuật, thể thao dân tộc quy mô khu vực và toàn quốc được tổ chức định kỳ, tạo diễn đàn giao lưu, giới thiệu bản sắc văn hóa dân tộc đến đông đảo công chúng.

Việc gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng mang lại hiệu quả rõ nét. Nhiều điểm du lịch vùng dân tộc thiểu số được cải tạo, nâng cấp, hình thành mô hình du lịch cộng đồng bền vững kết hợp bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế, tiêu biểu như bản Nà Hang (Tuyên Quang), làng văn hóa Lác (Phú Thọ), Plei Ơi (Gia Lai), Sin Suối Hồ (Lai Châu)…

Nhờ đó, tỷ lệ thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng đạt 93,8%, thôn có đội văn hóa, văn nghệ truyền thống hoạt động thường xuyên đạt 66,1%, vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra (80% và 50%).

Lan tỏa giá trị văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc

9986668945-n.jpg
Du khách trải nghiệm các hoạt động tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam)

Hằng năm, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam phối hợp tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. Các sự kiện như “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc”, “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”, “Tuần Đại đoàn kết các dân tộc-Di sản văn hóa Việt Nam”, “Chợ phiên vùng cao”... đã trở thành hoạt động thường niên, tái hiện sinh động nét đẹp văn hóa, phong tục, lễ hội, nghề truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc anh em.

Các chương trình này không chỉ góp phần tôn vinh di sản văn hóa dân tộc, nâng cao nhận thức cộng đồng về gìn giữ bản sắc, mà còn tạo không gian trải nghiệm, giao lưu văn hóa cho du khách trong và ngoài nước.

Trong năm qua, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam đã tổ chức hàng trăm sự kiện văn hóa-du lịch quy mô quốc gia, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách, trở thành điểm đến hấp dẫn, góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Theo đánh giá của Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, giai đoạn 2021-2025, công tác bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số đã tạo chuyển biến rõ rệt, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa và phát triển du lịch cộng đồng bền vững, gắn văn hóa với sinh kế, giúp nhiều hộ dân thoát nghèo.

anh-4-1344.jpg
Nghệ nhân truyền dạy đánh cồng chiêng cho học sinh dân tộc ở Đắk Lắk. (Ảnh: baodantoc.vn)

Bước sang giai đoạn 2026-2030, công tác bảo tồn văn hóa tiếp tục đặt mục tiêu khôi phục và phát huy bền vững các giá trị truyền thống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đa dạng, sáng tạo, gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam đề xuất nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: Bảo tồn, phát huy làng, bản văn hóa truyền thống tiêu biểu; tu bổ di tích quốc gia đặc biệt, xây dựng thiết chế văn hóa, phát triển điểm du lịch cộng đồng; khôi phục bản sắc văn hóa dân tộc rất ít người; tổ chức ngày hội, liên hoan, giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu văn hóa dân tộc thiểu số; quảng bá, xúc tiến du lịch văn hóa trên các nền tảng truyền thông.

Dự án 6 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 đã khẳng định vai trò của văn hóa như nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trong thời gian tới, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống sẽ tiếp tục được triển khai theo hướng đổi mới, tăng cường đầu tư có trọng tâm, đẩy mạnh xã hội hóa, ứng dụng công nghệ số, hướng tới mục tiêu: “Bảo tồn bản sắc-Phát triển bền vững-Nâng cao đời sống văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam”.

Có thể bạn quan tâm

Thường xuyên tổ chức các sự kiện văn hóa tầm quốc gia là nỗ lực của tỉnh Điện Biên trong thu hút khách du lịch về địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên lấy ý kiến tham vấn kết quả khảo sát thông tin khách du lịch trên địa bàn tỉnh

Để có cơ sở khoa học, thực tiễn hoạch định chính sách hỗ trợ, phát triển du lịch trên địa bàn, chiều 27/10, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch Điện Biên tổ chức hội thảo, lấy ý kiến chuyên gia, các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn tỉnh tham vấn kết quả khảo sát thông tin du lịch.

Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo trong sự kiện ra mắt sách. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

"Chuyện kể trên cánh đồng" và hành trình của người gieo hạt

Từ người lính trở về với đồng đất quê hương đến hành trình phát triển những giống lúa mang thương hiệu Việt, Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo đã dành nhiều năm tháng gắn bó với nông nghiệp và người nông dân. Cuốn sách "Chuyện kể trên cánh đồng" của ông đã gửi gắm nhiều suy ngẫm về lao động, nhân cách và khát vọng về cuộc sống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tặng hoa các nghệ sĩ tham gia chương trình "Thanh âm dưới ánh mặt trời". (Ảnh: MSO)

Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội: Một năm kiến tạo những thanh âm mang bản sắc người chiến sĩ

Ngày 26/10, đánh dấu tròn một năm thành lập Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội (MSO). Trong năm đầu hoạt động, MSO đã từng bước khẳng định năng lực tổ chức, dàn dựng và biểu diễn qua nhiều chương trình nghệ thuật có ý nghĩa chính trị, văn hóa và đối ngoại, góp phần lan tỏa giá trị âm nhạc giao hưởng trong đời sống xã hội.

Từ tháng 11/2026, VTV2 dành khung giờ 21giờ từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần cho phim tài liệu. (Ảnh minh họa: Hình ảnh trong phim tài liệu "Ký ức mùa đông". (Ảnh: VTV)

Đài truyền hình Việt Nam ra mắt dải giờ phim tài liệu trên VTV2

Từ tháng 11/2026, VTV2 dành khung giờ 21giờ từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần cho phim tài liệu. Dải giờ mới tạo điểm hẹn thường xuyên để khán giả thưởng thức những tác phẩm giàu chiều sâu, giá trị nhân văn, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối các nhà làm phim trong và ngoài Đài Truyền hình Việt Nam.

Đường nội đồng Chà Vầu liên thôn Phan Hiệp đến thôn Phan Hòa. (Ảnh: BÌNH MINH)

Lâm Đồng: Xã Bắc Bình đầu tư làm mới nhiều đường nông thôn

Nhiều tuyến đường giao thông, cống thoát nước của xã Bắc Bình được đầu tư từ rất lâu, đã xuống cấp, ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân và học sinh, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông. Hiện nay, xã đã đầu tư hơn 10 tuyến đường để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, phát triển kinh tế địa phương.

Các hoạt động văn hóa tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: ANH MINH)

Hà Nội phát huy hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở

Từ rà soát thực trạng, đổi mới phương thức tổ chức hoạt động đến xây dựng các mô hình phù hợp nhu cầu cộng đồng, Hà Nội đang tập trung nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, từng bước đưa các công trình này trở thành không gian sinh hoạt thiết thực, thường xuyên của người dân.

Hiệu trưởng Trường đại học Văn hóa Hà Nội Đinh Công Tuấn phát biểu khai mạc. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Hợp tác ba bên trong phát triển nguồn nhân lực văn hóa thời kỳ mới

Sáng 26/10, Trường đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Hợp tác giữa Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực văn hóa đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới” với sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, đại diện các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Nghệ sĩ Hoàng Tùng biểu diễn tại show “Kịch câm trở lại”. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Người kể chuyện bằng ngôn ngữ hình thể

Được mệnh danh là “nghệ sĩ kịch câm số 1 Việt Nam”, Nguyễn Hoàng Tùng không chỉ sáng tạo những tác phẩm kịch câm mang đậm dấu ấn cá nhân, mà còn nỗ lực đưa kịch câm đến gần hơn với công chúng thông qua các hoạt động biểu diễn, giảng dạy và chia sẻ kiến thức về nghệ thuật hình thể.

Các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút phát động Chương trình “Bản sắc” năm 2026. (Ảnh: TTXVN)

Công nghệ số và bản sắc văn hóa

Thông qua sân chơi trực tuyến, thế hệ trẻ được khuyến khích ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác, tìm những cách thể hiện mới về văn hóa dân tộc. Với ngôn ngữ và phương thức phù hợp, họ đã và đang tiếp cận các giá trị văn hóa gần gũi hơn, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa số.

Đại sứ Nguyễn Hoàng Diệu Tâm, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Hoàng Phúc Lâm và các đại biểu thực hiện nghi lễ ra mắt Câu lạc bộ Áo dài. (Ảnh: GIA HÂN)

Ra mắt Hội Áo dài Việt Nam tại Phần Lan: Lan tỏa bản sắc Việt

Ngày 24/10, tại Helsinki, với sự đồng hành, hỗ trợ của Đại sứ quán Việt Nam tại Phần Lan, Hội Áo dài Việt Nam tại Phần Lan chính thức ra mắt. Sự kiện có sự tham dự của Đoàn công tác Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đại diện ngoại giao đoàn, bạn bè Phần Lan, quốc tế và bà con cộng đồng.

Họp báo công bố chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng”. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

"Hào khí Lạc Hồng" - Kể huyền sử cội nguồn bằng nghệ thuật thực cảnh

Lấy cảm hứng từ hệ truyền thuyết “Lạc Long Quân-Âu Cơ”, “Vua Hùng kén rể” và “Sơn Tinh-Thủy Tinh”, chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” đưa khán giả đến với những giá trị về cội nguồn, nghĩa đồng bào và sức mạnh cộng đồng, nơi âm nhạc, ánh sáng, diễn xuất và công nghệ trình diễn cùng tham gia kể chuyện.

Chuyến hành hương lịch sử tới Nepal trong những ngày thảm họa

Chuyến hành hương lịch sử tới Nepal trong những ngày thảm họa

Hơn 100 con người đủ mọi lứa tuổi đến từ miền bắc, miền nam Việt Nam, từ nước Mỹ xa xôi và châu Âu không thật gần... tập kết tại Kathmandu chuẩn bị cho chuyến hành hương mà đích đến cuối cùng là đi vòng quanh (kora) núi thiêng Kailash trên đất Tibet (Tây Tạng, thuộc Trung Quốc).

Văn hóa Hàn Quốc từ lâu đã được giới trẻ Việt đón nhận một cách rất hào hứng. (Ảnh: TRANG HÀ)

Cách giới trẻ Việt học hỏi từ văn hóa Hàn Quốc

Văn hóa Hàn Quốc từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc với giới trẻ Việt Nam. Không chỉ giải trí, người trẻ ngày nay chủ động tiếp nhận văn hóa "xứ kim chi" từ lối sống đến tư duy. Sự hào hứng của họ tại Lễ hội Con đường Văn hóa Hàn Quốc 2026 cho thấy một thế hệ cởi mở, sẵn sàng học hỏi và hội nhập một cách có chọn lọc.