Nghệ nhân truyền dạy các làn điệu dân tộc cho thế hệ trẻ. (Ảnh: nhandan.vn)
Nghệ nhân truyền dạy các làn điệu dân tộc cho thế hệ trẻ. (Ảnh: nhandan.vn)

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số: Khơi dậy sức mạnh nội sinh, lan tỏa bản sắc Việt Nam

Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm chỉ đạo, coi đó là bộ phận không thể tách rời của nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.

Bảo tồn di sản, phát triển văn hóa gắn với du lịch cộng đồng

Thời gian qua, việc triển khai Dự án 6 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 đã tạo chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần và sinh kế của đồng bào.

Với quan điểm xuyên suốt “Văn hóa các dân tộc thiểu số là một bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt Nam thống nhất, đa dạng”, những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Theo đại diện Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì đã triển khai trên phạm vi toàn quốc với 19 nhiệm vụ thành phần, hướng đến mục tiêu khôi phục, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, gắn văn hóa với phát triển du lịch bền vững, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa và đời sống tinh thần của đồng bào.

Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn; các lễ hội tiêu biểu của các dân tộc như Lễ hội Gầu Tào (H’Mông), Lễ hội Cồng chiêng (Tây Nguyên), Lễ hội Then-Đàn tính (Tày, Nùng, Thái)… được phục dựng và ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trở thành điểm nhấn văn hóa-du lịch đặc sắc của địa phương.

ndo_br_932-2222x1-7007.jpg
Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, trở thành điểm nhấn văn hóa-du lịch đặc sắc của địa phương. (Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Công tác phát triển đời sống văn hóa cơ sở đạt nhiều kết quả nổi bật: Nhiều nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng được xây mới, nâng cấp; hàng nghìn câu lạc bộ văn hóa dân gian, đội văn nghệ truyền thống được thành lập và hoạt động thường xuyên, thu hút đông đảo nghệ nhân, già làng, thanh thiếu niên dân tộc tham gia.

Các lớp tập huấn, truyền dạy văn hóa phi vật thể, nghiệp vụ du lịch cộng đồng được tổ chức với hơn 16.000 lượt học viên, giúp nâng cao năng lực bảo tồn và khai thác giá trị văn hóa tại chỗ. Các ngày hội, liên hoan văn hóa, nghệ thuật, thể thao dân tộc quy mô khu vực và toàn quốc được tổ chức định kỳ, tạo diễn đàn giao lưu, giới thiệu bản sắc văn hóa dân tộc đến đông đảo công chúng.

Việc gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng mang lại hiệu quả rõ nét. Nhiều điểm du lịch vùng dân tộc thiểu số được cải tạo, nâng cấp, hình thành mô hình du lịch cộng đồng bền vững kết hợp bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế, tiêu biểu như bản Nà Hang (Tuyên Quang), làng văn hóa Lác (Phú Thọ), Plei Ơi (Gia Lai), Sin Suối Hồ (Lai Châu)…

Nhờ đó, tỷ lệ thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng đạt 93,8%, thôn có đội văn hóa, văn nghệ truyền thống hoạt động thường xuyên đạt 66,1%, vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra (80% và 50%).

Lan tỏa giá trị văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc

9986668945-n.jpg
Du khách trải nghiệm các hoạt động tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam)

Hằng năm, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam phối hợp tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. Các sự kiện như “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc”, “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”, “Tuần Đại đoàn kết các dân tộc-Di sản văn hóa Việt Nam”, “Chợ phiên vùng cao”... đã trở thành hoạt động thường niên, tái hiện sinh động nét đẹp văn hóa, phong tục, lễ hội, nghề truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc anh em.

Các chương trình này không chỉ góp phần tôn vinh di sản văn hóa dân tộc, nâng cao nhận thức cộng đồng về gìn giữ bản sắc, mà còn tạo không gian trải nghiệm, giao lưu văn hóa cho du khách trong và ngoài nước.

Trong năm qua, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam đã tổ chức hàng trăm sự kiện văn hóa-du lịch quy mô quốc gia, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách, trở thành điểm đến hấp dẫn, góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Theo đánh giá của Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, giai đoạn 2021-2025, công tác bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số đã tạo chuyển biến rõ rệt, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa và phát triển du lịch cộng đồng bền vững, gắn văn hóa với sinh kế, giúp nhiều hộ dân thoát nghèo.

anh-4-1344.jpg
Nghệ nhân truyền dạy đánh cồng chiêng cho học sinh dân tộc ở Đắk Lắk. (Ảnh: baodantoc.vn)

Bước sang giai đoạn 2026-2030, công tác bảo tồn văn hóa tiếp tục đặt mục tiêu khôi phục và phát huy bền vững các giá trị truyền thống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đa dạng, sáng tạo, gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam đề xuất nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: Bảo tồn, phát huy làng, bản văn hóa truyền thống tiêu biểu; tu bổ di tích quốc gia đặc biệt, xây dựng thiết chế văn hóa, phát triển điểm du lịch cộng đồng; khôi phục bản sắc văn hóa dân tộc rất ít người; tổ chức ngày hội, liên hoan, giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu văn hóa dân tộc thiểu số; quảng bá, xúc tiến du lịch văn hóa trên các nền tảng truyền thông.

Dự án 6 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 đã khẳng định vai trò của văn hóa như nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trong thời gian tới, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống sẽ tiếp tục được triển khai theo hướng đổi mới, tăng cường đầu tư có trọng tâm, đẩy mạnh xã hội hóa, ứng dụng công nghệ số, hướng tới mục tiêu: “Bảo tồn bản sắc-Phát triển bền vững-Nâng cao đời sống văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam”.

Có thể bạn quan tâm

Tại chương trình "Văn hóa Islam và kỹ năng tiếp khách Hồi giáo và Dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo tại Huế”.

Huế từng bước xây dựng nền tảng để đón dòng khách du lịch Halal

Huế đang từng bước mở cánh cửa vào thị trường du lịch Halal trị giá hàng trăm tỷ USD bằng việc nghiên cứu và đào tạo về du lịch Halal, chuẩn bị những nền tảng quan trọng: kiến thức, kỹ năng và tư duy phục vụ của doanh nghiệp du lịch, nâng cao chất lượng điểm đến, xây dựng hệ sinh thái dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo.

Chiếu cói Vũ Hạ và khát vọng vươn xa

Chiếu cói Vũ Hạ và khát vọng vươn xa

Gắn bó với đời sống người Việt qua nhiều thế hệ, chiếc chiếu cói không chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống, mà còn là ký ức của biết bao gia đình. Tại thôn Vũ Hạ, xã Phụ Dực, tỉnh Hưng Yên, nghề làm chiếu vẫn được gìn giữ và từng bước đổi mới để thích ứng với thị trường và tìm cơ hội vươn ra thị trường quốc tế.

Hai nghệ nhân Tà Thía Panh và Tà Thía Ca (xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa) đang hòa tấu làn điệu độc đáo của đàn Chapi, như đang trò chuyện với núi rừng bằng thứ ngôn ngữ đã gắn bó với người Raglai qua bao thế hệ. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đừng để hồn đàn Chapi mai một

Giữa đại ngàn xã Phước Hà (tỉnh Khánh Hòa), tiếng đàn Chapi vẫn lặng lẽ ngân lên dưới đôi bàn tay chai sần của những nghệ nhân già. Thanh âm mộc mạc ấy từng theo chân người Raglai qua những mùa rẫy, những đêm trăng, những lễ hội của buôn làng. Nhưng giữa nhịp sống hiện đại, tiếng đàn năm nào đang thưa vắng dần.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm trong chương trình khai mạc. (Ảnh: LINH BẢO)

Dấu ấn của kẻ sĩ Nam Bộ, nhà trí thức cách mạng Trần Bạch Đằng

Ngày 15/7, tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh, Câu lạc bộ Truyền thống Thành Đoàn, Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Thư viện số Nguyễn An Ninh-Chuyên đề Nam Bộ, Nhà xuất bản Trẻ phối hợp tổ chức Lễ khai mạc chuỗi sự kiện mang chủ đề “Trăm năm Trần Bạch Đằng-Một thế kỷ dấn thân của kẻ sĩ Nam Bộ”.

Ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao,

Gìn giữ tiếng Việt - Góp phần phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam trên trường quốc tế

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc gìn giữ tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là nhu cầu của cộng đồng mà còn trở thành một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam.

Biểu diễn của ca sĩ Thái Song và Minh Loan trong chương trình nghệ thuật.

Đêm nghệ thuật giàu cảm xúc và ý nghĩa kỷ niệm 40 năm Ngày mất của Tổng Bí thư Lê Duẩn

Kỷ niệm 40 năm Ngày mất của Tổng Bí thư Lê Duẩn, tại làng Hậu Kiên, xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị - quê hương của đồng chí, đông đảo các thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân Quảng Trị đã tham dự một chương trình nghệ thuật chính luận, tưởng nhớ, tri ân vị lãnh đạo kiệt xuất của Đảng và dân tộc.

Vòng Chung kết khu vực miền bắc quy tụ 1.243 thí sinh dự thi.

Hơn 1.200 thí sinh tranh tài tại Chung kết khu vực miền bắc Yoshine Music Festival toàn quốc 2026

Sau thành công của Chung kết khu vực miền trung (28 và 29/6/2026) diễn ra tại Đà Nẵng và Chung kết khu vực miền nam (3 đến 5/7/2026) diễn ra tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 15/7, Yoshine Music Festival toàn quốc 2026 đã khai mạc Chung kết khu vực miền bắc (15 đến 22/7/2026) tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Đại sứ Pháp Olivier Brochet (áo dài đỏ) chúc mừng nhà thiết kế Hàn Phượng (cầm hoa) sau màn trình diễn áo dài.

Nhà thiết kế Hàn Phượng mang áo dài kể chuyện hữu nghị Việt-Pháp

Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm Quốc khánh Cộng hòa Pháp do Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức tối 14/7 tại Hà Nội, bộ sưu tập áo dài "Ngọc Liên" của nhà thiết kế Hàn Phượng đã mang đến một điểm nhấn giao lưu văn hóa ấn tượng khi kết nối những nét đẹp đặc trưng của Việt Nam và Pháp qua ngôn ngữ thời trang và nghệ thuật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Từ “mỏ vàng” di sản đến nguồn lực sáng tạo quốc gia

Thực tế, Việt Nam không thiếu những di sản đặc sắc kết tinh chiều sâu văn hóa, lịch sử và trí tuệ dân tộc, nhưng nếu chỉ dừng ở bảo tồn hay khai thác theo phương thức truyền thống, thì những giá trị từ di sản sẽ khó trở thành sức mạnh cạnh tranh trong nền kinh tế sáng tạo.

"Hành trình di sản, gắn kết cội nguồn" đưa hơn 100 đại biểu trẻ về các tỉnh miền trung và hứa hẹn những kỷ niệm khó quên trên mảnh đất quê hương.

[Ảnh] Thanh niên kiều bào với hành trình tìm về nguồn cội và khám phá di sản

Tối 13/7, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) đã tổ chức lễ khai mạc Trại hè Việt Nam 2026. Hơn 100 thanh niên kiều bào từ 32 quốc gia và vùng lãnh thổ mang tới thông điệp mạnh mẽ về lòng tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ xa xứ đối với quê hương trong kỷ nguyên mới.

Cảnh trong vở nhạc kịch “Lửa từ Đất”. (Ảnh: NHÀ HÁT TUỔI TRẺ)

Xây dựng hệ sinh thái nhạc kịch

Năm 1965, “Cô Sao”-vở nhạc kịch đầu tiên của Việt Nam ra mắt. Đến nay, nhạc kịch nước ta đã trải qua hơn 60 năm với sự xuất hiện của nhiều tác phẩm mang dấu ấn riêng. Dẫu vậy, để loại hình nghệ thuật này thật sự bứt phá, vẫn cần có một hệ sinh thái đồng bộ đủ khả năng đưa nhạc kịch phát triển chuyên nghiệp.

“Art Talk - Luận đàm cùng nghệ thuật” do Masterise Group giới thiệu vừa qua không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa công chúng và các tác phẩm của những tên tuổi tiêu biểu trong mỹ thuật Việt Nam.

“Art Talk” và hành trình nuôi dưỡng thấu cảm

Giữa những chuyển động không ngừng của cuộc sống hiện đại, nghệ thuật tạo ra những khoảng lặng để con người quan sát kỹ hơn, cảm nhận sâu hơn và kết nối sâu sắc hơn với chính mình cũng như thế giới chung quanh. Từ những trải nghiệm ấy, nghệ thuật trở thành một phần quan trọng trong hành trình hoàn thiện đời sống tinh thần.

Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của trí tưởng tượng và sự sáng tạo trong quá trình chuyển đổi xanh.

Khép lại hành trình gió, nước và mặt trời với đêm nhạc “The flow of evolution”

Tối 11/7 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội), Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam đã tổ chức chương trình nghệ thuật đa phương tiện “The flow of evolution”. Đây là sự kiện khép lại hành trình gần một năm của chiến dịch truyền thông và ngoại giao công chúng trọng điểm "Plug in to Evolution" (Nhấn kết nối-Bật thay đổi).

Phở Việt Nam là điểm nhấn nổi bật, thu hút đông đảo khách mời quốc tế đến thưởng thức. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Phần Lan cung cấp)

Phở Việt Nam - Điểm nhấn nổi bật trong sự kiện giao lưu văn hóa và ẩm thực ASEAN tại Phần Lan

Sự đón nhận nồng nhiệt của bạn bè quốc tế đối với món ăn Việt Nam, đặc biệt là phở một lần nữa khẳng định sức hấp dẫn và giá trị của ẩm thực Việt Nam như một cầu nối văn hóa, góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, quảng bá hình ảnh Việt Nam và lan tỏa bản sắc của Cộng đồng ASEAN tại Phần Lan.

Biểu diễn nghệ thuật trong hang Ngọc Rồng góp phần lan tỏa giá trị của di sản.

Nghệ thuật lan tỏa giá trị cho di sản

Gần đây, nhiều không gian di sản được lựa chọn làm nơi diễn ra các hoạt động nghệ thuật với hình thức phong phú như triển lãm, biểu diễn âm nhạc hay sân khấu thực cảnh. Sự kết hợp này lan tỏa những giá trị của di sản, khơi gợi sự quan tâm của công chúng.