Văn hóa trở thành nguồn lực phát triển vùng dân tộc thiểu số

Tại Hội nghị gặp mặt đại biểu đại diện cho đội ngũ trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ cả nước, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, phải tiếp tục gìn giữ, bồi đắp và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời đại mới, trong đó chú trọng phát triển văn hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Mô hình bảo tồn văn hóa trong trường học tại Lai Châu. (Ảnh: TRẦN TUẤN)
Mô hình bảo tồn văn hóa trong trường học tại Lai Châu. (Ảnh: TRẦN TUẤN)

Tại các vùng dân tộc thiểu số, mỗi lễ hội, bài hát, điệu múa, tập tục... đều phản ánh lịch sử, tri thức và khát vọng của cộng đồng. Khi được bảo tồn đúng hướng, bản sắc sẽ được phát huy, trở thành nguồn lực phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Trong thực tiễn, cấp ủy nhiều địa phương vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống đã định hướng, gợi mở những cách làm hiệu quả. Điển hình, là khai thác giá trị văn hóa bản địa xây dựng thành sản phẩm du lịch đặc thù, thu hút du khách, vừa bảo tồn, phát triển, vừa tạo nên mô hình du lịch đạt hiệu quả kinh tế cao.

Lào Cai là tỉnh tập trung 33 dân tộc thiểu số, có số lượng di sản văn hóa phi vật thể nhiều và đa dạng nhất cả nước, với 4 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; 56 di sản văn hóa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; một di tích được xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt; 34 di tích được xếp hạng di tích cấp quốc gia; 172 di tích được xếp hạng di tích cấp tỉnh.

Với quan điểm nhất quán là bảo tồn bản sắc văn hóa trong không gian sống, gắn với lợi ích của người dân, cấp ủy cùng chính quyền các cấp tại Lào Cai đã và đang xây dựng những chiến lược cụ thể để biến di sản thành tài sản, đưa văn hóa thành động lực phát triển, tạo sinh kế bền vững cho nhân dân. Di sản văn hóa được “đánh thức”, lồng ghép trong các sản phẩm du lịch độc đáo, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Trong 8 tháng năm 2025, tổng lượng khách đến Lào Cai ước đạt 7,6 triệu lượt, trong đó khách quốc tế đạt 925.000 lượt. Tổng doanh thu từ du lịch ước đạt hơn 32.000 tỷ đồng, bằng 69,45% kế hoạch năm.

Cùng với xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù, một hướng đi khác để đưa văn hóa thành nguồn lực là phát triển các sản phẩm OCOP từ những đặc sản mang đậm bản sắc của đồng bào dân tộc thiểu số, như: Thổ cẩm, rượu ngô, chè Shan tuyết, mật ong rừng, thuốc nam… Những sản phẩm này khi được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc sẽ vừa giữ nghề truyền thống vừa mở rộng thị trường, giúp người dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.

Tại Tuyên Quang, chè Shan tuyết cổ thụ Tây Côn Lĩnh là một sản phẩm văn hóa đặc biệt, được kết tinh từ những yếu tố tự nhiên cùng quy trình sản xuất thủ công truyền thống. Nhận thấy những giá trị từ “di sản trà” này, dưới sự chỉ đạo, định hướng của Tỉnh ủy, ngành nông nghiệp tỉnh xác định đây là một trong những cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế lớn, từ đó mở rộng diện tích trồng, gây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm. Hiện toàn tỉnh có gần 14.000 ha chè cho thu hoạch, sản lượng đạt khoảng 68.000 tấn/năm. Mỗi năm, giá trị sản xuất từ ngành chè là hơn 700 tỷ đồng. Dựa trên tiềm năng, lợi thế về vùng chè Shan tuyết, các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất chú trọng xây dựng hơn 40 sản phẩm chè đạt chuẩn OCOP cấp tỉnh, 2 sản phẩm đạt OCOP 5 sao quốc gia.

Lưu ý về vấn đề phát triển văn hóa nói chung và văn hóa vùng dân tộc thiểu số nói riêng, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Phát triển phải hài hòa, bảo đảm an sinh, tiến bộ xã hội, gìn giữ bản sắc, bảo vệ sinh thái và sử dụng tài nguyên hiệu quả; không đánh đổi môi trường, văn hóa và an sinh để lấy tăng trưởng đơn thuần vì một tương lai bền vững, cân bằng và nhân văn hơn. Cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, chính quyền các cấp đồng hành cùng đồng bào trong xây dựng đời sống văn hóa, bảo đảm bản sắc không phai nhạt mà trở thành nguồn lực quý báu để phát triển bền vững kinh tế-xã hội địa phương, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng.

Có thể bạn quan tâm

Nhà thơ Định Hải.

Một đời tận hiến cho trẻ thơ

Ngày 30/8/2026, nhà thơ Định Hải (trong ảnh) trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 90, khép lại một đời cầm bút trọn vẹn dành cho thiếu nhi. Nhắc tới nhà thơ Định Hải, nhiều người lập tức nhớ ngay tới tác phẩm “Bài ca trái đất”, sau này được nhạc sĩ Trương Quang Lục phổ nhạc thành ca khúc “Trái đất này là của chúng mình”. 

Các nghệ sĩ trong chương trình Gala Chuông vàng vọng cổ tối 30/8. Từ cuộc thi này, nhiều giọng ca triển vọng đã thành danh trên sân khấu cải lương thành phố. (Ảnh: Linh Bảo)

Đưa nghệ thuật cải lương đến với khán giả trẻ

Tiếp tục đổi mới công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, Hội đồng Lý luận, phê bình Văn học, Nghệ thuật-Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố (Hãng phim TFS) sẽ tổ chức chương trình Nghệ thuật Cải lương-Ký ức lịch sử và Mã hóa văn hóa dân tộc vào ngày 4/9.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9. (Ảnh: CTV).

Tổng kết Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 và chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Quốc khánh 2/9

Tối 2/9, tại Quảng trường Phú Yên, phường Tuy Hòa, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk tổ chức tổng kết Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 và chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2026); Quốc khánh nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026).

Tái hiện lễ cơm mới của đồng bào dân tộc Thái, tỉnh Sơn La. (Ảnh: BTC)

“4 góc nhà, 3 góc bếp”: Tình làng nghĩa xóm trong lễ mừng cơm mới của đồng bào Thái, tỉnh Sơn La

Sáng 2/9, tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), đồng bào dân tộc Thái, tỉnh Sơn La tái hiện lễ cơm mới thu hút nhân dân và du khách tham gia và trải nghiệm. Đây là hoạt động trong chuỗi sự kiện “Chợ phiên vùng cao-Cao nguyên mở hội” diễn ra từ ngày 29/8-2/9.

Hoạt động trình diễn khinh khí cầu tại Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau) trong khuôn khổ Lễ hội Khinh khí cầu và Ngày hội Văn hóa di sản năm 2026. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau bừng sáng miền di sản và khát vọng vươn cao cùng đất nước

Vùng sông nước Cà Mau bừng lên sức sống mới trong không khí hân hoan của những ngày mùa Thu lịch sử. Lần đầu tiên, bầu trời Cà Mau rực rỡ bởi những dải màu kỳ diệu từ Lễ hội Khinh khí cầu và Ngày hội Văn hóa di sản năm 2026, diễn ra từ ngày 27/8 đến ngày 2/9 với chủ đề “Hội tụ bản sắc văn hóa nơi địa đầu cực nam Tổ quốc”.

Phụ nữ dân tộc Bố Y tại xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai. (Ảnh: VŨ LINH)

[Ảnh] Nét đẹp trang phục truyền thống của phụ nữ Bố Y

Thuộc nhóm các dân tộc rất ít người tại Việt Nam, người Bố Y (còn gọi là Tu Dí) cư trú tại xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai vẫn gìn giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp. Trang phục của phụ nữ Bố Y lưu giữ những dấu ấn riêng về phong tục, tập quán và quan niệm thẩm mỹ của cộng đồng.

Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Tháng 12/1946, trong những ngày tháng sục sôi khí thế "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", rất nhiều người con của Hà Nội đã anh dũng hy sinh. Ở nơi hồn thiêng sông núi ấy, hiện có 3 tượng đài tưởng nhớ những người con của Thủ đô đã ngã xuống trong 60 ngày đêm, mỗi cụm đều mang nhiều ý nghĩa cả về lịch sử, văn hóa và kiến trúc.

Tái hiện lễ cưới truyền thống của người Dao Đỏ tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Tái hiện lễ cưới truyền thống của người Dao Đỏ tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam

Ngày 1/9, trong không khí vui tươi chào mừng Quốc khánh 2/9, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) phối hợp Trung tâm Văn hóa và Thông tin du lịch tỉnh Cao Bằng tổ chức tái hiện lễ cưới truyền thống của người Dao (nhánh Dao Đỏ), thu hút đông đảo du khách tham quan, tìm hiểu. 

[Ảnh] Nhà tù Hỏa Lò đông nghịt du khách trước ngày Quốc khánh 2/9

[Ảnh] Nhà tù Hỏa Lò đông nghịt du khách trước ngày Quốc khánh 2/9

Ngày 1/9, trước thềm Quốc khánh 2/9, Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò đón lượng khách tăng gấp 3 ngày thường. Dòng người ken đặc từ khu vực chờ bên ngoài đến các không gian tham quan bên trong, cho thấy sức hút đặc biệt của điểm đến lịch sử này, đồng thời đặt ra bài toán về tổ chức, điều tiết lượng khách trong những dịp cao điểm.

Nhạc sĩ Phú Quang thể hiện sáng tác của ông trong một chương trình nghệ thuật. (Ảnh: Gia đình cung cấp)

Đạo diễn Phạm Hoàng Nam: Mở cửa “căn phòng” ký ức Phú Quang

Đạo diễn Phạm Hoàng Nam có hơn 30 năm gắn bó với những ký ức đặc biệt về nhạc sĩ Phú Quang, từ cuộc gặp đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh, những cuộc trò chuyện âm nhạc và sáng tạo, đến những lần cùng nhau ấp ủ các dự án nghệ thuật. Hơn 30 năm sau, những ký ức ấy trở lại theo một cách đặc biệt.