Bảo đảm kinh phí phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Một điểm mới nổi bật của Nghị định 265/2025/NĐ-CP là định hướng ưu tiên đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ then chốt, cơ chế phân bổ kinh phí minh bạch, công khai và có kiểm tra giám sát. Nghị định cũng tạo hành lang pháp lý rõ ràng, mở rộng cơ hội thu hút nguồn lực từ doanh nghiệp và tổ chức...

Họp báo thường kỳ tháng 10/2025 tại Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: TL)
Họp báo thường kỳ tháng 10/2025 tại Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: TL)

Sáng 31/10, tại buổi Họp báo thường kỳ tháng 10/2025, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đã thông tin về 7 nghị định được ban hành, tập trung hướng dẫn chi tiết các nội dung của Luật Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; trong đó có Nghị định số 265/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo về tài chính và đầu tư trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Nghị định 265/2025/NĐ-CP).

Bảy nội dung liên quan tài chính và đầu tư

Theo đại diện Vụ Kế hoạch-Tài chính (Bộ Khoa học và Công nghệ), Nghị định số 265/2025/NĐ-CP thể hiện rõ tinh thần của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, là chính sách về tài chính và đầu tư được quy định đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đầu tư công, ngân sách nhà nước và thuế thu nhập doanh nghiệp.

Mục tiêu đổi mới của Nghị định 265/2025/NĐ-CP là cơ chế quản lý, phân bổ và kiểm soát ngân sách gắn với đánh giá hiệu quả đầu ra và trách nhiệm giải trình của người sử dụng ngân sách nhà nước, chứ không chỉ là tuân thủ quy trình đánh giá đầu vào như trước đây.

Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn 7 nội dung liên quan đến tài chính và đầu tư trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bao gồm: Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; kế hoạch về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nội dung chi ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; lập dự toán, phân bổ, quản lý, sử dụng, quyết toán ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia; Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp và các khoản chi của doanh nghiệp cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Định hướng ưu tiên đầu tư lĩnh vực công nghệ then chốt

Một điểm nhấn quan trọng của Nghị định 265/2025/NĐ-CP là quy định rõ ràng và có tính hệ thống về kế hoạch tổng thể phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn 5 năm.

Theo đại diện Vụ Kế hoạch-Tài chính, đây là quy định nhằm thiết lập một khung kế hoạch trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mang tính trung hạn có định hướng chiến lược, gắn kết chặt chẽ với kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực và kế hoạch đầu tư công của quốc gia.

Kế hoạch tổng thể này không chỉ là công cụ điều phối nguồn lực, mà còn là cơ chế bảo đảm tính liên thông giữa các kế hoạch của bộ, ngành và địa phương. Nó tạo nền tảng để thống nhất mục tiêu, định lượng rõ kết quả cần đạt và định hướng ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực công nghệ then chốt, các ngành có khả năng dẫn dắt nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Nghị định cũng quy định cụ thể về quy trình xây dựng, lấy ý kiến, phê duyệt và giám sát đánh giá kế hoạch khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm, bảo đảm sự minh bạch, khoa học và gắn trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương, là căn cứ để điều chỉnh phân bổ ngân sách nhà nước và bố trí vốn đầu tư công cho giai đoạn tiếp theo.

Có thể nói, quy định này giúp Nhà nước không chỉ quản lý tốt hơn nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mà còn đóng vai trò dẫn dắt chiến lược phát triển quốc gia dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Phân bổ kinh phí minh bạch, công khai, gắn với kiểm tra

Một trong những điểm mới của Nghị định số 265/2025/NĐ-CP là cơ chế bổ sung/điều chỉnh kinh phí cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập căn cứ đánh giá kết quả hoạt động của tổ chức này nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của tổ chức khoa học và công nghệ công lập; khuyến khích các tổ chức khoa học và công nghệ công lập tăng cường huy động nguồn lực xã hội hóa theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước; hợp tác công tư thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Cơ chế cấp bổ sung kinh phí chi bảo đảm và duy trì hoạt động thường xuyên của tổ chức khoa học và công nghệ công lập với biên độ tăng, giảm 10% theo đánh giá kết quả hoạt động của tổ chức.

Đại diện Vụ Kế hoạch-Tài chính cho biết, việc phân bổ kinh phí bổ sung theo đánh giá kết quả hoạt động của tổ chức khoa học và công nghệ công lập bảo đảm minh bạch, công khai và gắn với cơ chế kiểm tra, đánh giá của cơ quan có thẩm quyền và thực hiện theo quy định tại Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo về thông tin, thống kê, đánh giá, chuyển đổi số và các vấn đề chung.

Kết quả đánh giá hoạt động của tổ chức khoa học và công nghệ công lập được Bộ Khoa học và Công nghệ cập nhật hàng năm và công khai trên Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Nhà nước trở thành “nhà kiến tạo thị trường tri thức”

Một điểm mới rất đáng chú ý của Nghị định 265/2025/NĐ-CP là cơ chế mở rộng và đa dạng hóa nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nếu trước đây, phần lớn hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, thì nay, nghị định đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng để thu hút nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp.

Cụ thể, các tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp được khuyến khích thành lập quỹ phát triển khoa học và công nghệ; các khoản chi của doanh nghiệp cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được khấu trừ hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp và Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội; được tham gia đặt hàng, đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, hoặc hợp tác công-tư trong các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo đại diện Vụ Kế hoạch-Tài chính, với quy định này Nhà nước không chỉ là “nhà tài trợ” mà trở thành “nhà kiến tạo thị trường tri thức”, nơi mỗi đồng vốn công được dùng để kích hoạt và dẫn dắt nhiều đồng vốn tư nhân.

Cơ chế này mở ra một hướng tiếp cận hoàn toàn mới: huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội - từ khu vực công, tư, viện nghiên cứu đến các startup công nghệ - để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực then chốt của tăng trưởng bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện các đơn vị tham gia tiếp nhận và bàn giao các mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học, Viện Hàn lâm). (Ảnh: MINH ĐỨC)

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển giao phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Các đại biểu tham dự bài giảng đại chúng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”. (Ảnh: HUY HOÀNG)

Toán học và trí tuệ nhân tạo: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”

Tiếp nối chuỗi bài giảng đại chúng "Toán học và Trí tuệ nhân tạo", ngày 21/8, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học phối hợp Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức bài giảng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”, thu hút đông đảo cán bộ, nhà nghiên cứu, sinh viên tham dự...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quang Anh, Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phát biểu khai mạc Hội thảo “Startup ở bối cảnh quốc tế”. (Ảnh: TG)

Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam với mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu

Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang có bước chuyển quan trọng. Từ chỗ tập trung chủ yếu vào khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và hỗ trợ hình thành các dự án, hệ sinh thái đang hướng tới khả năng kết nối nguồn lực, phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư, thương mại hóa công nghệ và mở rộng thị trường.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt "Trạm Cảnh sát thông minh". (Ảnh: Công an Thanh Hóa)

Ra mắt “Trạm Cảnh sát thông minh” ở Thanh Hóa

Sáng 21/8, tại số 18 đường Phan Chu Trinh, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Thanh Hóa tổ chức Lễ ra mắt và vận hành thí điểm mô hình Kiosk "Trạm Cảnh sát thông minh".

Viettel hướng tới mô hình đầu tư dài hạn, gắn với việc xây dựng hạ tầng hiện đại, đưa các công nghệ mới vào thị trường tại Cộng hòa Dominica. (Ảnh: Viettel cung cấp)

Viettel trúng thầu cung cấp dịch vụ viễn thông tại Cộng hòa Dominica

Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) ngày 21/8 cho biết, tập đoàn đã đấu thầu thành công quyền sử dụng 3 băng tần vô tuyến điện và sẽ khẩn trương xây dựng mạng lưới viễn thông với công nghệ tiên tiến nhất tại Cộng hòa Dominica - quốc gia thứ 3 của Viettel tại thị trường châu Mỹ.

Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 8 Trạm Công dân số. (Ảnh: H. Khánh)

Trạm Công dân số được Bộ Công an công nhận sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ

Trạm Công dân số vừa được Bộ Công an công nhận là sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ, ghi nhận những nỗ lực của Công an Thành phố Hồ Chí Minh trong đổi mới tư duy, ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả.

Thanh toán không dùng tiền mặt trong căng-tin của Trường trung học cơ sở Nha Trang, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: Trường trung học cơ sở Nha Trang cung cấp)

Thái Nguyên: Chuyển đổi số phát huy hiệu quả rõ nét trong công tác Đảng và ngành giáo dục

Việc ứng dụng đồng bộ các nền tảng đã góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tăng cường tính minh bạch, kỷ luật và khả năng theo dõi, giám sát trong thực hiện nhiệm vụ của ngành giáo dục.

Trao Thỏa thuận hợp tác triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bắc Ninh thí điểm hỗ trợ 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh chuyển đổi số

Ngày 20/8, tại Bắc Ninh, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội nghị triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số. Chương trình đặt mục tiêu tiếp cận, hướng dẫn tối thiểu 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Clex phục vụ nhu cầu pháp lý của doanh nghiệp và người dùng cá nhân. (Ảnh: Tập đoàn Công nghệ CMC)

Công nghệ AI hỗ trợ xây dựng và thi hành pháp luật

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng vào lĩnh vực pháp luật, khả năng hiểu đúng và suy luận theo hệ thống pháp luật của từng quốc gia trở thành yêu cầu quan trọng. Mới đây, CMC OpenAI giới thiệu V-LegalBench và Clex, cho thấy nỗ lực phát triển các công cụ AI phù hợp với đặc thù pháp lý Việt Nam.

Hợp đồng lao động điện tử được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong số hóa quản trị nhân sự. (Ảnh: ÁNH HỒNG)

Giải pháp toàn trình cho hợp đồng lao động điện tử

Hợp đồng lao động điện tử đang mở ra một bước chuyển mới trong quản trị nhân sự, từ ký kết trên môi trường số đến xác thực, lưu trữ và khai thác dữ liệu. Để quá trình này vận hành hiệu quả, doanh nghiệp cần giải pháp kết nối toàn bộ quy trình, đồng thời bảo đảm giá trị pháp lý và trải nghiệm thuận tiện cho người lao động.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại phiên họp. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Chấp hành pháp luật là điều kiện bắt buộc khi xét Giải thưởng Chất lượng quốc gia

Mười doanh nghiệp không được tiếp tục đề xuất Giải thưởng Chất lượng quốc gia năm 2025 do có vi phạm hoặc chưa xử lý dứt điểm các vấn đề về thuế, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và an toàn lao động. Kết quả này cho thấy năng suất, chất lượng phải gắn với trách nhiệm tuân thủ pháp luật.