Bảo đảm kinh phí phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Một điểm mới nổi bật của Nghị định 265/2025/NĐ-CP là định hướng ưu tiên đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ then chốt, cơ chế phân bổ kinh phí minh bạch, công khai và có kiểm tra giám sát. Nghị định cũng tạo hành lang pháp lý rõ ràng, mở rộng cơ hội thu hút nguồn lực từ doanh nghiệp và tổ chức...

Họp báo thường kỳ tháng 10/2025 tại Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: TL)
Họp báo thường kỳ tháng 10/2025 tại Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: TL)

Sáng 31/10, tại buổi Họp báo thường kỳ tháng 10/2025, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đã thông tin về 7 nghị định được ban hành, tập trung hướng dẫn chi tiết các nội dung của Luật Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; trong đó có Nghị định số 265/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo về tài chính và đầu tư trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Nghị định 265/2025/NĐ-CP).

Bảy nội dung liên quan tài chính và đầu tư

Theo đại diện Vụ Kế hoạch-Tài chính (Bộ Khoa học và Công nghệ), Nghị định số 265/2025/NĐ-CP thể hiện rõ tinh thần của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, là chính sách về tài chính và đầu tư được quy định đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đầu tư công, ngân sách nhà nước và thuế thu nhập doanh nghiệp.

Mục tiêu đổi mới của Nghị định 265/2025/NĐ-CP là cơ chế quản lý, phân bổ và kiểm soát ngân sách gắn với đánh giá hiệu quả đầu ra và trách nhiệm giải trình của người sử dụng ngân sách nhà nước, chứ không chỉ là tuân thủ quy trình đánh giá đầu vào như trước đây.

Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn 7 nội dung liên quan đến tài chính và đầu tư trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bao gồm: Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; kế hoạch về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nội dung chi ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; lập dự toán, phân bổ, quản lý, sử dụng, quyết toán ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia; Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp và các khoản chi của doanh nghiệp cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Định hướng ưu tiên đầu tư lĩnh vực công nghệ then chốt

Một điểm nhấn quan trọng của Nghị định 265/2025/NĐ-CP là quy định rõ ràng và có tính hệ thống về kế hoạch tổng thể phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn 5 năm.

Theo đại diện Vụ Kế hoạch-Tài chính, đây là quy định nhằm thiết lập một khung kế hoạch trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mang tính trung hạn có định hướng chiến lược, gắn kết chặt chẽ với kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực và kế hoạch đầu tư công của quốc gia.

Kế hoạch tổng thể này không chỉ là công cụ điều phối nguồn lực, mà còn là cơ chế bảo đảm tính liên thông giữa các kế hoạch của bộ, ngành và địa phương. Nó tạo nền tảng để thống nhất mục tiêu, định lượng rõ kết quả cần đạt và định hướng ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực công nghệ then chốt, các ngành có khả năng dẫn dắt nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Nghị định cũng quy định cụ thể về quy trình xây dựng, lấy ý kiến, phê duyệt và giám sát đánh giá kế hoạch khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm, bảo đảm sự minh bạch, khoa học và gắn trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương, là căn cứ để điều chỉnh phân bổ ngân sách nhà nước và bố trí vốn đầu tư công cho giai đoạn tiếp theo.

Có thể nói, quy định này giúp Nhà nước không chỉ quản lý tốt hơn nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mà còn đóng vai trò dẫn dắt chiến lược phát triển quốc gia dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Phân bổ kinh phí minh bạch, công khai, gắn với kiểm tra

Một trong những điểm mới của Nghị định số 265/2025/NĐ-CP là cơ chế bổ sung/điều chỉnh kinh phí cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập căn cứ đánh giá kết quả hoạt động của tổ chức này nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của tổ chức khoa học và công nghệ công lập; khuyến khích các tổ chức khoa học và công nghệ công lập tăng cường huy động nguồn lực xã hội hóa theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước; hợp tác công tư thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Cơ chế cấp bổ sung kinh phí chi bảo đảm và duy trì hoạt động thường xuyên của tổ chức khoa học và công nghệ công lập với biên độ tăng, giảm 10% theo đánh giá kết quả hoạt động của tổ chức.

Đại diện Vụ Kế hoạch-Tài chính cho biết, việc phân bổ kinh phí bổ sung theo đánh giá kết quả hoạt động của tổ chức khoa học và công nghệ công lập bảo đảm minh bạch, công khai và gắn với cơ chế kiểm tra, đánh giá của cơ quan có thẩm quyền và thực hiện theo quy định tại Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo về thông tin, thống kê, đánh giá, chuyển đổi số và các vấn đề chung.

Kết quả đánh giá hoạt động của tổ chức khoa học và công nghệ công lập được Bộ Khoa học và Công nghệ cập nhật hàng năm và công khai trên Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Nhà nước trở thành “nhà kiến tạo thị trường tri thức”

Một điểm mới rất đáng chú ý của Nghị định 265/2025/NĐ-CP là cơ chế mở rộng và đa dạng hóa nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nếu trước đây, phần lớn hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, thì nay, nghị định đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng để thu hút nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp.

Cụ thể, các tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp được khuyến khích thành lập quỹ phát triển khoa học và công nghệ; các khoản chi của doanh nghiệp cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được khấu trừ hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp và Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội; được tham gia đặt hàng, đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, hoặc hợp tác công-tư trong các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo đại diện Vụ Kế hoạch-Tài chính, với quy định này Nhà nước không chỉ là “nhà tài trợ” mà trở thành “nhà kiến tạo thị trường tri thức”, nơi mỗi đồng vốn công được dùng để kích hoạt và dẫn dắt nhiều đồng vốn tư nhân.

Cơ chế này mở ra một hướng tiếp cận hoàn toàn mới: huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội - từ khu vực công, tư, viện nghiên cứu đến các startup công nghệ - để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực then chốt của tăng trưởng bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Báo cáo phát triển bền vững 2025-2026 ghi nhận khoảng 81% nhân viên toàn cầu sử dụng AI hằng ngày. (Ảnh: CTV)

Đầu tư vào kỹ năng và AI có trách nhiệm để xây dựng lực lượng lao động bền vững

Báo cáo phát triển bền vững 2025-2026 của ManpowerGroup (có chi nhánh tại Việt Nam) ghi nhận khoảng 81% nhân viên toàn cầu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hằng ngày, mức giảm 24% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm 2019 cùng những kết quả mới về phát triển kỹ năng, quy trình tuyển dụng ứng dụng AI.

Đồng chí Nguyễn Hồng Diên, Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu trong chuyến thăm Viettel Tanzania. (Ảnh đơn vị cung cấp)

Halotel 5G thúc đẩy số hóa và hợp tác Việt Nam-Tanzania

Làm việc với Viettel Tanzania (thương hiệu Halotel) trong khuôn khổ chương trình tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 153 (IPU-153) và các hoạt động song phương tại Tanzania, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao năng lực hạ tầng và bước tiến công nghệ của doanh nghiệp.

Các tập đoàn, doanh nghiệp Việt Nam như Viettel, FPT, CMC, VNPT, MISA đã chủ động đầu tư mạnh vào AI, triển khai trợ lý ảo, nền tảng phân tích dữ liệu, y tế số, tài chính và logistics thông minh.

Sử dụng AI an toàn, hiệu quả

Việt Nam đã và đang trở thành một quốc gia có số lượng người sử dụng AI ngày càng lớn, cả trong cuộc sống và công việc. Thị trường trong nước ghi nhận mức cải thiện năng suất rõ nét nhờ tác động của AI. Lợi ích của AI ngày càng nổi bật và trở nên thông dụng.

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Tiến sĩ Trần Chí Thành phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bồi dưỡng nhân lực trẻ đáp ứng yêu cầu phát triển năng lượng nguyên tử

Triển khai dự án điện hạt nhân, nghiên cứu công nghệ lò phản ứng module nhỏ và mở rộng ứng dụng kỹ thuật hạt nhân đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực. Đội ngũ cán bộ trẻ cần được chuẩn bị về chuyên môn, năng lực nghiên cứu và khả năng làm chủ công nghệ để đảm đương những nhiệm vụ mới của ngành năng lượng nguyên tử.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: XUÂN TRƯỜNG)

Góp phần triển khai hiệu quả chiến lược dữ liệu của thành phố Hải Phòng

Chiều 8/10, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng tổ chức Hội thảo “Dữ liệu cho AI - Từ nền tảng đến ứng dụng”, nhằm làm rõ phương thức thiết lập các gói dữ liệu thí điểm, khai thác dữ liệu thời gian thực cho hạ tầng cảng biển-logistics-công nghiệp và công bố 3 bài toán công nghệ trọng điểm của thành phố.

Chân dung hai nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai. (Ảnh minh họa: Nobelprize.org)

Nobel Hóa học 2026 vinh danh nghiên cứu về hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2026 thuộc về nhà khoa học Henri Kagan (Đại học Paris-Sud, Pháp) và nhà khoa học Kenso Soai (Đại học Khoa học Tokyo, Nhật Bản) với công trình nghiên cứu về các hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Xã vùng cao Avương. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Đột phá chuyển đổi số ở xã vùng cao Avương

Nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số đã được Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chỉ đạo 57 xã Avương (thành phố Đà Nẵng) triển khai đồng bộ, mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.