Bảo đảm an toàn hồ chứa thủy lợi và vùng hạ du

Hồ chứa thủy lợi Yên Lập, tỉnh Quảng Ninh bảo đảm cung cấp nguồn nước cho sản xuất, sinh hoạt và an toàn vùng hạ du.
Hồ chứa thủy lợi Yên Lập, tỉnh Quảng Ninh bảo đảm cung cấp nguồn nước cho sản xuất, sinh hoạt và an toàn vùng hạ du.

Các hồ chứa thủy lợi không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt mà còn là “lá chắn” cắt lũ, điều tiết dòng chảy bảo vệ tài sản, tính mạng người dân vùng hạ du mỗi khi xảy ra mưa, lũ cực đoan. Tuy nhiên, hệ thống hồ chứa thủy lợi hiện nay đang bộc lộ nhiều hạn chế cần khắc phục, nhất là sau những đợt mưa, lũ năm 2025.

Trưởng Phòng An toàn hồ đập và hồ chứa nước (Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Phan Tiến An cho biết, hiện cả nước có khoảng 7.315 đập, hồ chứa thủy lợi, trong đó có 592 đập dâng với chiều cao hơn 5m và 6.723 hồ chứa. Tổng dung tích trữ khoảng 15 tỷ m³, tạo nguồn nước tưới cho gần 1,1 triệu ha đất nông nghiệp và cấp khoảng 1,5 tỷ m³ nước cho sinh hoạt, công nghiệp cũng như các ngành kinh tế khác. Không thể phủ nhận, diễn biến thời tiết hiện nay ngày càng cực đoan, khó lường ảnh hưởng đến quản lý, vận hành hồ chứa thủy lợi. Thực tế, các hồ chứa đang bộc lộ nhiều tồn tại, nguy cơ mất an toàn công trình và vùng hạ du.

Theo thống kê trước mùa mưa, lũ năm 2025 cho thấy, chỉ 19% hồ lắp đặt thiết bị quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng; 11% hồ cắm mốc phạm vi bảo vệ; 9% hồ được kiểm định an toàn đập; 30% hồ có phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp; 411 hồ chứa có bản đồ ngập lụt hạ du (dữ liệu quan trọng cho hệ thống cảnh báo sớm).

Theo thống kê trước mùa mưa, lũ năm 2025 cho thấy, chỉ 19% hồ lắp đặt thiết bị quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng; 11% hồ cắm mốc phạm vi bảo vệ; 9% hồ được kiểm định an toàn đập; 30% hồ có phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp; 411 hồ chứa có bản đồ ngập lụt hạ du (dữ liệu quan trọng cho hệ thống cảnh báo sớm). Hơn nữa, thách thức lớn nhất hiện nay là thiếu dữ liệu kỹ thuật đầy đủ và hệ thống công nghệ đồng bộ. Trong đó, cơ sở dữ liệu hồ chứa của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được xây dựng từ năm 2016 nhưng mới khoảng 900 hồ có thông số đầy đủ. Hầu hết các địa phương vẫn quản lý thủ công bằng excel hoặc tài liệu rời rạc; dữ liệu không được cập nhật, không liên thông khiến việc tổng hợp phục vụ chỉ đạo gặp rất nhiều khó khăn.

Hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng còn thiếu và lạc hậu; nhiều hồ thiếu trạm quan trắc mưa trên toàn lưu vực, số liệu không ổn định. Trong khi đó, mưa, lũ những năm gần đây diễn biến trái quy luật, bão xuất hiện dồn dập; không gian thoát lũ bị thu hẹp bởi đô thị hóa nhanh, hạ tầng tiêu thoát chưa theo kịp; hồ thủy điện và thủy lợi chia sẻ dữ liệu hạn chế, chưa có cơ chế điều phối thống nhất theo lưu vực; nguồn lực đầu tư hạn chế, mới đáp ứng khoảng 11,8% nhu cầu bảo trì và chủ yếu dùng để sửa chữa, không có kinh phí cho công nghệ.

Mặt khác, chưa có tiêu chuẩn thống nhất về cơ sở dữ liệu, phần mềm an toàn đập, quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dụng, vận hành hồ chứa theo diễn biến thực tế dẫn đến tình trạng mỗi địa phương phát triển riêng lẻ, không tương thích. Hiện nay, chưa có quy chế phối hợp thống nhất giữa các địa phương trong cùng lưu vực; mỗi hồ vận hành theo quy trình riêng, trong khi chưa có cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm điều phối chung khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Hiện có khoảng 100 hồ chứa lớn có cửa van được lắp đặt thiết bị quan trắc mưa tự động và xây dựng phần mềm quản lý giám sát dự báo lũ cho đơn hồ chứa. Tuy nhiên, hệ thống quan trắc mưa tự động được đơn vị quản lý khai thác tự trang bị, không đáp ứng về số lượng, không được bảo trì thường xuyên cho nên số liệu quan trắc chưa được chuẩn hóa, thường xuyên xảy ra lỗi...

Việc quản lý, vận hành đập, hồ chứa thủy lợi giúp bảo đảm an toàn công trình trong mọi tình huống, cắt giảm lũ hiệu quả cho hạ du để giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản, đồng thời tích nước tối đa để phục vụ sản xuất nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt và các ngành kinh tế. Do vậy, yêu cầu đặt ra là phải chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý thông minh dựa trên nền tảng số, xây dựng hệ thống hỗ trợ ra quyết định vận hành hồ chứa thủy lợi kịp thời, chính xác, linh hoạt, chủ động.

Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Tùng Phong cho biết: “Thời gian tới ngành thủy lợi cần cập nhật cơ sở dữ liệu mưa, lũ, thông số thiết kế và tiêu chuẩn an toàn đập để phù hợp với các giá trị cực đoan mới của thời tiết. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số giúp ngành giải quyết các bài toán thực tế về dự báo lũ, tính toán dung tích phòng lũ và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực”.

Theo Phó Cục trưởng Chuyển đổi số Đặng Duy Hiển (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), việc chuyển đổi số phải bắt đầu từ số hóa dữ liệu hiện hữu, bảo đảm các thông tin đúng, đủ, sạch, sống và thống nhất, lấy trực tiếp từ nguồn, tránh sai lệch hoặc không chính xác. Khi có dữ liệu chuẩn và đầy đủ, hệ thống quản lý sẽ giúp giám sát, vận hành và điều phối hồ đập theo thời gian thực, hỗ trợ dự báo, cắt giảm lũ hiệu quả cho hạ du, tối ưu khai thác nước tưới, sinh hoạt và thủy điện.

Để bảo đảm an toàn hồ chứa thủy lợi và vùng hạ du, thời gian tới các đơn vị quản lý khai thác hồ cần đánh giá việc vận hành trong tình hình mưa, lũ để làm cơ sở điều chỉnh, bổ sung quy trình vận hành phù hợp điều kiện biến đổi khí hậu, mưa, lũ cực đoan; các hồ chứa cần cập nhật dữ liệu, chia sẻ dữ liệu quan trắc, vận hành công trình; có quy chế phối hợp chính quyền cấp xã và đơn vị liên quan ở hạ du để theo dõi, giám sát, cung cấp thông tin liên quan phục vụ quản lý, vận hành.

Mặt khác, các đơn vị quản lý khai thác cần tính toán dòng chảy đến hồ, quan trắc hạ lưu hồ chứa và quy trình kỹ thuật vận hành cửa van; phân công nhiệm vụ, trách nhiệm đến từng đơn vị, cá nhân để bảo đảm an toàn cho công trình và hạ du. Các đơn vị thủy lợi phối hợp cơ quan, đơn vị liên quan tại địa phương thu thập số liệu vết lũ để xây dựng mới phương án ứng phó thiên tai cho công trình, bản đồ ngập lụt hạ du, hành lang thoát lũ và phương án ứng phó tình huống khẩn cấp sát với thực tế.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hệ thống dây chuyền bốc rót than của Công ty Tuyển than Cửa Ông-TKV. (Ảnh QUANG THỌ)

Công ty Tuyển than Cửa Ông chăm lo tốt đời sống người lao động

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành than còn nhiều khó khăn, Công ty Tuyển than Cửa Ông vẫn duy trì ổn định nhịp độ sản xuất, đẩy mạnh tiêu thụ than; đồng thời, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công nhân lao động, tạo động lực hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh của năm 2026.

Diễn đàn kỳ vọng góp phần kết nối 3 yếu tố dữ liệu, công nghệ và thị trường, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng thực chất, phù hợp hơn với điều kiện của khu vực kinh tế tập thể. (Ảnh: HNV)

Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường

Chuyển đổi số đang trở thành một yêu cầu ngày càng rõ nét đối với khu vực kinh tế tập thể. Tuy nhiên, với nhiều hợp tác xã, vấn đề đặt ra không chỉ là lựa chọn công nghệ nào mà còn là chuyển đổi số để giải quyết bài toán gì, bắt đầu từ đâu và làm thế nào để tạo ra hiệu quả thực chất.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: 9 tháng năm 2026 tăng trưởng xếp thứ 3/6 tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Sáng 7/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức họp phiên thường kỳ đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh tháng 9, quý III, 9 tháng và nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc chủ trì phiên họp.

(Ảnh minh họa: THU LAN)

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ lên ngưỡng gần 61 USD/ounce, trong bối cảnh giá dầu phục hồi trước những rủi ro dai dẳng đối với nguồn cung từ Trung Đông, khiến các lo ngại về lạm phát và khả năng tăng lãi suất tiếp tục được chú ý.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài.