Bảo đảm an toàn bức xạ trong hoạt động công nghiệp

Kiểm tra nguồn phóng xạ sử dụng trong kiểm tra không phá hủy tại công trường. (Ảnh: CỤC AN TOÀN BỨC XẠ VÀ HẠT NHÂN)
Kiểm tra nguồn phóng xạ sử dụng trong kiểm tra không phá hủy tại công trường. (Ảnh: CỤC AN TOÀN BỨC XẠ VÀ HẠT NHÂN)

Thực tế đã xảy ra các trường hợp thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp bị thất lạc hoặc thanh lý dưới dạng phế liệu, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bức xạ và gây khó khăn cho công tác quản lý. Trong bối cảnh nhiều cơ sở công nghiệp đang sử dụng thiết bị chứa uran nghèo, việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về năng lượng nguyên tử là yêu cầu cấp thiết nhằm phòng ngừa rủi ro.

Ngăn ngừa rủi ro từ thiết bị chứa nguồn phóng xạ

Theo Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ), những năm gần đây, việc ứng dụng bức xạ trong kiểm tra không phá hủy được sử dụng rộng rãi tại các cơ sở công nghiệp nhằm đánh giá chất lượng vật liệu, mối hàn và các kết cấu kỹ thuật. Thí dụ, trong các công trình dầu khí, nhà máy nhiệt điện, nhà máy hóa chất, đóng tàu hoặc chế tạo cơ khí, thiết bị chụp ảnh phóng xạ được sử dụng để kiểm tra chất lượng mối hàn, đường ống, bồn chứa và các kết cấu kim loại mà không cần cắt, phá hủy hay tháo rời.

Các thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp được sử dụng trong hoạt động này có chứa uran nghèo (DU) làm vật liệu che chắn bức xạ. Mặc dù có mức phóng xạ thấp, uran nghèo vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường nếu không được quản lý chặt chẽ. Theo các chuyên gia, trong trường hợp xảy ra rò rỉ hoặc phát tán, uran nghèo có thể xâm nhập vào cơ thể và gây tác động đồng thời bởi độc tính hóa học của uran và bức xạ alpha. Bên cạnh đó, việc thất lạc hoặc sử dụng không đúng mục đích vật liệu này còn có thể ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an toàn, an ninh hạt nhân.

Nhằm kiểm soát chặt chẽ loại vật liệu này, Luật Năng lượng nguyên tử xác định uran nghèo là vật liệu hạt nhân nguồn và thuộc đối tượng phải được quản lý, kiểm soát đặc biệt. Nghị định số 332/2025/NĐ-CP của Chính phủ cũng quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đối với thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp chứa uran nghèo không gắn nguồn phóng xạ như khai báo, thiết lập biện pháp giám sát, thực hiện kế toán hạt nhân và chế độ báo cáo theo quy định.

Đối với thiết bị vừa chứa uran nghèo, vừa gắn nguồn phóng xạ thì tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng còn phải thực hiện thủ tục đề nghị cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ và bảo đảm các yêu cầu về an toàn, an ninh nguồn phóng xạ theo quy định của pháp luật.

Mặc dù ngày càng nhiều tổ chức, doanh nghiệp đang quản lý, sử dụng thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp chứa uran nghèo nhưng một số cơ sở chưa thật sự quan tâm, cập nhật đầy đủ quy định pháp luật liên quan đến trách nhiệm quản lý đối với loại thiết bị này. Điều này tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến vi phạm quy định của pháp luật trong quá trình quản lý, sử dụng, lưu giữ.

Chánh Thanh tra Cục An toàn bức xạ và hạt nhân Phạm Xuân Linh cho biết, kết quả thanh tra về an toàn bức xạ và hạt nhân thời gian qua cho thấy một số tổ chức, cá nhân chưa thực hiện đầy đủ quy định pháp luật trong quản lý thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp chứa uran nghèo. Hành vi vi phạm chủ yếu là không thực hiện khai báo vật liệu hạt nhân nguồn với cơ quan có thẩm quyền hoặc vận chuyển vật liệu hạt nhân nguồn khi chưa được cấp phép theo quy định. Bên cạnh đó, nhận thức pháp luật của một bộ phận tổ chức, doanh nghiệp còn hạn chế, nhất là trong các hoạt động chuyển nhượng, thanh lý, mua bán thiết bị như phế liệu hoặc phát tán ra môi trường ngoài kiểm soát của cơ quan quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân.

Tăng cường thanh tra, bảo đảm an toàn bức xạ

Trước tình trạng vứt bỏ thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp ra môi trường gây nguy cơ mất an toàn bức xạ, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân đã có công văn gửi các cơ sở quản lý thiết bị để rà soát, kiểm kê; yêu cầu không vứt bỏ, thanh lý thiết bị dưới dạng phế liệu thông thường; thực hiện lưu giữ các thiết bị trong kho bãi bảo đảm an toàn bức xạ, có biện pháp ngăn chặn sự tiếp cận trái phép, ngăn ngừa mất mát hoặc chiếm đoạt bất hợp pháp.

Đối với các cơ sở thu mua, tái chế sắt thép và phế liệu, ông Phạm Xuân Linh cho biết, cần tăng khả năng nhận diện thiết bị có thể chứa uran nghèo hoặc vật liệu phóng xạ thông qua dấu hiệu cảnh báo phóng xạ, thiết bị đo suất liều hoặc các biện pháp chuyên môn phù hợp; không tiếp nhận hoặc tháo dỡ thiết bị khi chưa xác định rõ nguồn gốc và tình trạng pháp lý. Bên cạnh đó, cần kịp thời thông báo tới Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Sở Khoa học và Công nghệ địa phương hoặc cơ quan công an khi phát hiện thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp chứa uran nghèo hoặc nghi ngờ chứa vật liệu phóng xạ để được hướng dẫn và xử lý theo quy định.

Thời gian tới, bên cạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn, an ninh bức xạ. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là lực lượng thanh tra an toàn bức xạ và hạt nhân rất ít người, trong khi số lượng cơ sở thuộc diện quản lý lớn, đa dạng và phân bố trên địa bàn cả nước. Thanh tra Cục An toàn bức xạ và hạt nhân sẽ tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong thanh tra các cơ sở lớn; đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn cho địa phương nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra trên phạm vi cả nước. Thực tế cho thấy, sau thanh tra, hầu hết các cơ sở đã kịp thời khắc phục những tồn tại, chấp hành quyết định xử phạt và nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ các quy định của pháp luật về an toàn bức xạ và hạt nhân.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu Quốc hội đề xuất siết giám sát tài sản mã hóa để kiểm soát rủi ro rửa tiền

Đại biểu Quốc hội đề xuất siết giám sát tài sản mã hóa để kiểm soát rủi ro rửa tiền

Thảo luận về sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền, các đại biểu Quốc hội đánh giá cao việc bổ sung quy định đối với tài sản mã hóa, đề nghị tiếp tục hoàn thiện các công cụ nhận diện giao dịch đáng ngờ, xây dựng năng lực điều tra tài chính số, và phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của các bộ, ngành trong lĩnh vực này.

Thành lập Khu Công nghệ cao tỉnh Hưng Yên. (Ảnh: baochinhphu.vn)

Thành lập Khu Công nghệ cao tỉnh Hưng Yên

Ngày 6/8, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1499/QĐ-TTg về việc thành lập Khu Công nghệ cao tỉnh Hưng Yên, trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, với quy mô diện tích hơn 496ha trên địa bàn các xã Hoàn Long và Việt Yên.

Người tiêu dùng sử dụng sản phẩm túi bảo vệ môi trường thay cho túi nylon khi đi mua sắm tại siêu thị. (Ảnh: TÙNG DƯƠNG)

Kinh tế xanh: Từ chính sách đến lựa chọn tiêu dùng

Tiêu dùng xanh ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Khi người tiêu dùng ưu tiên những sản phẩm thân thiện môi trường, tiết kiệm tài nguyên là góp phần giảm áp lực lên môi trường, đồng thời tạo điều kiện và động lực để doanh nghiệp đổi mới sản xuất, hướng tới nền kinh tế xanh.

Đóng gói bưởi xuất khẩu tại Công ty Vina T&T Group. (Ảnh: MINH ANH)

Giữ lợi thế tại thị trường nông sản trọng điểm

Bảy tháng năm 2026, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu” trong xuất khẩu nông sản của Việt Nam khi chiếm 21,9% tổng kim ngạch, tăng 24,4% so cùng kỳ năm 2025. Để duy trì lợi thế trong điều kiện cạnh tranh mới, các ngành hàng cần nâng cao chất lượng sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và tổ chức hiệu quả chuỗi cung ứng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức kích hoạt Tổng đài ứng dụng trí tuệ nhân tạo và thông tin thuế qua nền tảng thanh toán số. (Ảnh: Lê Tú)

Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ra mắt Tổng đài AI và nền tảng thanh toán số

Ngày 8/8, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ra mắt và vận hành Tổng đài AI và tích hợp thông tin thuế lên các nền tảng thanh toán số nhằm hỗ trợ người nộp thuế tra cứu nhanh chóng, chính xác và an toàn. Hoạt động này triển khai khi kết quả thu ngân sách 7 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 466 nghìn tỷ đồng, tăng 24,5% so cùng kỳ năm 2025.

Hiện nay một số tuyến phố nằm trong khu đô thị mới thường xuyên xảy ra tình trạng ô-tô đỗ tràn lan trên đường. Nguyên nhân xuất phát từ việc dự án khu đô thị chưa hoàn thiện nhưng chủ đầu tư đã cho khách hàng mua nhà vào sử dụng.

Gỡ “nút thắt” quản lý hạ tầng tại các khu đô thị mới: Cần giải pháp quyết liệt, đồng bộ

Việc chậm bàn giao hạ tầng kỹ thuật tại các khu đô thị ở phường Định Công (Hà Nội) đang tạo “khoảng trống” pháp lý, gây khó khăn cho quản lý trật tự đô thị, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và phòng cháy, chữa cháy, đòi hỏi giải pháp quyết liệt, đồng bộ từ các bên liên quan.

Một góc Quảng trường xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Ninh Phước: Từ vùng quê nông nghiệp hướng đến đô thị tương lai

Từ những cánh đồng măng tây xanh mướt, vườn nho trĩu quả đến những tuyến đường đang rộng mở, nhà cửa khang trang và nhịp thương mại ngày một sôi động, xã Ninh Phước (Khánh Hòa) đang chuyển mình từ một vùng quê nông nghiệp, đậm đà bản sắc văn hóa Chăm sang một diện mạo mới năng động hơn, hiện đại hơn.

Lễ ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm nhãn giữa các hợp tác xã, nhà vườn lớn và các doanh nghiệp tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, nhằm thúc đẩy đầu ra bền vững cho sản phẩm nhãn lồng Hưng Yên. (Ảnh: BCT cung cấp)

Nâng tầm thương hiệu nhãn lồng Hưng Yên từ không gian mạng đến thị trường xuất khẩu

Với sự tham gia của các KOL, KOC, nhà sáng tạo nội dung, hợp tác xã và doanh nghiệp, chuỗi livestream quảng bá nhãn lồng và nông sản tiêu biểu đang trở thành một trong những điểm nhấn nổi bật của Lễ hội và Xúc tiến thương mại Nhãn lồng Hưng Yên năm 2026, mở thêm kênh tiếp cận người tiêu dùng trên môi trường thương mại điện tử.

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia xử phạt Grab 1,36 tỷ đồng. (Ảnh: KIM DUNG)

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia xử phạt Grab 1,36 tỷ đồng

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, Bộ Công thương vừa xử phạt 1,36 tỷ đồng đối với Công ty trách nhiệm hữu hạn Grab do hàng loạt vi phạm, trong đó có những vấn đề liên quan sử dụng thông tin người dùng, quảng bá qua người có ảnh hưởng và hiển thị kết quả đánh giá.

Người dân được thấy những cây sâm Ngọc Linh.

Đà Nẵng tạo động lực phát triển ngành dược liệu

Lễ hội sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026 đã ghi nhận nhiều kết quả nổi bật, góp phần quảng bá giá trị của sâm Ngọc Linh, mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực dược liệu và tạo nền tảng để thành phố từng bước khẳng định vị thế là trung tâm dược liệu của cả nước.

Lễ hội thu hút nhiều du khách đến tham quan. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Hấp dẫn lễ hội trái cây của xã miền núi Lâm Đồng

Sáng 8/8, Ủy ban nhân dân xã La Dạ (tỉnh Lâm Đồng) tổ chức khai mạc Lễ hội trái cây lần thứ I với chủ đề “Hương sắc La Dạ-Trái ngọt vươn xa”, thu hút hơn 1.000 người đến tham quan. Đây là sự kiện văn hóa, kinh tế và du lịch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trên hành trình phát triển mới của La Dạ.

Tây Ninh bảo đảm nguồn cung năng lượng - một trong những điều kiện tiên quyết để duy trì tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các dòng vốn đầu tư mới.

Tây Ninh gỡ điểm nghẽn năng lượng, mở đường tăng trưởng

Để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, Tây Ninh đang tập trung tháo gỡ vướng mắc tại các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm; đẩy nhanh Nhà máy điện khí LNG Long An I và II, bổ sung nguồn điện sạch, phát triển đồng bộ hạ tầng truyền tải, tạo nền tảng bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Ông Nguyễn Quang Duy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa, giới thiệu tiềm năng của địa phương với đối tác, khách hàng. (Ảnh: DTGROUP)

Khánh Hòa: Doanh nghiệp gặp khó, kiến nghị cơ chế tiếp sức phục hồi sản xuất

Từ việc khó khăn tiếp cận vốn, vướng mắc thủ tục đất đai, thuế đến áp lực tuyển dụng lao động, tiền lương…, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đang phải xoay xở để vượt khó, duy trì sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, nhất là sau khi tỉnh thực hiện sáp nhập địa giới hành chính.