Bàn giải pháp thúc đẩy lĩnh vực khoa học xã hội

Ngày 2/12, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu trọng điểm, ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới - thực trạng và giải pháp” thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. 
Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Hội thảo được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 71 năm thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (2/12/1953-2/12/2024).

Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về Tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới đã xác định nhiệm vụ: Tập trung xây dựng cơ chế, chính sách đột phá và đầu tư nguồn lực để phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và một số cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu trọng điểm ngang tầm các nước tiên tiến, có đủ năng lực, điều kiện để giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo, nghiên cứu, đóng góp của đội ngũ trí thức.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu khai mạc hội thảo.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu khai mạc hội thảo.

Ngày 9/7/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 107/NQ-CP về “Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023”, trong đó yêu cầu Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam xây dựng Đề án tăng cường năng lực, phát triển Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Hiện, Viện đang tập trung trí tuệ xây dựng dự thảo, xin ý kiến các nhà quản lý, các chuyên gia để hoàn thiện Đề án theo hướng đề xuất sắp xếp Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả theo tinh thần quán triệt tại Hội nghị Tổng kết thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW sáng ngày 1/12/2024, hướng tới xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn phát biểu Đề dẫn hội thảo.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn phát biểu Đề dẫn hội thảo.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội, Tổ trưởng Tổ soạn thảo Đề án nêu rõ: Chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước nhất quán đề cao vai trò của khoa học xã hội và nhân văn; khẳng định phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là quốc sách hàng đầu, đóng vai trò đột phá chiến lược trong giai đoạn mới; chủ trương xây dựng và thực hiện có hiệu quả các chính sách, giải pháp mạnh, đột phá để thu hút và trọng dụng nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tuy nhiên, đầu tư cho khoa học và công nghệ nói chung, khoa học xã hội và nhân văn nói riêng ngày một giảm; hầu hết các chủ trương, chính sách của Việt Nam đến nay đều được xây dựng chung cho cả khoa học tự nhiên và công nghệ, khoa học xã hội và nhân văn, nhưng thường xuất phát từ thực trạng và yêu cầu của khoa học tự nhiên và công nghệ hơn là khoa học xã hội và nhân văn. Điều đó dẫn đến tình trạng khoa học xã hội và nhân văn đối mặt với nhiều khó khăn, bất cập cần được giải tỏa, tháo gỡ.

Hội thảo đã nghe ý kiến thảo luận của nhiều nhà quản lý, nhà khoa học hàng đầu, phân tích thực trạng của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam về nhân sự, về thành quả nghiên cứu khoa học và những “điểm nghẽn” trong cơ chế, chính sách đối với lĩnh vực nghiên cứu khoa học nói chung, với khoa học xã hội nói riêng.

Giáo sư, Tiến sĩ Võ Đại Lược, Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử thế giới trình bày tham luận.

Giáo sư, Tiến sĩ Võ Đại Lược, Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử thế giới trình bày tham luận.

Nhiều ý kiến cho rằng, muốn ngang tầm thế giới phải có chuyên gia giỏi ngang tầm thế giới, nhưng hiện nay đội ngũ này ở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam rất ít, rất khó để ngang tầm thế giới. Cần có cơ chế thu hút, giữ chân người tài. Cơ chế đãi ngộ, cơ chế khuyến khích nghiên cứu khoa học nói chung, khoa học xã hội nói riêng hiện còn gò bó, các nhà khoa học không được phép tiếp cận nguồn vốn bên ngoài, thu nhập của các nhà khoa học không tương xứng với nhiệm vụ.

Nghị quyết 107 của Chính phủ mở ra bước thay đổi cơ bản cho Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam để thoát khỏi tình trạng khó khăn, trì trệ. Cần phải có sự thay đổi căn bản, sắp xếp Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, xứng đáng với lịch sử vẻ vang của Viện, đóng góp cho sự vươn mình của dân tộc.

Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu, các nhà khoa học, chuyên gia để hoàn chỉnh dự thảo Đề án trình Chính phủ. Theo Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam sẽ chủ động tinh giản bộ máy, đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành, đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức lại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Báo cáo phát triển bền vững 2025-2026 ghi nhận khoảng 81% nhân viên toàn cầu sử dụng AI hằng ngày. (Ảnh: CTV)

Đầu tư vào kỹ năng và AI có trách nhiệm để xây dựng lực lượng lao động bền vững

Báo cáo phát triển bền vững 2025-2026 của ManpowerGroup (có chi nhánh tại Việt Nam) ghi nhận khoảng 81% nhân viên toàn cầu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hằng ngày, mức giảm 24% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm 2019 cùng những kết quả mới về phát triển kỹ năng, quy trình tuyển dụng ứng dụng AI.

Đồng chí Nguyễn Hồng Diên, Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu trong chuyến thăm Viettel Tanzania. (Ảnh đơn vị cung cấp)

Halotel 5G thúc đẩy số hóa và hợp tác Việt Nam-Tanzania

Làm việc với Viettel Tanzania (thương hiệu Halotel) trong khuôn khổ chương trình tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 153 (IPU-153) và các hoạt động song phương tại Tanzania, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao năng lực hạ tầng và bước tiến công nghệ của doanh nghiệp.

Các tập đoàn, doanh nghiệp Việt Nam như Viettel, FPT, CMC, VNPT, MISA đã chủ động đầu tư mạnh vào AI, triển khai trợ lý ảo, nền tảng phân tích dữ liệu, y tế số, tài chính và logistics thông minh.

Sử dụng AI an toàn, hiệu quả

Việt Nam đã và đang trở thành một quốc gia có số lượng người sử dụng AI ngày càng lớn, cả trong cuộc sống và công việc. Thị trường trong nước ghi nhận mức cải thiện năng suất rõ nét nhờ tác động của AI. Lợi ích của AI ngày càng nổi bật và trở nên thông dụng.

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Tiến sĩ Trần Chí Thành phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bồi dưỡng nhân lực trẻ đáp ứng yêu cầu phát triển năng lượng nguyên tử

Triển khai dự án điện hạt nhân, nghiên cứu công nghệ lò phản ứng module nhỏ và mở rộng ứng dụng kỹ thuật hạt nhân đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực. Đội ngũ cán bộ trẻ cần được chuẩn bị về chuyên môn, năng lực nghiên cứu và khả năng làm chủ công nghệ để đảm đương những nhiệm vụ mới của ngành năng lượng nguyên tử.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: XUÂN TRƯỜNG)

Góp phần triển khai hiệu quả chiến lược dữ liệu của thành phố Hải Phòng

Chiều 8/10, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng tổ chức Hội thảo “Dữ liệu cho AI - Từ nền tảng đến ứng dụng”, nhằm làm rõ phương thức thiết lập các gói dữ liệu thí điểm, khai thác dữ liệu thời gian thực cho hạ tầng cảng biển-logistics-công nghiệp và công bố 3 bài toán công nghệ trọng điểm của thành phố.

Chân dung hai nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai. (Ảnh minh họa: Nobelprize.org)

Nobel Hóa học 2026 vinh danh nghiên cứu về hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2026 thuộc về nhà khoa học Henri Kagan (Đại học Paris-Sud, Pháp) và nhà khoa học Kenso Soai (Đại học Khoa học Tokyo, Nhật Bản) với công trình nghiên cứu về các hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Xã vùng cao Avương. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Đột phá chuyển đổi số ở xã vùng cao Avương

Nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số đã được Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chỉ đạo 57 xã Avương (thành phố Đà Nẵng) triển khai đồng bộ, mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.