Bàn giải pháp thúc đẩy lĩnh vực khoa học xã hội

Ngày 2/12, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu trọng điểm, ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới - thực trạng và giải pháp” thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. 
Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Hội thảo được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 71 năm thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (2/12/1953-2/12/2024).

Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về Tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới đã xác định nhiệm vụ: Tập trung xây dựng cơ chế, chính sách đột phá và đầu tư nguồn lực để phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và một số cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu trọng điểm ngang tầm các nước tiên tiến, có đủ năng lực, điều kiện để giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo, nghiên cứu, đóng góp của đội ngũ trí thức.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu khai mạc hội thảo.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu khai mạc hội thảo.

Ngày 9/7/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 107/NQ-CP về “Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023”, trong đó yêu cầu Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam xây dựng Đề án tăng cường năng lực, phát triển Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Hiện, Viện đang tập trung trí tuệ xây dựng dự thảo, xin ý kiến các nhà quản lý, các chuyên gia để hoàn thiện Đề án theo hướng đề xuất sắp xếp Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả theo tinh thần quán triệt tại Hội nghị Tổng kết thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW sáng ngày 1/12/2024, hướng tới xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn phát biểu Đề dẫn hội thảo.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn phát biểu Đề dẫn hội thảo.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội, Tổ trưởng Tổ soạn thảo Đề án nêu rõ: Chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước nhất quán đề cao vai trò của khoa học xã hội và nhân văn; khẳng định phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là quốc sách hàng đầu, đóng vai trò đột phá chiến lược trong giai đoạn mới; chủ trương xây dựng và thực hiện có hiệu quả các chính sách, giải pháp mạnh, đột phá để thu hút và trọng dụng nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tuy nhiên, đầu tư cho khoa học và công nghệ nói chung, khoa học xã hội và nhân văn nói riêng ngày một giảm; hầu hết các chủ trương, chính sách của Việt Nam đến nay đều được xây dựng chung cho cả khoa học tự nhiên và công nghệ, khoa học xã hội và nhân văn, nhưng thường xuất phát từ thực trạng và yêu cầu của khoa học tự nhiên và công nghệ hơn là khoa học xã hội và nhân văn. Điều đó dẫn đến tình trạng khoa học xã hội và nhân văn đối mặt với nhiều khó khăn, bất cập cần được giải tỏa, tháo gỡ.

Hội thảo đã nghe ý kiến thảo luận của nhiều nhà quản lý, nhà khoa học hàng đầu, phân tích thực trạng của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam về nhân sự, về thành quả nghiên cứu khoa học và những “điểm nghẽn” trong cơ chế, chính sách đối với lĩnh vực nghiên cứu khoa học nói chung, với khoa học xã hội nói riêng.

Giáo sư, Tiến sĩ Võ Đại Lược, Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử thế giới trình bày tham luận.

Giáo sư, Tiến sĩ Võ Đại Lược, Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử thế giới trình bày tham luận.

Nhiều ý kiến cho rằng, muốn ngang tầm thế giới phải có chuyên gia giỏi ngang tầm thế giới, nhưng hiện nay đội ngũ này ở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam rất ít, rất khó để ngang tầm thế giới. Cần có cơ chế thu hút, giữ chân người tài. Cơ chế đãi ngộ, cơ chế khuyến khích nghiên cứu khoa học nói chung, khoa học xã hội nói riêng hiện còn gò bó, các nhà khoa học không được phép tiếp cận nguồn vốn bên ngoài, thu nhập của các nhà khoa học không tương xứng với nhiệm vụ.

Nghị quyết 107 của Chính phủ mở ra bước thay đổi cơ bản cho Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam để thoát khỏi tình trạng khó khăn, trì trệ. Cần phải có sự thay đổi căn bản, sắp xếp Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, xứng đáng với lịch sử vẻ vang của Viện, đóng góp cho sự vươn mình của dân tộc.

Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu, các nhà khoa học, chuyên gia để hoàn chỉnh dự thảo Đề án trình Chính phủ. Theo Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam sẽ chủ động tinh giản bộ máy, đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành, đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức lại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại phiên họp. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Chấp hành pháp luật là điều kiện bắt buộc khi xét Giải thưởng Chất lượng quốc gia

Mười doanh nghiệp không được tiếp tục đề xuất Giải thưởng Chất lượng quốc gia năm 2025 do có vi phạm hoặc chưa xử lý dứt điểm các vấn đề về thuế, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và an toàn lao động. Kết quả này cho thấy năng suất, chất lượng phải gắn với trách nhiệm tuân thủ pháp luật.

Các dự án khởi nghiệp triển lãm sản phẩm tại Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (SURF) 2026.

Đà Nẵng: Đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực phát triển của thành phố

Đà Nẵng đang quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “Đà Nẵng - Thành phố đổi mới sáng tạo” với những kết quả bước đầu. Thành phố đang chuyển dịch phương thức quản trị qua kiến tạo và đồng hành để tạo môi trường thuận lợi nhất cho nhà đầu tư và cộng đồng khởi nghiệp phát triển và bứt phá.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ cung cấp)

Đưa hợp tác khoa học, công nghệ Việt Nam-Australia từ “chuyển giao” sang “cùng nghiên cứu, cùng phát triển”

Tại Diễn đàn Tech Connect Việt Nam-Australia 2026, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đề xuất hai nước chuyển từ trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ sang cùng nghiên cứu, đồng tài trợ, tạo tài sản trí tuệ và sản phẩm mới, hướng tới xây dựng hệ sinh thái hợp tác lâu dài.

Hướng dẫn thực hành phòng chống các đợt tấn công trên không gian mạng tại Đại học Phenikaa.

Đa dạng hóa các nguồn lực khoa học

Mô hình hợp tác “ba nhà” (Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp) đang mở ra cách tổ chức mới các nguồn lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhưng để tri thức thật sự đi từ phòng thí nghiệm ra thị trường, ba chủ thể cần gắn kết chặt chẽ trong một cơ chế phối hợp thống nhất.

Công an Quảng Ninh vừa triệt phá thành công một đường dây tội phạm công nghệ cao lừa đảo, chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng. (Ảnh Quốc Xã)

Cảnh báo tình trạng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản

Hiện nay, tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tiếp tục chiếm tỷ lệ lớn, với các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đặc biệt, để thực hiện các vụ lừa đảo, “rửa tiền” thành công các đối tượng đã không ngừng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng, ví điện tử…

Toàn cảnh buổi làm việc. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ cung cấp)

Việt Nam-Australia thúc đẩy hợp tác về công nghệ cao, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Australia, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Thượng nghị sĩ Tim Ayres, Bộ trưởng Công nghiệp, Khoa học và Tài nguyên Australia, trao đổi các định hướng thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo giữa hai nước.

Diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp

Diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp

6 mẫu UAV lưỡng dụng thuộc dòng H-X do các nhà khoa học, kỹ sư và doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, chế tạo được đưa vào diễn tập cùng hệ thống nhận diện, giám sát và tác chiến điện tử là minh chứng sống động cho năng lực làm chủ công nghệ lõi, làm chủ bầu trời tầm thấp của Việt Nam.

Đưa AI vào giáo dục phổ thông, chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai. (Ảnh do AI thiết kế)

Từ sử dụng đến làm chủ AI: Những bước chuẩn bị cho thế hệ công dân số

Mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Quyết định số 1528/QĐ-TTg ngày 11/8/2026 phê duyệt Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, định hướng đến năm 2035. Theo đó, sẽ hình thành hệ thống giáo dục tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) ở tất cả các cấp học và trình độ đào tạo.

Ông Wichet Chuchaeu, Giám đốc Điều hành Khu vực Việt Nam, ngành xi-măng và vật liệu xây dựng, Tập đoàn SCG, kiêm Phó Chủ tịch SCG Việt Nam phát biểu tại sự kiện ESG Company Tour 2026.

SCG đồng hành cùng SME giải bài toán chuyển đổi xanh

Với gần 35 năm triển khai phát triển bền vững trong hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam, SCG đang từng bước chuyển những kinh nghiệm thực tiễn thành nguồn lực hỗ trợ cộng đồng SME thông qua sáng kiến Go Together.

Các đại biểu cắt băng khánh thành Không gian trình diễn công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Daegu. (Ảnh: Công Vinh)

Đà Nẵng và thành phố Daegu thúc đẩy chuyển giao công nghệ, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Sáng 18/8, trong khuôn khổ Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng-SURF 2026 đã diễn ra Lễ ra mắt Không gian trình diễn công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Daegu (Hàn Quốc) tại Đà Nẵng. Đây là hoạt động hợp tác quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo thành phố.

Mô hình kho dữ liệu và trung tâm công nghệ cao tại Hòa Lạc, Hà Nội. (Ảnh: HNV)

Làn sóng đầu tư vào AI và các trung tâm dữ liệu đang mở rộng sang Việt Nam

Thêm 7,1GW vào nguồn cung tương lai và 1,4GW công suất mới đưa vào vận hành khu vực châu Á-Thái Bình Dương (APAC). Đông Nam Á chiếm khoảng 50% tổng công suất đang được xây dựng của khu vực. Làn sóng đầu tư vào AI và các trung tâm dữ liệu quy mô cực lớn đang mở rộng hoạt động sang các thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam.