Ba đề xuất để Việt Nam từng bước hình thành năng lực lượng tử quốc gia

Công nghệ lượng tử không chỉ là một hướng nghiên cứu mới mà đang dần trở thành năng lực công nghệ chiến lược, có thể tác động sâu sắc đến an ninh, kinh tế, khoa học và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Các đồng chí chủ trì hội thảo.
Các đồng chí chủ trì hội thảo.

Ngày 19/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học Công nghệ lượng tử trong kỷ nguyên mới, xu hướng quốc tế, cơ hội và yêu cầu đặt ra cho Việt Nam.

Công nghệ lượng tử dần trở thành năng lực công nghệ chiến lược

Trong những năm gần đây, khi thế giới vẫn đang chứng kiến những bước tiến rất nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), thì các quốc gia, các trung tâm nghiên cứu và các tập đoàn công nghệ lớn đã bắt đầu chuyển sự quan tâm sang một chiến lược phát triển mới về công nghệ lượng tử.

Nếu AI đang thay đổi cách chúng ta xử lý dữ liệu, nhận diện mô hình và tối ưu hóa quyết định, thì công nghệ lượng tử được kỳ vọng sẽ mở ra một lớp năng lực hoàn toàn mới về tính toán, mô phỏng, bảo mật, truyền thông, cảm biến và đo lường chính xác.

Đây không chỉ là một hướng nghiên cứu mới, mà có thể trở thành một năng lực công nghệ chiến lược, tác động sâu sắc đến an ninh, kinh tế, năng lực cạnh tranh quốc gia.

111-1874.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại sự kiện.

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, công nghệ lượng tử không chỉ là một hướng nghiên cứu mới mà đang dần trở thành năng lực công nghệ chiến lược, có thể tác động sâu sắc đến an ninh, kinh tế, khoa học và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Câu hỏi đặt ra hiện nay không còn là liệu công nghệ lượng tử có nên được ưu tiên hay không, mà là làm thế nào để Việt Nam có đủ tốc độ, đủ nền tảng và đủ năng lực tự chủ để từng bước làm chủ công nghệ này, hạn chế sự phụ thuộc vào bên ngoài và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ chiến lược toàn cầu.

Từ góc độ chiến lược phát triển quốc gia, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai đề xuất ba định hướng trọng tâm để Việt Nam từng bước hình thành năng lực lượng tử quốc gia.

Thứ nhất, phải bắt đầu từ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng đội ngũ chuyên gia trẻ có nền tảng liên ngành và tăng cường thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài tham gia đào tạo, nghiên cứu.

20260619-091419-1-8681.jpg
Quang cảnh hội thảo

Thứ hai, cần lựa chọn đúng các bài toán trọng điểm để tập trung nguồn lực, đặc biệt là an toàn thông tin hậu lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền số quốc gia, đồng thời thúc đẩy các ứng dụng trong mô phỏng vật liệu, dược phẩm, năng lượng sạch, logistics, giao thông và đô thị thông minh.

Thứ ba, cần xây dựng mô hình hợp tác bền vững giữa viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước để kết nối nghiên cứu cơ bản với nhu cầu thực tiễn, từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực lượng tử.

Đề xuất hình thành mạng lưới “Hub-and-Nodes”

Công nghệ lượng tử không nên được hiểu đơn thuần là máy tính lượng tử. Đây là một hệ sinh thái công nghệ rộng lớn, bao gồm mật mã hậu lượng tử, truyền thông an toàn, cảm biến và đo lường chính xác, quang tử, laser, vật liệu, linh kiện, thuật toán, phần mềm, mô phỏng khoa học, tiêu chuẩn kỹ thuật và nguồn nhân lực liên ngành.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp Việt Nam tận dụng hiệu quả nguồn lực hiện có, đồng thời tạo nền tảng để từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ lượng tử toàn cầu.

222.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, công nghệ lượng tử không chỉ là vật lý lượng tử, cũng không chỉ là một hướng nghiên cứu chuyên sâu của một số phòng thí nghiệm.

Công nghệ lượng tử liên quan trực tiếp đến an toàn thông tin, mật mã, quốc phòng, an ninh, công nghiệp, giáo dục đại học, ngoại giao khoa học, đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và nhiều lĩnh vực ứng dụng mới.

Vì vậy, mạng lưới phối hợp trong nước là điều kiện cần để chúng ta xây dựng hướng phát triển theo cách liên ngành, liên cơ quan, có địa chỉ ứng dụng và có khả năng tổ chức thực hiện.

Dịp này, hội thảo công bố đề xuất khung kiến trúc chiến lược mạng lưới “Hub-and-Nodes” giai đoạn 2026-2045.

999.jpg
Quang cảnh Hội thảo khoa học Công nghệ lượng tử trong kỷ nguyên mới, xu hướng quốc tế, cơ hội và yêu cầu đặt ra cho Việt Nam.

Theo đề xuất, một Trung tâm Quốc gia sẽ đóng vai trò điều phối chung (Hub), kết nối và phân bổ nguồn lực cho năm hạt nhân chuyên trách (Nodes) gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Mô hình này được kỳ vọng tạo ra một đầu mối điều phối thống nhất ở cấp quốc gia, khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực và đầu tư dàn trải, đồng thời thúc đẩy chia sẻ hạ tầng nghiên cứu, tăng cường phối hợp liên ngành và kết nối chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu với nhu cầu ứng dụng thực tiễn. Qua đó, góp phần hình thành các năng lực cốt lõi về công nghệ lượng tử, rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thương mại hóa sản phẩm và vượt qua “thung lũng chết” trong đổi mới sáng tạo.

20260619-084744.jpg
Chuyên gia phát biểu tại sự kiện.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đưa ra nhiều kiến nghị nhằm hoàn thiện khung thể chế phục vụ phát triển công nghệ lượng tử.

Cụ thể, xây dựng cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox), đồng thời đổi mới phương thức cấp kinh phí nghiên cứu theo hướng chuyển từ mô hình đầu tư mua sắm thiết bị đơn lẻ (CapEx) sang cơ chế hỗ trợ vận hành, bảo trì và khai thác hạ tầng nghiên cứu lâu dài (OpEx).

Ngoài ra, mô hình quản trị rủi ro khoa học theo phương thức “Stage-Gate” cũng được kiến nghị áp dụng nhằm đánh giá định kỳ hiệu quả các dự án, từ đó có thể điều chỉnh hoặc dừng triển khai khi cần thiết để tối ưu hóa nguồn lực đầu tư của nhà nước.

Có thể bạn quan tâm

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay (Ảnh THẾ ANH)

50 năm tự hào thành phố mang tên Bác

Ngày 2/7/2026 đánh dấu tròn 50 năm thành phố Sài Gòn-Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chặng đường 50 năm, cùng với nhiều thành tựu là những thách thức mà thành phố đã nỗ lực vượt qua. Thành phố hôm nay với biết bao kỳ vọng khi bước vào kỷ nguyên mới bằng một vị thế, tâm thế, tầm nhìn và sức bật mới.

Đơn vị thi công đang đẩy nhanh tiến độ thi công đường dẫn kết nối đường 827E (Quốc lộ 50B) kết nối Thành phố Hồ Chí Minh-Tây Ninh-Đồng Tháp.

Tây Ninh mở rộng không gian phát triển

Giải ngân vốn đầu tư công được Tây Ninh xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong năm 2026. Tỉnh quyết tâm tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực kết nối vùng để mở rộng không gian phát triển trong giai đoạn mới.

Cơ quan chức năng thành phố Đồng Nai và phường Trấn Biên đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng Khu công nghiệp Biên Hòa 1.

Không để giải phóng mặt bằng là “điểm nghẽn”

Nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của công tác giải phóng mặt bằng, lãnh đạo Thành ủy Đồng Nai quán triệt dứt khoát không để giải phóng mặt bằng là “điểm nghẽn”, nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm thời gian tới.

Hoạt động thăm khám sức khỏe tại Trung tâm bảo trợ Người tàn tật Hiệp Bình Chánh.

Xây dựng nền an sinh nhân văn

Một người cao tuổi nằm liệt giường nhiều năm tại trung tâm bảo trợ xã hội, một người khuyết tật nặng không thể tự di chuyển hay một người mắc bệnh tâm thần không còn người thân, sống tập trung tại cơ sở bảo trợ nhiều năm... Tất cả họ đều có thẻ bảo hiểm y tế nhưng thường không thể tự đến cơ sở khám, chữa bệnh.

Bác sĩ Trung tâm y tế khu vực Hồ Tràm đang khám bệnh.

Hiệu quả từ “cầm tay, chỉ việc”

Chỉ sau 1 tháng triển khai chương trình đưa bác sĩ chuyên khoa của các bệnh viện tuyến cuối ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh về làm việc tại Hồ Tràm, hoạt động khám, chữa bệnh đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Lực lượng Bộ đội Biên phòng cùng Ban Chỉ đạo Công tác biên giới thành phố Đồng Nai khảo sát khu vực biên giới thuộc địa phận xã Lộc Tấn.

Vun đắp thế trận lòng dân

Là lực lượng nòng cốt trong quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai đồng thời là điểm tựa vững chắc của nhân dân nơi phên dậu Tổ quốc.

Các đối tượng cùng các tang vật trong một vụ án bị Công an Thành phố Hồ Chí Minh bóc gỡ.

Phá án lớn từ những manh mối nhỏ

Từ những manh mối rất nhỏ, lực lượng Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã lần theo từng dấu vết, bóc gỡ hàng loạt đường dây tội phạm ma túy, lừa đảo công nghệ cao và các hoạt động vi phạm pháp luật có yếu tố xuyên quốc gia.

Cán bộ Hội Nông dân xã Bình Chánh xuống tận nhà nông dân để hỗ trợ kết nối đầu ra nông sản cho bà con (Ảnh CTV)

Nỗ lực giải bài toán đầu ra cho nông sản

Những giọt mồ hôi hòa cùng nước mưa của ngày hôm qua đã đổi lấy nụ cười rạng rỡ cho bà con hôm nay khi chuyến xe thu mua nông sản đến xã Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh. Không có phần thưởng nào quý giá hơn sự tin tưởng của nông dân khi Hội Nông dân đã nỗ lực thực hiện vai trò cầu nối, giải bài toán đầu ra cho người dân.

Nhà văn công an Võ Chí Nhất (thứ hai từ phải qua) và các bạn văn.

Gương mặt mới của văn học trinh thám Việt

Trưởng thành từ thực tiễn công tác trong lực lượng Công an nhân dân, Đại úy Võ Chí Nhất từng bước khẳng định dấu ấn riêng trên văn đàn bằng những tác phẩm trinh thám giàu tính nhân văn, đậm màu sắc Nam Bộ và hơi thở đời sống đương đại.

Một bệnh nhân đột quỵ được kiểm tra sức khỏe sau can thiệp cấp cứu.

Cấp cứu kịp thời 4 ca đột quỵ trong ngày

Chỉ trong một ngày, các bác sĩ Bệnh viện đa khoa Xuyên Á đã điều trị thành công bốn trường hợp đột quỵ thiếu máu não bằng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch. Kết quả khả quan một lần nữa khẳng định hiệu quả của cấp cứu trong “thời gian vàng” giúp người bệnh phục hồi vận động và hạn chế tối đa di chứng.

Các đơn vị đăng ký đóng góp quỹ Vì người nghèo của phường Chợ Quán.

Đồng loạt ra quân thi đua chào mừng 50 năm Thành phố mang tên Bác

Chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố chính thức vinh dự mang tên Bác và hưởng ứng Phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh-sạch-đẹp”, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp các xã, phường, đặc khu trên địa bàn triển khai nhiều công trình, hoạt động ý nghĩa.

Quang cảnh tọa đàm.

Phế cầu khuẩn tiếp tục là mối đe dọa với trẻ nhỏ

Bệnh do phế cầu khuẩn vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em. Trong khi nhiều chủng vi khuẩn ngày càng kháng kháng sinh, các chuyên gia cho rằng tăng cường phòng ngừa từ sớm là giải pháp căn cơ nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong ở trẻ em.

Đoàn công tác tỉnh Tây Ninh đi xúc tiến đầu tư tại Đức.

Tây Ninh ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quy mô lớn với các đối tác Đức

Trong khuôn khổ chương trình xúc tiến đầu tư tại châu Âu, ngày 25/6, tại thành phố Stuttgart, bang Baden-Württemberg (Đức), Tây Ninh tổ chức thành công Hội nghị xúc tiến đầu tư và ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quy mô lớn với các đối tác Đức, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.