Trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn ở huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: VŨ LINH)
Trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn ở huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: VŨ LINH)

[Ảnh] Sắc đỏ trong trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn giữa núi rừng Lâm Bình

cộng đồng thiểu số với số dân chưa đến 10 nghìn, người Pà Thẻn cư trú tại huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang sở hữu đời sống văn hóa đậm đà bản sắc. Trong kho tàng di sản ấy, bên cạnh lễ nhảy lửa độc đáo, trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn là biểu tượng nổi bật được nhận diện rõ nét qua sắc đỏ rực rỡ.

Màu đỏ trong văn hóa người Pà Thẻn là biểu tượng của lửa và ánh sáng, được truyền tải đầy cảm xúc qua từng đường kim, mũi chỉ, hiện lên sống động qua mỗi họa tiết thổ cẩm tinh xảo. Sắc đỏ được sử dụng làm màu chủ đạo trong trang phục truyền thống kết hợp hài hòa với màu trắng, đen và vàng tạo nên bố cục vừa rực rỡ, vừa ấm áp và đầy sinh khí.

dvl-6263-1770.jpg

Trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn gồm áo, váy, yếm, thắt lưng và khăn đội đầu, được chế tác hoàn toàn thủ công, đòi hỏi thời gian, sự tỉ mỉ và công phu. Áo có cổ tròn thấp, hai vạt liền thân, thường được buộc thắt ngang eo bằng dải vải đỏ. Váy có dáng xòe rộng, xếp ly đều, trang trí hoa văn hình học như quả trám, tam giác, đường zích zắc… Yếm thường hình vuông, đặt trước ngực, phối sắc đỏ, vàng, trắng góp phần tôn lên vẻ kín đáo và nét duyên riêng của phụ nữ vùng cao.

dvl-6114-9696.jpg

Tại thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình, nghề thêu dệt truyền thống vẫn còn được gìn giữ. Từ việc chọn nguyên liệu, quay sợi, nhuộm vải bằng các loại cây rừng đến kỹ thuật thêu hoa văn đều thực hiện theo phương pháp truyền thống.

dvl-6183-9101.jpg

Các mẫu hoa văn không chỉ là yếu tố trang trí mà còn thể hiện tư duy thẩm mỹ và tri thức bản địa về tự nhiên, môi trường sống. Để hoàn thiện một bộ trang phục có thể kéo dài từ vài tháng đến một năm tùy theo mức độ cầu kỳ. Trước đây, các công đoạn thêu dệt thường được tiến hành trong thời gian nông nhàn.

dvl-6083-8188.jpg

Một trong những điểm đặc sắc nhất của trang phục Pà Thẻn chính là hệ thống hoa văn thổ cẩm. Các mô-típ hình học như quả trám, tam giác, vòng tròn… đều gắn với biểu tượng của ruộng bậc thang, suối nguồn, mái nhà sàn hoặc các yếu tố thiên nhiên. Không có bản vẽ hay khuôn mẫu sẵn, người thêu sử dụng trí nhớ, sự quan sát và cảm nhận nghệ thuật để thể hiện hoa văn qua từng mũi kim.

dvl-6027-6493.jpg

Kỹ thuật thêu của phụ nữ Pà Thẻn đòi hỏi độ chính xác cao từ cách xâu chỉ, giữ sợi, căn đường nét, phối màu… đến việc lặp lại họa tiết sao cho cân đối và hài hòa. Quá trình thêu là một hình thức sáng tạo nghệ thuật mang tính cá nhân.

dsc-6372-7835.jpg

Sự lan tỏa của văn hóa hiện đại khiến việc mặc trang phục truyền thống dần trở nên ít phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, thay vì để mai một, nhiều địa phương miền núi đã chủ động thực hiện các chương trình khôi phục nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng và xây dựng nông thôn mới.

dvl-6154-1829.jpg

Tại Lâm Bình, các lớp dạy nghề dệt thổ cẩm được tổ chức thường xuyên, thu hút phụ nữ dân tộc Pà Thẻn tham gia. Học viên không chỉ học lại cách dệt vải, thêu hoa văn, phối màu mà còn được hỗ trợ sáng tạo các sản phẩm mới như túi xách, ví, khăn, phụ kiện… phục vụ nhu cầu thị trường.

dvl-6188-6941.jpg

Việc kết hợp giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế đã tạo ra động lực mới trong giữ gìn di sản đồng thời mang lại thu nhập cho cộng đồng. Ngoài lợi ích kinh tế, sự hiện diện của trang phục truyền thống trong các sự kiện văn hóa, du lịch, lễ hội cộng đồng và các không gian công cộng cũng góp phần nâng cao nhận thức xã hội về giá trị văn hóa dân tộc.

dvl-6040-498.jpg

Trang phục truyền thống Pà Thẻn là một phần không thể tách rời của di sản văn hóa phi vật thể. Cùng với lễ nhảy lửa đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, váy áo truyền thống đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc, kết nối cộng đồng và giáo dục thế hệ trẻ về nguồn cội.

dsc-6765-342.jpg

Việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có trang phục, được lồng ghép vào Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030. Đây không chỉ là cách bảo vệ di sản mà còn là phương thức tạo sinh kế, thúc đẩy du lịch bền vững và gìn giữ sự đa dạng văn hóa của 54 dân tộc Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu ấn nút khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch Tuyên Quang năm 2026. (Ảnh: Đức Thắng)

Khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch

Tối 18/9, tại đường Chiến thắng Sông Lô, Sở Công thương tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch-Tuyên Quang năm 2026. Dự khai mạc có lãnh đạo Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Tuyên Quang; lãnh đạo Sở Công thương 17 tỉnh, thành phố.

Hiện gia đình ông Binh có 30 ha đất sản xuất, trong đó 27 ha cây ăn quả đã cho thu hoạch.

Dựng cơ nghiệp từ đôi bàn tay trắng

Hơn 30 năm trước, từ Hưng Yên lên Sơn La khai hoang với đôi bàn tay trắng, ông Nguyễn Văn Binh từng bước biến những triền đất dốc, sản xuất kém hiệu quả ở bản Hua Đán, xã Chiềng Hặc thành vùng cây ăn quả rộng 30 ha. Mỗi năm, mô hình mang lại lợi nhuận hàng tỷ đồng, tạo việc làm cho hàng chục lao động.

Lãnh đạo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Điện Biên thăm vùng trồng cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến

Với mục tiêu đến năm 2030 toàn tỉnh có 40 nghìn ha cây mắc-ca và hơn 20 nghìn ha cà-phê, tỉnh Điện Biên đã ban hành chính sách hỗ trợ trồng, thu hút chế biến sâu nâng giá trị sản phẩm từ hai loại cây chủ lực này.

Lãnh đạo xã Bạch Thông kiểm tra, chỉ đạo công tác khắc phục sạt lở trên địa bàn (Ảnh MINH NGUYỆT)

Chủ động phòng ngừa nguy cơ sạt lở đất, đá ở vùng cao

Khu vực phía bắc tỉnh Thái Nguyên do đặc thù địa hình chia cắt mạnh, nhiều núi cao, khe sâu cho nên nguy cơ sạt lở đất, đá vào mùa mưa rất lớn. Trong những tháng qua, khi xảy ra mưa nhiều, tình trạng này liên tục tái diễn đe dọa an toàn, đặt ra yêu cầu phải chủ động cao trong công tác phòng ngừa.

Gia đình ông Vũ Đình Sơn, thôn An Thịnh, xã Tân An phát triển nuôi cầy và dúi cho thu nhập cao.

Đa dạng sinh kế từ vật nuôi đặc sản

Những năm qua, nhiều hộ dân ở tỉnh Tuyên Quang đã mạnh dạn đầu tư các mô hình nuôi vật nuôi đặc sản, động vật có giá trị cao. Các mô hình đang mở ra hướng chăn nuôi phù hợp điều kiện miền núi, góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập.

Chuyển đổi số góp phần thay đổi diện mạo nông thôn ở Sơn Hà.

Đưa công nghệ số đến người dân vùng cao

Mô hình “Thôn số” đang mở ra những thay đổi trong đời sống của người dân thôn Sơn Hà, xã Bát Xát (Lào Cai). Dù hạ tầng còn nhiều khó khăn, việc từng bước đưa các tiện ích số vào đời sống đã giúp người dân tiếp cận thông tin, ứng dụng khoa học-công nghệ và giải quyết công việc thuận lợi hơn.

Tỉnh Thái Nguyên giao chỉ tiêu cho các xã tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo đạt ít nhất từ 70% tổng đàn trở lên.

Nâng cao hiệu quả phòng bệnh dại cho vật nuôi

Bệnh dại do vi-rút dại lây truyền chủ yếu từ chó, mèo sang người. Khi phát bệnh, hầu hết trường hợp đều tử vong. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, người dân vẫn chủ quan, chưa thực hiện đầy đủ việc tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm.

Đồng chí Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy trình bày diễn văn tại buổi lễ. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Kỷ niệm 90 năm thành lập cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên

Sáng 18/9, tỉnh Thái Nguyên long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm thành lập cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh (1936-2026). Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên qua các thời kỳ, đại diện Mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng Lao động, Anh hùng Lực lượng vũ trang, lãnh đạo các cấp ủy trực thuộc tham dự.

Chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” mang đến cho các em học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Cốc Mỳ không khí vui tươi, đầm ấm. (Ảnh: Đồn Biên phòng Trịnh Tường cung cấp)

Lào Cai: Gần 1.000 suất quà Trung thu đến với học sinh biên giới Trịnh Tường

Tối 17/9, không khí Trung thu rộn ràng đến với học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Cốc Mỳ trong chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” do Đồn Biên phòng Trịnh Tường (Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai) phối hợp Ủy ban nhân dân xã Trịnh Tường và Công ty cổ phần công nghệ SOTA Việt Nam tổ chức.

Các cháu thiếu nhi ở khu vực biên giới Huổi Luông xã Phong Thổ biểu diễn văn nghệ tại Chương trình Biên cương-Đêm hội trăng rằm.

Đêm hội trăng rằm đến với 860 thiếu nhi ở biên giới Phong Thổ

Tối 17/9, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lai Châu, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Hội liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Tỉnh Đoàn, xã Phong Thổ, VietinBank Lai Châu và Viettel Lai Châu phối hợp tổ chức Chương trình “Biên cương-Đêm hội trăng rằm” năm 2026 dành cho thiếu niên, nhi đồng trên địa bàn xã biên giới Phong Thổ.

Mưa lớn gây sạt lở nhiều nơi tại phường Cầu Thia. (Ảnh: Ủy ban nhân dân phường Cầu Thia)

Lào Cai tiếp tục chủ động ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai

Nhằm bảo đảm an toàn cho người dân trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, ngày 17/9, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục chủ động ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; đồng thời khẩn trương rà soát, kiên quyết di dời người dân ra khỏi những khu vực không bảo đảm an toàn.

Đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh trao thưởng 200 triệu đồng cho Ban chuyên án. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai khen thưởng Ban chuyên án triệt phá băng nhóm tội phạm xuyên quốc gia

Công an tỉnh Lào Cai phối hợp Cục Cảnh sát hình sự, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Tổng cục Cảnh sát Bộ Công an Lào, triệt phá băng nhóm tội phạm “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” hoạt động xuyên quốc gia trên không gian mạng.