Ấn tượng vở kịch "Đất Thép"

Chương trình sân khấu trải nghiệm "Đất Thép" vừa ra mắt tại Nhà truyền thống huyện Củ Chi đã tạo ấn tượng tốt đẹp cho người xem. Lần đầu, có một sân khấu kịch bài bản tái hiện lịch sử cách mạng, con người Củ Chi kiên trung, anh hùng để thường xuyên biểu diễn phục vụ nhân dân và du khách đến tham quan.

Thứ Năm, ngày 13/03/2025 - 23:17

Một cảnh trong vở Đất Thép. (Ảnh Mạnh Hảo)

Trong không gian nhỏ một phòng trưng bày hiện vật của Nhà truyền thống huyện Củ Chi, đạo diễn Lê Quý Dương, người vừa viết kịch bản vừa đạo diễn chương trình sân khấu trải nghiệm "Đất Thép" đã khéo léo tạo nên một thiết kế sân khấu mới lạ và hữu dụng. Toàn bộ mặt sàn sân khấu được nâng cao 80 cm tạo nên một hệ thống địa đạo ngầm bên dưới. Trong không gian ấm cúng ấy, khán giả và diễn viên dường như không còn khoảng cách, chính vì thế, người xem cảm nhận câu chuyện diễn ra một cách sâu sắc hơn.

Với hơn một giờ, đạo diễn Lê Quý Dương mang đến cho khán giả câu chuyện đầy cảm xúc từ cuộc đời có thật của Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành (1900 - 1979). Má Tám Rành sinh ra, lớn lên và chiến đấu cả một cuộc đời, qua suốt hai cuộc kháng chiến cứu nước, trên vùng đất Củ Chi anh hùng. Má Tám Rành có 10 người con, 8 trai, 2 gái, 1 cháu nội và 1 cháu ngoại. Cả 8 người con trai và 2 cháu nội, ngoại của má đều đã hy sinh anh dũng trên chiến trường Củ Chi trong hai cuộc kháng chiến. Bản thân má là Chủ tịch Hội Mẹ chiến sĩ, trực tiếp tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Ngày miền nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, trong niềm vui chung của cả dân tộc, chỉ còn lại một mình Má Tám Rành cố vượt lên nỗi đau riêng vô tận trong trái tim người mẹ, người bà của mình. “Kịch bản không hướng tới sự ca ngợi những tấm gương hy sinh anh hùng theo cách cũ mà đi sâu vào khắc họa thân phận của những con người Củ Chi bình dị và mộc mạc, hy sinh tất cả vì sự nghiệp chung của cả dân tộc”- đạo diễn Lê Quý Dương cho biết.

Tấm gương cao cả của những người anh hùng như Nguyễn Thị Nê, Đội trưởng Đội nữ du kích Củ Chi, Phạm Văn Cội, Tô Văn Đực, các nam nữ thanh niên du kích và cả những chiến sĩ bộ đội Cụ Hồ từ miền bắc vào tham gia chiến đấu trên chiến trường Củ Chi đã được xây dựng trên sân khấu kịch một cách giản dị, mộc mạc, chân thực nhưng vô cùng anh dũng, tạo nên những cung bậc cảm xúc sâu sắc với ấn tượng khó quên.

Với hơn 30 năm kinh nghiệm dày dạn trong lĩnh vực sáng tác kịch bản và tổ chức dàn dựng hơn 200 chương trình sân khấu và sự kiện cả ở trong nước và quốc tế, đạo diễn Lê Quý Dương đã sử dụng một hình thức dàn dựng rất sáng tạo trong chương trình Đất Thép. Chỉ với thời lượng hơn 70 phút, câu chuyện của gia đình Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành và cuộc sống chiến đấu của quân và dân Củ Chi qua hai cuộc kháng chiến kéo dài 30 năm đã được khắc họa đậm nét, sống động. Hình thức kể chuyện kết hợp biểu diễn và lời tự sự của linh hồn một người lính Mỹ đã tử trận trên chiến trường Củ Chi tạo nên sự độc đáo, mới lạ và mang tính nhân văn, hướng người xem trải nghiệm vào chiều sâu cảm xúc bên trong của nhân vật thay vì ca ngợi và tôn vinh ồn ào từ bên ngoài. Hiện thực dàn dựng theo hình thức đồng hiện, đan xen khéo léo giữa thời gian và không gian tâm lý trong hồi ức của nhân vật với thời gian và không gian vật lý trên sân khấu, qua hệ thống đối thoại gần gũi, mộc mạc, tạo nên những xúc cảm mới lạ, lôi cuốn khán giả vào câu chuyện.

Nhà báo Lưu Đình Triều cho biết, đã lâu rồi anh mới xem một vở diễn nhiều cảm xúc như thế. Trong không gian nhỏ, khán giả gần với diễn viên hơn bao giờ hết, cảm nhận được diễn biến câu chuyện một cách sâu sắc khiến cảm xúc của người xem luôn dâng trào. Trong không gian nhỏ, các cảnh nội trong lòng địa đạo và cảnh ngoại trên sân nhà Má Tám Rành và những bất ngờ cho khán giả từ hầm địa đạo bên dưới khán phòng đã góp phần kích hoạt cảm xúc và trí tưởng tưởng tượng của người xem, biến không gian vật lý chật hẹp trở nên rộng mở, đa dạng trong tâm lý và trí tưởng tượng của người xem.

Điều đặc biệt trong vở "Đất Thép" chính là toàn bộ nhân sự, nghệ sĩ diễn viên và kỹ thuật viên tham gia chương trình đều đang sống và làm việc tại Củ Chi. Đạo diễn Ca Lê Hồng cho biết, vở diễn gồm các diễn viên không chuyên cho nên mang lại cảm xúc rất thật cho người xem vì mọi người diễn bằng tình yêu sâu đậm dành cho quê hương mình. Theo đạo diễn Lê Quý Dương, quá trình tuyển chọn diễn viên rất công phu và khắc nghiệt. Yêu cầu đầu tiên là các diễn viên phải là người đang sinh sống và làm việc tại Củ Chi, bảo đảm đầy đủ các yêu cầu dàn tập, dàn dựng và biểu diễn định kỳ thường xuyên sau này của chương trình. Yêu cầu thứ hai là các diễn viên tham gia chương trình hoàn toàn tự nguyện, không bị bất cứ một áp lực nào và có đủ kiên nhẫn để trải qua chương trình dàn tập và khổ luyện các kỹ năng biểu diễn do đạo diễn yêu cầu với mục tiêu "diễn như không diễn" để bảo đảm câu chuyện chân thực và tự nhiên nhất. “Nhiều diễn viên đã bỏ cuộc hoặc được gợi ý không nên tham gia ngay trong quá trình dàn tập của chương trình vì không bảo đảm được các yêu cầu nêu trên. Sau 20 ngày liên tục, mỗi ngày 3 giờ, vừa kết hợp học kỹ năng biểu diễn vừa kết hợp dàn tập, dàn dựng, 12 diễn viên của chương trình "Đất Thép" đã không chỉ hóa thân xuất sắc nhân vật của mình mà còn có thể biểu diễn thay thế cho các nhân vật khác khi có yêu cầu.

“Tôi muốn dành tặng và tri ân vùng đất này một đội ngũ người làm sân khấu kịch khát khao yêu nghề, một điểm đến sân khấu sẽ là điểm khởi đầu cho một Nhà hát Kịch Củ Chi chuyên nghiệp trong tương lai”- đạo diễn Lê Quý Dương nhấn mạnh.

BẢO LINH