30 năm giữ lửa niềm tin cho thợ mỏ

Với hành động, bản lĩnh, nhân văn, Công đoàn Than-Khoáng sản là nhịp cầu gắn kết ý chí, niềm tin của hàng vạn trái tim thợ mỏ, tạo nên sức mạnh, vị thế của Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam ngày hôm nay.

Trưởng thành trong thời điểm khắc nghiệt nhất của ngành Than

Trước khi thành lập Tổng công ty, ngành Than đứng trước muôn vàn khó khăn, thử thách. Tình trạng khai thác than trái phép diễn biến phức tạp, tài nguyên và môi trường vùng mỏ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, sản xuất đình trệ, việc làm, đời sống người lao động gặp nhiều khó khăn.

Giữa thời điểm đầy thử thách ấy, sau khi Tổng công ty than Việt Nam được quyết định thành lập, ngày 1/7/1996, Công đoàn Tổng Công ty Than Việt Nam, tiền thân của Công đoàn Than Khoáng sản Việt Nam ra đời, mở ra hành trình mới của tổ chức đại diện cho hàng vạn người lao động ngành than.

Ngay sau khi được thành lập, Công đoàn nhanh chóng ổn định tổ chức, củng cố niềm tin cho công nhân lao động, cùng chuyên môn tháo gỡ khó khăn, chăm lo việc làm, giữ chân người lao động bám mỏ, bám nghề.

Qua các kỳ Đại hội, Công đoàn Than Khoáng sản Việt Nam luôn xác định mục tiêu trọng tâm, xuyên suốt: củng cố tổ chức, đổi mới phương thức hoạt động vì lợi ích người lao động; cùng chuyên môn sắp xếp tổ chức sản xuất, ổn định đời sống, việc làm; cùng địa phương chăm lo công tác an sinh xã hội.

Khi Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam được thành lập với mô hình kinh doanh đa ngành, để đồng bộ mô hình tổ chức, ngày 18/7/2006, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quyết định thành lập Công đoàn Than Khoáng sản Việt Nam, trực thuộc Tổng Liên đoàn.

Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, Công đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam nhanh chóng sắp xếp lại cơ quan bảo đảm phù hợp tình hình chung, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong chỉ đạo phong trào công nhân mỏ.

Năm 2011, Công đoàn TKV chính thức gia nhập Công đoàn Mỏ và Năng lượng thế giới, Công đoàn Công nghiệp và sản xuất toàn cầu, khẳng định vị thế của Công đoàn Than Khoáng sản Việt Nam với các tổ chức Công đoàn quốc tế.

Trong hành trình 30 năm, người lao động Tập đoàn phải trải qua những thăng trầm của nền kinh tế. Bên cạnh đó, dưới tác động khắc nghiệt của thời tiết, mưa lũ lịch sử, cơn bão Yagi, đại dịch Covid-19… gây thiệt hại nghiêm trọng tới sản xuất kinh doanh, đời sống việc làm người lao động.

Thế nhưng chính trong gian khó, truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của thợ mỏ lại được phát huy và bừng sáng mạnh mẽ, cũng là lúc vai trò của tổ chức Công đoàn càng được khẳng định rõ nét hơn bao giờ hết. Công đoàn tiếp tục khẳng định vai trò chỗ dựa tin cậy của người lao động, cùng chuyên môn giữ vững sản xuất, ổn định việc làm, thu nhập và đời sống của hàng chục nghìn công nhân lao động.

Tại Lễ Kỷ niệm 30 năm thành lập Công đoàn Than-Khoáng sản, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn khẳng định: 30 năm qua, Công đoàn TKV luôn giữ vững vai trò là trung tâm đoàn kết, tập hợp người lao động, là cầu nối tin cậy giữa Đảng, chuyên môn và công nhân lao động, là tổ chức đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động. Điều đáng ghi nhận là trong suốt quá trình phát triển của tập đoàn, ở mỗi giai đoạn khó khăn hay thuận lợi đều có sự đồng hành trách nhiệm, hiệu quả của tổ chức Công đoàn.

Khi các phong trào yêu nước trở thành động lực phát triển

Trong suốt hành trình ba thập kỷ, các phong trào thi đua yêu nước do Công đoàn TKV phát động không chỉ tạo khí thế lao động sản xuất sôi nổi mà còn trở thành động lực phát triển của toàn ngành.

Các phong trào “Vinh quang Thợ mỏ”; “Doanh nghiệp vì thợ mỏ”; “Doanh nghiệp vì người lao động”; “Phúc lợi thợ mỏ”; “Tháng Công nhân”… lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo, khơi dậy sức mạnh tập thể và nỗ lực cống hiến của người lao động trong toàn Tập đoàn.

Những phong trào tiêu biểu: “Giành năng suất kỷ lục” “Đào lò nhanh” “90 ngày đêm quyết thắng” “An toàn-Đổi mới-Phát triển”, “Lao động giỏi-Thu nhập cao”, “Cơ giới hóa-Tự động hóa-Tin học hóa”… trở thành động lực, thôi thúc hàng chục nghìn người lao động thi đua sản xuất, công tác. Hàng nghìn sáng kiến cải tiến kỹ thuật được áp dụng vào sản xuất, nhiều công trình trọng điểm được hoàn thành, nhiều tổ đội đạt năng suất kỷ lục góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Tập đoàn.

Đáng chú ý, phong trào “Lao động giỏi-Lao động sáng tạo” đã khơi dậy hàng chục nghìn sáng kiến, làm lợi cho doanh nghiệp hàng nghìn tỷ đồng. Người lao động có mức thu nhập cao ngày càng tăng. Năm 2025, gần 14,5 nghìn thợ lò đạt mức ba trăm triệu đồng/năm; hơn 600 thợ lò thu nhập từ 500 đến 600 triệu đồng; hơn 100 thợ lò đạt mức 600 triệu đồng. Đặc biệt, 7 thợ mỏ đã đạt mức thu nhập hơn 700 triệu đồng.

Hằng năm hàng trăm cá nhân được Công đoàn TKV khen thưởng danh hiệu “Thợ mỏ sáng tạo”. Từ những phong trào thi đua đã phát hiện, nhân rộng một thế hệ thợ mỏ ưu tú, cán bộ quản lý giỏi; là động lực, tiền đề để hiện thực hóa phong trào thi đua: “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động.

Điều lớn nhất mà Công đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam gìn giữ trong suốt 30 năm qua chính là niềm tin, điểm tựa của người lao động. Bởi phía sau những mét lò, tầng than, những ca sản xuất luôn có sự sẻ chia âm thầm nhưng bền bỉ của các cấp Công đoàn.

Công tác chăm lo đời sống đã chạm đến từng trái tim người lao động. Chương trình “Tết thợ mỏ” triển khai từ năm 2020 với phương châm: “Tất cả người lao động TKV đều có Tết” đã mang lại hơi ấm cho hàng vạn gia đình, trở thành thương hiệu riêng có của Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam mỗi độ tết đến, xuân về.

Từ đây, hàng nghìn ngôi nhà “Mái ấm Công đoàn” đã được xây dựng với mức hỗ trợ từ 50 đến 90 triệu đồng/căn từ năm 2025. Chế độ ăn định lượng, xe đưa đón, tắm nước nóng, giặt quần áo cho thợ lò luôn được quan tâm chu đáo; 100% người lao động hằng năm được khám định kỳ; quan tâm chăm lo người lao động suy giảm sức khỏe; gia đình công nhân có công với sự nghiệp sản xuất của ngành.

Ngoài ra, những chương trình phúc lợi: các kỳ nghỉ cao cấp, điều dưỡng định kỳ cho người lao động, rửa phổi cho thợ lò, xây dựng các khu tập thể sạch đẹp, văn minh...góp phần ngày càng nâng cao sức khỏe, chất lượng sống cho người lao động.

Các hoạt động chăm lo cho công nhân mỏ không chỉ hỗ trợ về vật chất mà quan trọng hơn đã góp phần ổn định tư tưởng, thu nhập, tạo môi trường lao động an toàn, mang tới sự ấm áp, nghĩa tình cho thợ mỏ trong ngôi nhà chung Than-Khoáng sản Việt Nam.

Trước yêu cầu sắp xếp tổ chức tái cơ cấu lực lượng lao động, Công đoàn chủ động phối hợp tổ chức hàng nghìn cuộc đối thoại để tháo gỡ vướng mắc và đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Hằng năm, cùng với cơ quan chuyên môn chỉ đạo các đơn vị tổ chức Hội nghị người lao động cùng hoạt động tổng kết năm, tạo không khí dân chủ trong đơn vị.

Công tác an toàn vệ sinh lao động được nâng tầm thông qua Nghị quyết liên tịch thường niên và ứng dụng hệ thống quản lý, dự báo tiên tiến. Hội thi an toàn vệ sinh viên giỏi, Tháng Công nhân, Tháng thi đua cao điểm bảo đảm công tác An toàn vệ sinh lao động tổ chức hằng năm.

Các hoạt động: “Tiếng hát Thợ mỏ”; “Giờ thứ 9”; các giải thể thao, hội diễn, cuộc thi tổ chức thường xuyên, góp phần bồi đắp đời sống tinh thần và nâng tầm bản sắc văn hóa thợ mỏ trong thời kỳ mới.

Phong trào nữ công nhân viên chức lao động thời gian qua đã tạo nên những dấu ấn khác biệt. Phụ nữ ngành Than- Khoáng sản luôn thực hiện tốt phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” là những nhân tố tiên phong, góp phần xây dựng Tập đoàn phát triển bền vững.

Với những cố gắng đó, Công đoàn và tập thể cán bộ đoàn viên người lao động toàn ngành được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương lao động hạng Ba năm 2002, Huân chương lao động hạng Nhì năm 2006 và Huân chương lao động hạng Nhất năm 2011. Trong dịp kỷ niệm 30 năm ngày thành lập, Công đoàn Than Khoáng sản vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng Ba lần thứ 2.

Thời gian tới, mô hình tăng trưởng của Tập đoàn có sự kết hợp hài hòa cả chiều rộng và chiều sâu, chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao trình độ khoa học và công nghệ.

Chủ tịch Công đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam Lê Thanh Xuân cho biết: Trong bối cảnh chuyển đổi số, cách mạng công nghiệp mới và chiến lược phát triển của Tập đoàn, Công đoàn Than Khoáng sản Việt Nam đang từng bước đổi mới mạnh mẽ về tư duy và phương thức hoạt động, thực hiện tốt vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ; trở thành lực lượng đồng hành cùng doanh nghiệp; chủ động tham gia xây dựng doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng đội ngũ công nhân hiện đại, chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, Công đoàn TKV không chỉ gìn giữ giá trị truyền thống đã có mà đang kiến tạo một diện mạo mới hiện đại, linh hoạt và gần người lao động hơn trong hành trình khát vọng bước vào kỷ nguyên mới.