Động thái đáp trả

Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây đã ký ban hành Luật bãi bỏ Hiệp ước các lực lượng vũ trang thông thường ở châu Âu (CFE). Đây là bước đi mới nhất của Moscow nhằm đình chỉ tham gia các hiệp ước quân sự then chốt với phương Tây.
Biếm họa: LUO JIE
Biếm họa: LUO JIE

Tổng thống Putin đã trình dự luật lên Duma Quốc gia (Hạ viện) và Hạ viện thông qua dự luật này. Dự luật cũng đã được Hội đồng Liên bang (Thượng viện) thông qua. Nga xem đây là biện pháp cần thiết để “bảo vệ an ninh quốc gia và lợi ích quốc gia” của mình.

CFE được ký năm 1990 và có hiệu lực hai năm sau đó. Những thành viên tham gia ban đầu là sáu nước thuộc Tổ chức Hiệp ước Warsaw - bao gồm Liên Xô (trước đây) và các đồng minh ở châu Âu - và 16 thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Hiệp ước cho phép cả hai nhóm có số lượng vũ khí và thiết bị quân sự thông thường ngang nhau, đồng thời đặt ra giới hạn về sự hiện diện của các lực lượng vũ trang.

Năm 1999, một thỏa thuận đã được ký kết về việc điều chỉnh CFE, đặt ra các giới hạn cho các nước và vùng lãnh thổ nhất định, chứ không phải các khối. Các nước thành viên NATO đã không phê chuẩn thỏa thuận này. Sau khi không thể đồng ý về các điều khoản của CFE, năm 2007, Nga đã đình chỉ việc tham gia hiệp ước.

Dự luật bác bỏ CFE của Tổng thống Putin cho rằng, các điều khoản của nó “phần lớn đã lỗi thời” và bản thân hiệp định “không còn phù hợp với thực tế”, một phần là do sự mở rộng của NATO. Văn kiện cho rằng, Mỹ và các đồng minh đang theo đuổi “đường hướng đối đầu quân sự với Nga”.

Trước đó, hồi cuối tháng 3/2023, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moscow sẽ không thay đổi lập trường đình chỉ tham gia Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START). New START là hiệp ước có tính ràng buộc pháp lý duy nhất còn lại về kiểm soát vũ khí hạt nhân giữa Nga và Mỹ. Trước đó, năm 2019, Nga cũng rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) ký với Mỹ năm 1987.

Như vậy, việc Nga bãi bỏ CFE là động thái mới nhất cho thấy lập trường không khoan nhượng của Moscow trong cuộc đối đầu trên mọi mặt trận với phương Tây. Giới quan sát cho rằng, Mỹ và các đối tác càng gây sức ép bao nhiêu thì Nga càng đáp trả mạnh mẽ bấy nhiêu, bởi thực tế cho thấy “vỏ quýt dày đã có móng tay nhọn”.