Trang chủ Trung du và miền núi phía Bắc Đồng bằng sông Hồng Bắc Trung Bộ Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên Đông Nam Bộ Đồng bằng sông Cửu Long

Chuyển tư duy từ “ứng phó” sang “thích ứng”

Biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn và hạn mặn đã và đang là thách thức khó lường từ thiên nhiên đối với người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong bối cảnh ấy, một số kiến trúc sư đã dành nhiều thời gian quan sát, nghiên cứu và đề xuất giải pháp để có thể giữ được lâu bền hơn ngôi nhà - mái ấm của người dân trước thiên tai.

Ngôi nhà của người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Nam Hải
Ngôi nhà của người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Nam Hải

Mới đây, hai tác giả Tiêu Thị Phương Thảo và Nguyễn Trương Minh Thư, Khoa Công trình, Phân hiệu Trường đại học Giao thông vận tải tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã công bố nghiên cứu ban đầu về giải pháp kiến trúc nhà ở nông thôn thích ứng ngập lụt và các tác động khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu nhận được sự quan tâm của giới chuyên môn bởi tính chất hữu dụng và bền vững của giải pháp, do khắc phục được hạn chế của một số mẫu hình nhà ở dân dụng trong điều kiện sống dễ bị ngập lụt, đã được đưa vào xây dựng thử nghiệm trước đó.

Cùng với đó, trên lộ trình cả nước chuyển đổi số, tiết kiệm năng lượng, phát triển năng lượng xanh và an ninh nguồn nước, việc tích hợp các thiết kế nhằm bảo đảm dự trữ nước sạch, điện trong dài hạn cần được tính đến kèm theo giải pháp khả thi.

Từ quan sát và phân tích thực trạng, xu hướng phát triển của đời sống, các tác giả đã xây dựng cơ sở để nghiên cứu xác lập các nguyên tắc thiết kế và đề xuất hệ giải pháp kiến trúc tương ứng, chuyển đổi tư duy từ “chống ngập”, “ứng phó”, tức là phần nào bị động, sang hướng chủ động thích ứng. “Ngôi nhà không chỉ như một vật thể cần chống chịu trước nước dâng, mà được nhìn nhận như một hệ không gian tiếp tục bảo đảm sinh hoạt, nước sạch, lưu giữ tài sản và các hoạt động thiết yếu của hộ gia đình trong hoàn cảnh tạm thời bất lợi” - nghiên cứu chỉ rõ.

Hy vọng rằng, nghiên cứu ban đầu này không dừng lại với kết quả trong văn bản mà sẽ sớm được hiện thực hóa trong đời sống của bà con vùng đất chín rồng.

Sáu nguyên tắc thiết kế và sáu nhóm giải pháp

Nghiên cứu ban đầu của Tiêu Thị Phương Thảo và Nguyễn Trương Minh Thư đã đưa ra sáu nguyên tắc thiết kế và sáu nhóm giải pháp thiết kế với nhiều bản vẽ, sơ đồ chi tiết, khoa học và khá dễ hiểu. Trên cơ sở đó, các tác giả còn đưa ra giải pháp cải tạo nhà ở hiện hữu, có tính thực tiễn cao, bởi theo họ, phần lớn hộ dân nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long đã có nhà ở sẵn và không phải lúc nào cũng có điều kiện xây mới toàn bộ.